#ABŞ-İsrail ortaq strategiyası

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ölkəsinin hərbi qüdrəti həmçinin İran daxilində həyata keçirilən gizli əməliyyatlar və Livan sərhədindəki son vəziyyət barədə strateji açıqlamalar verib. Baş nazir çıxışı zamanı İsrailin hazırda hər zamankindən daha güclü mövqedə olduğunu və Amerika Birləşmiş Ştatları ilə müttəfiqlik şəraitində dünyadakı şər qüvvələrinə qarşı mübarizə apardıqlarını qeyd edib.

İran bazar ertəsi günü bəyanat yayaraq, ABŞ və İsrail tərəfindən sahillərinə və ya adalarına hər hansı hücum olacağı təqdirdə Körfəz sularına "dəniz minaları" yerləşdirəcəyi ilə hədələyib. Dövlət mediası tərəfindən yayılan Müdafiə Şurasının bəyanatında qeyd edilib. "Düşmən tərəfindən İran sahillərinə və ya adalarına edilən hər hansı hücum cəhdi, təbii olaraq və mövcud hərbi təcrübəyə uyğun olaraq, Körfəzdəki bütün giriş yollarının və rabitə xətlərinin, o cümlədən sahillərdən buraxıla bilən müxtəlif növ dəniz minaları ilə minalanmasına səbəb olacaq." - deyə bəyənatda qeyd edilib.

Açıq mənbələrdən toplanan məlumatlara görə, 28 fevraldan başlayan ABŞ-İsrail koalisiyasının İrana hücumları fonunda Tehranın cavab zərbələri ABŞ-ın regiondakı hərbi aktivlərinə 1,902 milyard dollar dəyərində ziyan vurub. İtki siyahısında strateji radar sistemləri, qırıcı təyyarələr və rabitə terminalları yer alır. Maliyyə itkisinin ən böyük hissəsi Qətərdəki "Əl-Udeid" hava bazasında yerləşən AN/FPS-132 erkən xəbərdarlıq radar sisteminin vurulması ilə bağlıdır. Təxminən 1,1 milyard dollar dəyəri olan bu strateji obyekt İranın raket hücumu nəticəsində sıradan çıxarılıb.

ABŞ-İsrail koalisiyasının İrana qarşı hava hücumlarının miqyası çərşənbə axşamı günü daha da genişlənib. Tehranın Körfəz ölkələrinə və Kiprdəki Britaniya hərbi hava bazasına raket və dron zərbələri endirməsi, həmçinin İsrailin "Hizbullah"ın hücumlarına cavab olaraq Livanı hədəf alması münaqişəni yeni mərhələyə daşıyıb. ABŞ Prezidenti Donald Tramp Ər-Riyaddakı ABŞ səfirliyini hədəf alan hücuma "tezliklə" cavab veriləcəyini təsdiqləyib. Səudiyyə Ərəbistanı Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, səfirlik iki PUA ilə hücuma məruz qalıb, nəticədə məhdud yanğın və bəzi maddi zərərlər yaranıb.

Çərşənbə axşamı günü ABŞ-İsrail koalisiyasının İrana qarşı hava hücumlarının miqyası daha da genişlənib. Tehranın Körfəz ölkələrinə və Kiprdəki Britaniya hərbi hava bazasına raket və dron zərbələri endirməsi, həmçinin İsrailin "Hizbullah"ın hücumlarına cavab olaraq Livanı hədəf alması münaqişəni yeni və daha təhlükəli mərhələyə daşıyıb.

ABŞ-ın İsraildəki səfiri Mayk Hakabi, səfirlik əməkdaşlarına müraciət edərək bölgədəki gərginliklə bağlı kritik xəbərdarlıq edib. Hakabi personala ünvanladığı məlumatda kəskin ifadə işlədərək, "Ayrılmaq istəyənlər bu gün ayrılmalıdır" deyə bildirib. Bu çağırış ABŞ-ın regiondakı təhlükəsizlik vəziyyətini "yüksək riskli" kimi qiymətləndirdiyinin göstəricisidir. Səfirin xəbərdarlığı ilə paralel olaraq, ABŞ Dövlət Departamenti İsrailə qarşı səyahət xəbərdarlığını yeniləyib. Nazirlik təhlükəsizlik risklərini əsas gətirərək, ABŞ-ın İsraildəki diplomatik missiyasında çalışan və fəaliyyəti "məcburi" (zorunlu olmayan) hesab edilməyən heyətin, həmçinin onların ailə üzvlərinin ölkəni tərk etmələrinə icazə verildiyini elan edib.

ABŞ Dövlət Departamenti İsrailə ümumi dəyəri 6,5 milyard dolları aşan genişmiqyaslı silah satışına rəsmi icazə verib. Məlumata görə, ABŞ İsrailə 3,8 milyard dollar dəyərində 30 “Apache” helikopteri, eləcə də bu hava vasitələrində istifadə olunan müxtəlif ehtiyat hissələri və döyüş sursatlarının satışını təsdiqləyib.

İsrail və ABŞ arasında “Pax Silica” təşəbbüsü çərçivəsində süni intellekt və kritik texnologiyalar sahəsində strateji əməkdaşlıq başlanıb. İsrail Baş nazirlik ofisinin açıqlamasına görə, əməkdaşlıq süni intellekt, yüksək informasiya infrastruktur, enerji texnologiyaları, kosmik texnologiyalar, yarımkeçirici materiallar və yeni nəsil istehsal texnologiyaları kimi sahələrdə birgə tədqiqat, investisiya və ticariləşdirmə fəaliyyətlərini əhatə edəcək.

ABŞ Senatının Təxsisat Komitəsi İsrailə ən azı 3,3 milyard dollar hərbi yardım ayrılmasını və Fələstinə edilən maliyyə dəstəyinə yeni qadağaların qoyulmasını nəzərdə tutan qanun layihəsini təqdim edib. Büdcə layihəsinə əsasən, İsrailə ayrılacaq vəsaitin 30 gün ərzində köçürülməsi və müasir silah sistemlərinin alınmasına sərf edilməsi planlaşdırılır. Sənəddə Fələstinə göstərilən təhlükəsizlik yardımları üçün sərt şərtlər müəyyən edilib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmail Baqai Kanadada keçirilən G7 xarici işlər nazirlərinin toplantısının yekun bəyanatında İran əleyhinə yer alan iddiaları əsassız, məsuliyyətsiz və qəbuledilməz adlandırıb. Bəqai bildirib ki, G7 üzv ölkələrinin məsuliyyətsiz mövqeyini təkrarlaması – üç Avropa ölkəsi və ABŞ-ın JCPOA-nın (Nüvə Razılaşması) mübahisələrin həlli mexanizmindən sui-istifadə edərək BMT Təhlükəsizlik Şurasının İranla bağlı daha əvvəl ləğv edilmiş qətnamələrini bərpa etməsi kimi qanunsuz və əsassız addımını dəstəkləmələri – beynəlxalq hüquqa zidd bir hərəkətin təsdiqlənməsi deməkdir.

ABŞ hökumətinin İsrailin Qəzza sərhədinə yaxın ərazidə hərbi baza inşa etməyi planlaşdırdığı bildirilir. ABŞ administrasiyası İsrail hökuməti və Ordusu (IDF) ilə aparılan danışıqlar çərçivəsində layihə təklifi təqdim edib və Qəzza ətrafında potensial yerlərin araşdırılmasına başlanılıb.