#Qəzza

İsrailin Baş naziri Binyamin Netanyahu Qəzzada beynəlxalq sabitləşdirmə qüvvələrinin yerləşdirilməsi ilə bağlı hökumətinin razılıq verdiyi barədə məlumatları təkzib edib. Netanyahunun ofisindən verilən açıqlamada İsrail siyasi rəhbərliyinin beynəlxalq qüvvələrin Qəzza zolağına daxil olmasına razılıq vermədiyi bildirilib. Sözügedən plan ABŞ Prezidenti Donald Trampın rəhbərlik etdiyi Sülh Şurasının iyulun 31-də açıqladığı yol xəritəsində yer alıb. Plana əsasən, Qəzzanın idarəçiliyinin beynəlxalq nəzarət altında milli komitəyə verilməsi, ABŞ generalının rəhbərliyi ilə beynəlxalq sabitləşdirmə qüvvələrinin bölgəyə yerləşdirilməsi, İsrail ordusunun mərhələli şəkildə geri çəkilməsi və yenidənqurma işlərinə başlanması nəzərdə tutulur.

Qətər və Səudiyyə Ərəbistanı dəniz naviqasiyasının təhlükəsizliyi və azadlığının təmin edilməsinin vacibliyini vurğulayıb, İsrailin Qəzza ilə bağlı ABŞ Prezidenti Donald Trampın planını davam etdirməkdən imtina etməsini yenidən pisləyib. Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri Məhəmməd bin Əbdürrəhman Al Tani ilə Səudiyyə Ərəbistanının xarici işlər naziri Feysəl bin Fərhan Ər-Riyadda keçirilən görüşdə regiondakı son hadisələri və gərginliyin azaldılması üzrə diplomatik səyləri müzakirə ediblər.

HƏMAS İsrailin Qəzza şəhərində polis qərargahına zərbəsini “yeni hərbi cinayət” adlandırıb. Hücum nəticəsində 9 nəfərin öldüyü bildirilir. HƏMAS ölənlərin əksəriyyətinin polis əməkdaşları olduğunu açıqlayıb. Hücum zamanı bir neçə mülki şəxsin də yaralandığı qeyd olunur. Təşkilat İsrailin zərbənin “müqavimət rəhbərlərini” hədəfə aldığı barədə açıqlamasını rədd edib. HƏMAS İsraili Qəzza ilə bağlı mövcud səyləri pozmaqda və genişmiqyaslı müharibənin yenidən başlanması təhlükəsini artırmaqda ittiham edib. Təşkilat vasitəçiləri, xüsusilə ABŞ rəhbərliyini baş verənlərə qarşı qəti mövqe nümayiş etdirməyə çağırıb. HƏMAS İsrailin razılaşmaya əməl etməsinin təmin olunmasını tələb edib.

Qəzza şəhərinin mərkəzində pilotsuz uçuş aparatı ilə həyata keçirilən hücumda ölənlərin sayı 9-a çatıb. Yerli mənbələr hücumun İsrail tərəfindən həyata keçirildiyini bildirirlər. Son məlumatı hadisə yerində çalışan təcili tibbi yardım mənbəsi açıqlayıb. Ölənlərin sayı ilkin məlumatlarla müqayisədə artıb. Hücum Qəzza şəhərinin mərkəzi hissəsində baş verib. Zərbənin konkret hədəfi barədə ətraflı məlumat açıqlanmayıb. Yaralıların sayı ilə bağlı da hələlik dəqiq məlumat yoxdur. İsrail tərəfinin hadisəyə münasibəti barədə məlumat verilməyib.

Almaniya kansleri Fridrix Merts İsrailin milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben-Qvirin Qəzza ilə bağlı açıqlamalarını pisləyib. Almaniya hökuməti həmin fikirləri “qeyri-insani” adlandırıb. İsrail mətbuatının məlumatına görə, Ben-Qvir Qəzzada hər gecə 30-40 fələstinlinin öldürülməli olduğunu deyib. Berlin bu cür fikirləri qəbuledilməz hesab edir. Almaniya hökuməti mülki əhaliyə qarşı zorakılığa çağırış xarakterli açıqlamalara qarşı çıxıb. Hökumət eyni zamanda işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində yeni ilhaq addımlarının atılmamalı olduğunu bildirib. Almaniya bölgədə beynəlxalq hüquqa əməl edilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Ben-Qvirin açıqlamaları İsrail daxilində və beynəlxalq səviyyədə yeni mübahisələrə səbəb olub.

HƏMAS ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə hazırlanan Qəzza sülh planına sadiq olduğunu açıqlayıb. Hərəkatın sözçüsü Hazim Qasım İsrailin yol xəritəsinə hələ aydın razılıq vermədiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, razılaşmanın icrası üçün müəyyən müddətlər və mərhələlər dəqiqləşdirilməlidir. Plan HƏMAS-ın silahlarını təhvil verməsini də nəzərdə tutur. ABŞ nümayəndəsi Cared Kuşner məsələ ilə bağlı Benyamin Netanyahu ilə görüşüb. İsrail isə HƏMAS tərksilah edilmədən Qəzzadan geri çəkilmək niyyətində olmadığını bildirir. Təl-Əviv həmçinin tərksilah prosesi başa çatmadan Qəzzanın yenidən qurulmasına razılıq verməyəcəyini bəyan edir. Tərəflərin mövqeləri arasındakı fərqlər sülh planının həyata keçirilməsini çətinləşdirən əsas məsələlərdən biri olaraq qalır.

