#Fələstin-İsrail münaqişəsi

İsrailin atəşkəs razılaşmasını pozaraq Qəzza zolağının mərkəzində, Megazi qaçqın düşərgəsinin şərqində toplaşan mülki şəxsləri hədəf alan hava hücumu nəticəsində 7 fələstinli həyatını itirib. Tibbi mənbələrdən alınan məlumata görə, Megazi qaçqın düşərgəsinin şərqindəki mülki kütləyə edilən hücumdan sonra həlak olan 7 fələstinlinin cənazəsi Deyr əl-Bəlahdakı Əqsa Şəhidləri xəstəxanasına gətirilib. Hücumla bağlı əlavə təfərrüat paylaşılmayıb.

Səhiyyə rəsmilərinin verdiyi məlumata görə, çərşənbə axşamı günü İsrail ordusunun Qəzza zolağında həyata keçirdiyi iki ayrı hücum nəticəsində ən azı beş nəfər həyatını itirib. Bu son zorakılıq dalğası ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə əldə edilmiş və beş aydır davam edən kövrək atəşkəs razılaşmasının gələcəyini ciddi şübhə altına qoyur. Tibb işçiləri bildiriblər ki, anklavın şimalındakı Cabaliya bölgəsinə endirilən hava zərbəsi üç nəfərin, cənubdakı Xan Yunis şəhərinə edilən hücum isə iki nəfərin ölümü ilə nəticələnib. İsrail tərəfi hələlik hər iki hadisə ilə bağlı rəsmi şərh verməyib.

İsrail qüvvələri fələstinli müsəlmanların Fitr bayramı namazını qılmalarına icazə verməyib. Paytaxt Qüdsün strateji nöqtələrində dinc sakinlərə qarşı güc tətbiq edildiyi bildirilir. Qüds bələdiyyəsinin rəsmi bəyanatında qeyd olunur ki, İsrail qüvvələri namaz qılmaq istəyən insanları Dəməşq qapısı (Bab əl-Amud) bölgəsindən zorla uzaqlaşdırıblar. Məlumata görə, bayram namazını Əl-Əqsa məscidi yaxınlığında qılmağa çalışan fələstinlilərə qarşı Sahirə qapısı (Bab əs-Sahirə) istiqamətində gözyaşardıcı qaz bombalarından istifadə edilib.

İsrail Müdafiə Nazirliyi Qüds və Məscid-i Əqsadakı hadisələri işıqlandıran 5 Fələstin media şəbəkəsinin fəaliyyətini rəsmən qadağan edib. Müdafiə naziri Yisrael Katz, ərəb dilində yayımlanan "El-Asima el-İhbariye", "Miraç", "Kudüs Pusulası", "Kudüs Meydanı" və "Kudüs Plus" adlı platformaların "terror siyahısına" alınması barədə qərarı imzalayıb. İsrail Baş prokuroru isə bu qərarın icrası üçün heç bir hüquqi maneənin olmadığını təsdiqləyib.

Səudiyyə Ərəbistanı, İordaniya, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Qətər, İndoneziya, Pakistan, Misir və Türkiyənin xarici işlər nazirləri İsrailin işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində torpaqları “dövlət torpağı” elan etməsi ilə bağlı qərarını kəskin şəkildə pisləyiblər. Nazirlər, həmçinin 1967-ci ildən bəri ilk dəfə olaraq işğal altındakı geniş ərazilərdə torpaq mülkiyyətinin qeydiyyatı və rəsmiləşdirilməsi prosedurlarının təsdiqlənməsini də qınayıblar. Birgə bəyanatda bu addımların qeyri-qanuni məskunlaşma fəaliyyətini sürətləndirməyə, torpaq müsadirəsinə, İsrailin faktiki nəzarətini möhkəmləndirməyə və işğal altındakı Fələstin ərazilərində qanunsuz suverenlik tətbiqinə yönəlmiş “təhlükəli eskalasiya” olduğu bildirilib.

İsrail ordusu Qəzza zolağının cənubundakı Rəfah şəhərində tunellərdə mühasirədə qalan daha 9 fələstinlinin öldürüldüyünü açıqlayıb. Ordunun məlumatına görə, ötən həftə tunellərdən çıxdığı iddia edilən şəxslərlə toqquşma zamanı 3 nəfər yaxın məsafədən vurularaq öldürülüb. Dünən aparılan axtarış əməliyyatları zamanı isə daha 6 fələstinlinin həyatını itirdiyi bildirilib. İsrail tərəfi bölgədə əməliyyatların davam edəcəyini qeyd edib.

