Türkiyə və İsrail arasındakı münasibətlər tarix boyu əməkdaşlıq və gərginlik mərhələləri ilə formalaşıb. Lakin ehtimal edilən bir hərbi qarşıdurma ssenarisini təhlil edərkən təkcə siyasi gərginlik deyil, hər iki dövlətin mövcud hərbi potensialı, beynəlxalq hüquqi öhdəlikləri və regiondakı geosiyasi reallıqlar da nəzərə alınmalıdır.

İsrailin 7 oktyabr 2023-cü ildən bu yana Qəzza zolağına həyata keçirdiyi hücumlarda həlak olanların sayı son 24 saatda 76 nəfər artaraq 62 min 895 nəfərə çatıb. Qəzzədəki Fələstin Səhiyyə Nazirliyinin yaydığı yazılı açıqlamada, İsrailin davam edən hücumları nəticəsində baş verən itkilərlə bağlı son məlumatlar açıqlanıb. Son 24 saatda Qəzza zolağındakı xəstəxanalara 76 nəfərin nəəşi və 298 yaralı çatdırılıb. İsrail ordusunun 19 yanvarda əldə olunan atəşkəsi pozaraq 18 martdan bəri davam etdirdiyi hücumlar zamanı 11 min 50 fələstinlinin həyatını itirdiyi, 46 min 886 nəfərin isə yaralandığı bildirilib.

Fələstin Qeyri-Hökumət Təşkilatları Şəbəkəsi BMT Təhlükəsizlik Şurasını fələstinlilərə beynəlxalq qoruma təmin etməyə çağırıb. Çağırış, İsrailin Qəzzada mülki əhaliyə qarşı davam edən hücumları, mülki qurumların hədəfə alınması və BMT-nin bölgədə aclığın baş verdiyini rəsmən elan etməsi fonunda edilib.

Fidan İrlandiyaya səfəri çərçivəsində baş nazirin müavini, xarici işlər, ticarət və müdafiə naziri Saymon Harris ilə görüşəcək. İki nazir ən son 20 fevral 2025-ci ildə Yohannesburqda keçirilən G20 Sammitində bir araya gəlmişdi. Səfər zamanı Türkiyə ilə İrlandiya arasında ikitərəfli münasibətlərin gücləndirilməsi, ticarət, iqtisadiyyat və mədəni əlaqələrin inkişafı müzakirə olunacaq. Fidan, 2026-cı ildə iki ölkə arasında diplomatik münasibətlərin qurulmasının 75-ci ildönümünə işarə edərək, qarşıdakı dövrdə yüksək səviyyəli qarşılıqlı səfərlərin və birgə tədbirlərin artırılmasının vacibliyini vurğulayacaq. O, həmçinin İrlandiyanın 2026-cı ilin ikinci yarısında Avropa İttifaqına sədrliyi dövründə Türkiyə-Aİ əlaqələrinin daha da dərinləşdirilməsi ilə bağlı gözləntilərini ifadə edəcək.

Altı gün davam edən və bazar ertəsi başa çatan sorğunun nəticələrinə görə, məsələ ilə bağlı Demokratlar və Respublikaçılar arasında kəskin fikir ayrılığı var: Demokratların 78 faizi Fələstinin tanınmasını dəstəkləyir, bu göstərici Respublikaçılar arasında cəmi 41 faizdir. ABŞ prezidenti Donald Tramp Respublikaçılar Partiyasının üzvüdür.

Fələstin Baş naziri Məhəmməd Mustafa, Qəzza zolağını idarə etmək üçün yaxın günlərdə müvəqqəti bir komitə elan ediləcəyini bildirib. Misirə rəsmi səfər edən Baş nazir Mustafa, Misirin Xarici İşlər naziri Bədr Əbdülati ilə birlikdə Misirlə Qəzza arasındakı Rəfah Sərhəd Qapısında mətbuat konfransı keçirib. O vurğulayıb ki, Rəfah keçid məntəqəsi Qəzza xalqı üçün bir yaşayış və nəfəs qapısı olmalıdır və İsrailin xalqı aclığa və zorla köçürməyə məruz qoyan siyasəti qəbuledilməzdir. “Beynəlxalq ictimaiyyət daha təsirli addımlar atmalı və İsraili blokada və aclıq siyasətini dayandırmağa məcbur etməlidir.” - deyə baş nazir qeyd edib.

BMT-nin Fələstinli Qaçqınlara Yardım və İş Agentliyi (UNRWA) xəbərdarlıq edib ki, Qəzza zolağında bir milyon qadın və qız uşağı “kütləvi aclıq”la qarşı-qarşıyadır. Bu, 2023-cü ilin oktyabrından bəri davam edən İsrail mühasirəsi və soyqırım müharibəsi fonunda baş verir. Agentlik “X” platformasında yayımladığı açıqlamada bildirib ki, qadınlar və qızlar “getdikcə daha təhlükəli sağ qalma strategiyaları”na əl atmağa məcbur qalır. Onlar yemək və su tapmaq üçün evlərini tərk edirlər, lakin bu zaman ölüm, zorakılıq və sui-istifadə riski ilə üzləşirlər. UNRWA Qəzzaya tətbiq olunan blokadanın qaldırılmasını və humanitar yardımların geniş şəkildə bölgəyə buraxılmasını tələb edib. Agentlik qeyd edib ki, İsrail keçid məntəqələrini bağlı saxladığı üçün yardımlar yığılıb qalır, bu da humanitar böhranı dərinləşdirərək genişmiqyaslı aclığa səbəb olur.

İsrail ordusunun 7 oktyabr 2023-cü ildən bəri Qəzza zolağına həyata keçirdiyi hücumlarda həyatını itirənlərin sayı son 24 saatda 54 nəfər artaraq 61 min 776 nəfərə çatıb. Qəzzədəki Fələstin Səhiyyə Nazirliyinin verdiyi yazılı açıqlamada, İsrailin davam edən hücumları nəticəsində baş verən can itkiləri və yaralılarla bağlı son məlumatlar paylaşılıb. Son 24 saat ərzində Qəzza zolağındakı xəstəxanalara 54 nəfərin meyiti və 831 yaralı gətirildiyi bildirilib.

Açıqlama Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun iyulun 25-də Fələstinin tanınması qərarını müstəvi olaraq qəbul edən və daha sonra Kanada, Malta, Böyük Britaniya və Almaniyanın verdiyi dəstək mesajları ilə uyğunlaşan strateji bir addım kimi dəyərləndirilir.

AzerVoice xəbər verir ki, bu barədə Wadephul paytaxt Berlində verdiyi açıqlamada qeyd edib. İsrail və Fələstin arasında davam edən münaqişənin sülh yolu ilə həllinə dair danışıqlara toxunub və Qəzza zolağındakı vəziyyətin kəskin pisləşməsindən narahatlığını ifadə edib.

Səudiyyə Ərəbistanı Kanada və Maltanın Fələstin dövlətini rəsmi şəkildə tanıyacağına dair açıqlamalarını alqışlayıb və bu addımı iki dövlətli həllin möhkəmləndirilməsi baxımından əhəmiyyətli hesab edib.

Bəyanatda Kanadanın Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) qətnamələrinə və beynəlxalq hüquqa uyğun olan "cəsarətli və tarixi" addımı alqışlanıb və bu addımın sülhə töhfə verəcəyi qeyd edilib.