#İran nüvə proqramı

ABŞ prezidenti Donald Tramp İranla mümkün razılaşma barədə yeni açıqlama verib. O, İranın ABŞ-la zəruri hesab etdiyi razılaşmanı bağlamayacağını bildirib. Tramp bu fikirləri Ağ Evdə jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən səsləndirib. ABŞ prezidenti Tehranla əldə edilə biləcək razılaşmanın onun gözləntilərinə uyğun olmayacağını deyib. Onun açıqlaması iki ölkə arasında danışıqların gələcəyi ilə bağlı qeyri-müəyyənliyi artırıb. Tramp daha əvvəl İranın nüvə silahı əldə etməsinə heç bir halda imkan verilməyəcəyini bəyan edib. Vaşinqton və Tehran arasında mümkün anlaşmanın əsas şərtləri üzrə fikir ayrılıqları qalmaqdadır. Trampın son açıqlaması ABŞ-ın İran məsələsində mövqeyinin dəyişmədiyini göstərir.

ABŞ və İran arasında iyunun 17-də imzalanan anlaşmanın nəzərdə tutduğu 60 günlük müddət başa çatıb. İki ölkə arasında daha geniş sülh razılaşmasına dair danışıqlar isə nəticəsiz qalıb. Anlaşma Pakistanın vasitəçiliyi ilə əldə edilmişdi. Sənəd Hörmüz boğazının açılması və hərbi əməliyyatların dayandırılmasını nəzərdə tuturdu. ABŞ sanksiyaların yumşaldılması və İranın dondurulmuş vəsaitlərinə çıxış imkanının yaradılması ilə bağlı öhdəliklər götürmüşdü. İran isə Hörmüz boğazında minaların təmizlənməsinə və gəmilərin sərbəst keçidinə razılıq vermişdi. Lakin tərəflər boğazdan keçid marşrutları ilə bağlı mübahisə edib və iyunun sonunda gəmilərə hücumlar baş verib. Ardınca ABŞ-ın İrana qarşı zərbələri yenidən başlayıb.

ABŞ və İran arasında danışıqlarda yaranmış durğunluğu aradan qaldırmaq məqsədilə Avstriya və Yunanıstanın da diplomatik təmaslara cəlb edildiyi bildirilir. “The Washington Post”un məlumatına görə, ABŞ dövlət katibi Marko Rubio bu həftə Avstriyanın xarici işlər naziri Beate Meinl-Reisinger və Yunanıstanın xarici işlər naziri Giorgos Gerapetritis ilə görüşüb və telefon danışığı aparıb. Bundan sonra hər iki nazir İranın xarici işlər naziri Abbas Arakçi ilə telefonla əlaqə saxlayıb.

ABŞ senatoru Kris Mörfi Donald Trampın İran siyasətini sərt şəkildə tənqid edib. O bildirib ki, Trampın İranla bağlı razılaşmaya nail olmaq üçün aydın çıxış yolu yoxdur. Senator İran daxilində sərt mövqedə olan qüvvələrin gücləndiyini qeyd edib. Onun sözlərinə görə, Tehran nüvə məsələsində ciddi güzəştlərə getməyə bilər. Mörfi ABŞ-ın Hörmüz boğazı ilə bağlı siyasətini də tənqid edib. Demokrat senator ABŞ-İsrailin İrana qarşı hərbi əməliyyatlarına qarşı çıxan siyasətçilərdən biridir. Açıqlama Vaşinqtonda İran siyasəti ilə bağlı müzakirələrin davam etdiyi dövrdə verilib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Vaşinqtonun İranla aparılan danışıqlarda irəli sürdüyü tələblərin demək olar ki, hamısının Tehran tərəfindən qəbul edildiyini bildirib. Tramp CNBC telekanalına müsahibəsində tərəflər arasında danışıqların davam etdiyini vurğulayaraq, "Düşünürəm ki, onlar bizə lazım olan demək olar ki, bütün şərtlərlə razılaşıblar", - deyə bildirib.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın son günlər İranla bağlı yenidən genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlara başlamaq imkanını nəzərdən keçirdiyi, lakin son nəticədə diplomatik danışıqların davam etdirilməsinə üstünlük verdiyi bildirilir. ABŞ rəsmilərinin verdiyi məlumata görə, Donald Tramp müdafiə naziri Pit Heqset və Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargah rəisi general Den Keyn ilə bir sıra görüşlər keçirib. Müzakirələrin əsas mövzusu ABŞ-ın İranla danışıqları dayandıraraq genişmiqyaslı hava zərbələrini bərpa edib-etməməsi olub.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın gələcəkdə ən yüksək səviyyəli nüvə nəzarətinə tam və qeyd-şərtsiz şəkildə razılıq verdiyini bəyan edib. Prezidentin sözlərinə görə, Tehran nüvə proqramı ilə bağlı beynəlxalq monitorinq və yoxlama mexanizmlərinə tam şəkildə açıq olmağı qəbul edib. Tramp bildirib ki, bu addım prosesin şəffaflığını və dürüstlüyünü təmin etməyə xidmət edəcək.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp administrasiyasının İranla əldə etdiyi son razılaşmanın gələcəyi Vaşinqtonda ciddi hüquqi və siyasi müzakirələrə səbəb olub. Prezidentin razılaşmanı ABŞ Konqresinə göndərə biləcəyinə dair açıqlaması ilk baxışda Ağ Evlə qanunverici hakimiyyət arasında koordinasiya nümunəsi kimi qiymətləndirilsə də, məsələ əslində daha mürəkkəb hüquqi çərçivəyə söykənir.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib ki, Tehran hazırkı mərhələdə diqqəti nüvə proqramına deyil, regional münaqişələrin və xüsusilə Livandakı hərbi vəziyyətin dayandırılmasına yönəldib. Onun sözlərinə görə, nüvə proqramının detalları bu mərhələdə müzakirə olunmayacaq və məsələnin yenidən gündəmə gəlməsi gələcək diplomatik proseslərin gedişindən asılı olacaq. Bu açıqlama İranın hazırkı diplomatik prioritetlərində dəyişiklik siqnalı kimi qiymətləndirilir.

Fələstin Prezidenti Mahmud Abbas cümə axşamı Ramallahda keçirilən Fəth Hərəkatının VIII Konfransının açılışında bildirib ki, Fələstin dövlətçiliyi məsələsi həll olunduqdan sonra regiondakı digər problemlər də öz həllini tapacaq. Abbas, Fələstin siyasi qrupları arasında birliyin vacibliyini vurğulayaraq, Fələstin Azadlıq Təşkilatının (FAT) yeganə legitim nümayəndə olduğunu qeyd edib.