Səudiyyə Ərəbistanının Xarici İşlər Nazirliyi İsrailin işğal altındakı Qərb Sahili ilə bağlı son qərarını kəskin tənqid edib. “Al Arabiya”nın yaydığı bəyanata görə, nazirlik İsrailin qərarının bölgədə sülh və sabitlik səylərini zəiflətdiyini bildirib. Açıqlamada vurğulanıb ki, İsrailin Fələstin torpaqları üzərində heç bir hüququ yoxdur və Qərb Sahilinin bəzi hissələrinə nəzarəti gücləndirmək qərarı iki dövlətli həll perspektivini təhlükə altına qoyur.

Fələstinin xarici işlər naziri Varsen Ağabekyan iki dövlətli həll modelini dəstəkləyən və beynəlxalq hüquqa inanan ölkələrin Fələstin Dövlətini tanımalı olduğunu bəyan edib. Ağabekyan qeyd edib ki, İsrailin davam edən hücumları səbəbindən tam və davamlı atəşkəs təmin olunmayıb. O, humanitar yardımların mövcud ehtiyacları qarşılamadığını, eyni zamanda işğal altındakı Qərb Sahilində torpaqların mənimsənilməsi prosesinin davam etdiyini vurğulayıb.

BMT-nin fələstinli qaçqınlar üzrə agentliyi bazar günü bildirib ki, Şərqi Qüdsdəki qismən sökülmüş qərargahı yandırılıb. UNRWA agentliyi ərazidə baş verən hadisənin səbəbi barədə təfərrüat verməyib. Qeyd edək ki, İsrail hakimiyyəti təşkilatın 2025-ci ildə ölkədəki fəaliyyətini qadağan etdikdən sonra, keçən həftə bu ərazini müsadirə edərək söküntü işlərinə başlamışdı.

İsrail ordusu əldə olunmuş atəşkəs razılaşmasına məhəl qoymayaraq, Qəzza zolağının müxtəlif nöqtələrinə artilleriya və hava zərbələri endirməkdə davam edir. Yerli mənbələrdən alınan məlumata görə, İsrail ordusuna məxsus hərbi texnikalar Qəzzanın cənubundakı Xan Yunis şəhərinin şərq hissəsini atəşə tutub. Eyni zamanda, Rəfah şəhərinin qərbində yerləşən Mevasi bölgəsinin cənub hissəsi də artilleriya atəşinə məruz qalıb.

İsraildə yayımlanan rəsmi məlumatlar ölkədə əhalinin artım tempinin tarixdə ilk dəfə ciddi şəkildə zəiflədiyini göstərir. Bildirilir ki, mənfi miqrasiya balansı və doğum göstəricilərinin azalması fonunda demoqrafik mənzərə 1948-ci ildən bəri görünməmiş səviyyəyə enib. İsrail Yayım Korporasiyasının məlumatına görə, siyasət araşdırmaları üzrə “Taub Siyasət Araşdırmaları Mərkəz”nin hazırladığı “Dövlətin vəziyyəti – 2025” adlı hesabatda 2025-ci ildə İsraildə əhali artımının cəmi 0,9 faiz təşkil etdiyi qeyd olunub.

İsrail işğalçıları işğal altındakı Şərqi Qüdsdəki Məsciid-i Əqsaya daxil olaraq həyətində provokativ Talmudik ayin keçirib. Fanatik yəhudilər polis müşayiəti altında dini mərasimlərini icra ediblər. Onlarca fanatik yəhudi “Hanuka Bayramı”nın səkkizinci və son günündə Məsciid-i Əqsaya daxil olub. Bu zaman məbədin həyətində provokativ Talmudik ayin keçirilib. Yəhudi təqviminə görə, 14 dekabrda başlayan və bir həftə davam edən Hanuka Bayramı zamanı fanatik yəhudilərin Məsciid-i Əqsaya yönəlmiş daxilolmaları artır. Təkcə bazar günü 900-dən çox İsrail vətəndaşı məbədə daxil olub, noyabr ayında isə bu say təxminən 4 300 təşkil edib.