#Fələstin-İsrail münaqişəsi

Qəzza zolağında uşaqların çərpələng uçurması İsrail ilə Fələstin arasında növbəti mübahisə mövzusuna çevrilib. İsrailin bununla bağlı “Sülh Şurası”na şikayət etməsindən sonra qurum Qəzzada çərpələng uçurulmasını da “silahlı fəaliyyət” kimi qiymətləndirib. İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu və müdafiə naziri İsrael Katz daha əvvəl çərpələng, pilotsuz uçuş aparatları və şarlardan istifadə dayandırılmadığı təqdirdə hərbi əməliyyatların gücləndiriləcəyi və həmin ərazilərdə yaşayan insanların təxliyə ediləcəyi barədə xəbərdarlıq ediblər.

İordan çayının qərb sahilində İsrail məskunlaşanlarının və İsrail qüvvələrinin fələstinlilərə qarşı hücumları fonunda Fələstin E1 məskunlaşma layihəsinin dayandırılması üçün BMT və Təhlükəsizlik Şurasına müraciət edib. Fələstinin BMT-dəki daimi nümayəndəsi Riyad Mənsur BMT baş katibi Antonio Quterreşə, Təhlükəsizlik Şurasının sədri Danimarkanın nümayəndəsinə və BMT Baş Assambleyasının sədrinə məktublar göndərərək layihəyə qarşı təcili tədbir görülməsini istəyib.

İsrail ordusu 2024-cü ilin yanvarında Qəzza zolağında 5 yaşlı fələstinli Hind Rəcəb və ailəsinin olduğu avtomobilə atəş açıldığını ilk dəfə etiraf edib və hadisə ilə bağlı cinayət araşdırmasının başlanacağını açıqlayıb. Hind Rəcəb 29 yanvar 2024-cü ildə ailəsi ilə birlikdə Qəzzanın Təl əl-Həva bölgəsindən çıxmağa çalışarkən avtomobilə atəş açıldıqdan sonra maşında sağ qalıb. O, Fələstin Qızıl Aypara Cəmiyyətinə telefon edərək kömək istəyib. Lakin onu xilas etməyə gedən iki təcili yardım əməkdaşı da öldürülüb və ertəsi gün Hindin, ailə üzvlərinin və tibb işçilərinin meyitləri tapılıb.

İsrailin atəşkəs razılaşmasını pozaraq Qəzza zolağının mərkəzində, Megazi qaçqın düşərgəsinin şərqində toplaşan mülki şəxsləri hədəf alan hava hücumu nəticəsində 7 fələstinli həyatını itirib. Tibbi mənbələrdən alınan məlumata görə, Megazi qaçqın düşərgəsinin şərqindəki mülki kütləyə edilən hücumdan sonra həlak olan 7 fələstinlinin cənazəsi Deyr əl-Bəlahdakı Əqsa Şəhidləri xəstəxanasına gətirilib. Hücumla bağlı əlavə təfərrüat paylaşılmayıb.

Səhiyyə rəsmilərinin verdiyi məlumata görə, çərşənbə axşamı günü İsrail ordusunun Qəzza zolağında həyata keçirdiyi iki ayrı hücum nəticəsində ən azı beş nəfər həyatını itirib. Bu son zorakılıq dalğası ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə əldə edilmiş və beş aydır davam edən kövrək atəşkəs razılaşmasının gələcəyini ciddi şübhə altına qoyur. Tibb işçiləri bildiriblər ki, anklavın şimalındakı Cabaliya bölgəsinə endirilən hava zərbəsi üç nəfərin, cənubdakı Xan Yunis şəhərinə edilən hücum isə iki nəfərin ölümü ilə nəticələnib. İsrail tərəfi hələlik hər iki hadisə ilə bağlı rəsmi şərh verməyib.

İsrail qüvvələri fələstinli müsəlmanların Fitr bayramı namazını qılmalarına icazə verməyib. Paytaxt Qüdsün strateji nöqtələrində dinc sakinlərə qarşı güc tətbiq edildiyi bildirilir. Qüds bələdiyyəsinin rəsmi bəyanatında qeyd olunur ki, İsrail qüvvələri namaz qılmaq istəyən insanları Dəməşq qapısı (Bab əl-Amud) bölgəsindən zorla uzaqlaşdırıblar. Məlumata görə, bayram namazını Əl-Əqsa məscidi yaxınlığında qılmağa çalışan fələstinlilərə qarşı Sahirə qapısı (Bab əs-Sahirə) istiqamətində gözyaşardıcı qaz bombalarından istifadə edilib.

İsrail Müdafiə Nazirliyi Qüds və Məscid-i Əqsadakı hadisələri işıqlandıran 5 Fələstin media şəbəkəsinin fəaliyyətini rəsmən qadağan edib. Müdafiə naziri Yisrael Katz, ərəb dilində yayımlanan "El-Asima el-İhbariye", "Miraç", "Kudüs Pusulası", "Kudüs Meydanı" və "Kudüs Plus" adlı platformaların "terror siyahısına" alınması barədə qərarı imzalayıb. İsrail Baş prokuroru isə bu qərarın icrası üçün heç bir hüquqi maneənin olmadığını təsdiqləyib.

Səudiyyə Ərəbistanı, İordaniya, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Qətər, İndoneziya, Pakistan, Misir və Türkiyənin xarici işlər nazirləri İsrailin işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində torpaqları “dövlət torpağı” elan etməsi ilə bağlı qərarını kəskin şəkildə pisləyiblər. Nazirlər, həmçinin 1967-ci ildən bəri ilk dəfə olaraq işğal altındakı geniş ərazilərdə torpaq mülkiyyətinin qeydiyyatı və rəsmiləşdirilməsi prosedurlarının təsdiqlənməsini də qınayıblar. Birgə bəyanatda bu addımların qeyri-qanuni məskunlaşma fəaliyyətini sürətləndirməyə, torpaq müsadirəsinə, İsrailin faktiki nəzarətini möhkəmləndirməyə və işğal altındakı Fələstin ərazilərində qanunsuz suverenlik tətbiqinə yönəlmiş “təhlükəli eskalasiya” olduğu bildirilib.

İsrail ordusu Qəzza zolağının cənubundakı Rəfah şəhərində tunellərdə mühasirədə qalan daha 9 fələstinlinin öldürüldüyünü açıqlayıb. Ordunun məlumatına görə, ötən həftə tunellərdən çıxdığı iddia edilən şəxslərlə toqquşma zamanı 3 nəfər yaxın məsafədən vurularaq öldürülüb. Dünən aparılan axtarış əməliyyatları zamanı isə daha 6 fələstinlinin həyatını itirdiyi bildirilib. İsrail tərəfi bölgədə əməliyyatların davam edəcəyini qeyd edib.

Səudiyyə Ərəbistanının Xarici İşlər Nazirliyi İsrailin işğal altındakı Qərb Sahili ilə bağlı son qərarını kəskin tənqid edib. “Al Arabiya”nın yaydığı bəyanata görə, nazirlik İsrailin qərarının bölgədə sülh və sabitlik səylərini zəiflətdiyini bildirib. Açıqlamada vurğulanıb ki, İsrailin Fələstin torpaqları üzərində heç bir hüququ yoxdur və Qərb Sahilinin bəzi hissələrinə nəzarəti gücləndirmək qərarı iki dövlətli həll perspektivini təhlükə altına qoyur.