Fələstin Qızıl Aypara Cəmiyyəti Qəzzadan növbəti tibbi təxliyədə iştirak etdiyini bildirib. Rəfah sərhəd-keçid məntəqəsi vasitəsilə ümumilikdə 71 nəfər təxliyə olunub. Onların 32-si xəstə, 39-u isə müşayiətçi olub. Təxliyə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı ilə əlaqələndirilmiş şəkildə həyata keçirilib. Əsas məqsəd Qəzzada zəruri müalicəni ala bilməyən xəstələrin bölgədən kənardakı tibb müəssisələrinə çatdırılmasıdır. Qəzzanın səhiyyə sistemi hərbi əməliyyatlar nəticəsində ciddi çətinliklərlə üzləşib. Bir çox xəstənin ixtisaslaşmış tibbi yardım üçün Qəzzadan çıxarılmasına ehtiyac var. Rəfah keçidi xəstələrin bölgədən çıxarılmasında əsas istiqamətlərdən biri olaraq qalır.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın xüsusi nümayəndəsi Cared Kuşner HƏMAS-ın tərksilahı və Qəzza üzrə sülh planının icrasında irəliləyişin bir ay ərzində başlaya biləcəyini bildirib. Kuşner İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ilə görüşdən sonra HƏMAS-ın bəzi silahlarının təhvil verilməsi və tunellərin sıradan çıxarılması istiqamətində addımların 30 gün ərzində başlaya biləcəyini deyib.

Cared Kuşner və Benyamin Netanyahu Qəzza münaqişəsi ilə bağlı görüş keçiriblər. Görüşün uzun və ətraflı olduğu bildirilib. “Sülh Şurası”nın rəsmisi görüşün çox məhsuldar keçdiyini açıqlayıb. Tərəflərin Qəzza ilə bağlı bundan sonrakı yol xəritəsi üzrə razılığa gəldiyi bildirilib.Kuşner görüşdən əvvəl Misirdə HƏMAS rəhbərliyi ilə də danışıqlar aparıb.Müzakirələrdə HƏMAS-ın silahsızlaşdırılması və İsrail qüvvələrinin Qəzzadan çıxarılması məsələləri əsas yer tutur. Netanyahu İsrail qüvvələrinin çıxarılmasından əvvəl HƏMAS-ın tamamilə silahsızlaşdırılmasını tələb edir. Razılaşmanın konkret detalları hələ açıqlanmayıb.

İsrailin Qəzza zolağına son 48 saat ərzində həyata keçirdiyi hücumlarda azı 5 fələstinli öldürülüb. Yeni hücumlar nəticəsində 18 nəfərin yaralandığı bildirilib. Qəzza zolağının Səhiyyə Nazirliyi ölən və yaralananların sayını açıqlayıb. Məlumata görə, ötən ilin oktyabrında atəşkəs qüvvəyə mindikdən sonra İsrailin hücumlarında 1 265 nəfər öldürülüb. Həmin müddətdə 4 198 nəfər yaralanıb. 2023-cü ilin oktyabrından bəri Qəzzada ölənlərin ümumi sayı 73 399 nəfərə çatıb. Eyni dövrdə 174 310 nəfərin yaralandığı qeyd olunub. Bölgədə humanitar vəziyyət ağır olaraq qalır.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Misirin Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı və Pakistan arasında imzalanan qarşılıqlı müdafiə sazişinə qoşula biləcəyini bildirib. Ərdoğan “Əl-Cəzirə”yə müsahibəsində Məkkə Birgə Müdafiə Sazişinin yeni üzvlərin qoşulmasına açıq olduğunu və Qahirənin mümkün iştirakının nəzərdən keçirilən variantlardan biri olduğunu deyib.

Qəzza zolağında İsrailin hücumları zamanı dağıdılmış iki evin dağıntıları altından 21 fələstinlinin qalıqları çıxarılıb. Qəzza mülki müdafiə dəstələri daha 40 nəfərin dağıntılar altında qaldığı ehtimal edilən üçüncü evdə axtarışlara başlayıb. Əsqələ ərazisi yaxınlığında Bətincı ailəsinə məxsus evin dağıntılarından 12 nəfərin qalıqları çıxarılıb. Qəzza şəhərinin qərbindəki Kətibə ərazisində isə Qərbiyyə ailəsinə məxsus evdən doqquz nəfərin qalıqları tapılıb. Daha sonra axtarış-xilasetmə qrupları Zeytun məhəlləsində yerləşən Məğribi ailəsinin evinə keçib. Burada 40 fələstinlinin dağıntılar altında qaldığı bildirilir. Mülki müdafiə dəstələri ağır texnika, avadanlıq və yanacaq çatışmazlığı səbəbindən xilasetmə işlərini böyük çətinliklərlə həyata keçirir.