#Humanitar fəlakət Qəzza

2023-cü il 7 oktyabrdan bu yana İsrailin Qəzza zolağına davamlı şəkildə həyata keçirdiyi intensiv hücumlar nəticəsində yaranan ağır dağıntılar havadan görüntülənib. Görüntülər Qəzzaya havadan humanitar yardım atan bir təyyarədən çəkilib və Amerikanın X (əvvəlki Twitter) sosial media platformasında paylaşılıb. Kadrlarda, 22 aya yaxındır davam edən İsrail hücumlarının yaratdığı böyük miqyaslı dağıntı və xarabalıqlar diqqət çəkir. Qəzzanın şimalında yerləşən Beyt Hanun və Beyt Lahiyə bölgələrində demək olar ki, ayaqda qalan bina qalmayıb. Eyni şəkildə, Cibaliya bölgəsində də vəziyyət son dərəcə ağırdır. Görüntülərdə həyat əlamətinin qalmadığı bu bölgənin tamamilə boz tonlara büründüyü müşahidə olunur.

İsrailin davam edən hücumları və mühasirəsi səbəbindən dərin humanitar böhran yaşanan Qəzza zolağında aclıq səbəbilə ölüm halları artır. Son 24 saat ərzində 2-si uşaq olmaqla 10 fələstinli aclıq və qidalanma çatışmazlığı səbəbilə həyatını itirib. Bu barədə Qəzzadakı Fələstin Səhiyyə Nazirliyi yazılı açıqlama yayıb. Bildirilib ki, bölgədə uzun müddətdir davam edən ərzaq çatışmazlığı və yardım qıtlığı nəticəsində ölüm halları kritik həddə çatıb. Açıqlamaya görə, 2023-cü il 7 oktyabrdan bu günədək Qəzzada aclıqdan ölənlərin ümumi sayı 313 nəfərə yüksəlib. Onlardan 119-u uşaqlardır.

İsrail ordusunun bu gün səhər saatlarından etibarən Qəzza zolağına təşkil etdiyi hücumlarda 7 fələstinli həyatını itirib, bir neçə nəfər isə yaralanıb. ,Xəstəxana mənbələri və görən şahidlərin verdiyi məlumata görə, İsrail ordusu Qəzza zolağında mülki fələstinlilərin yaşadığı çadırlar və evləri hədəf alıb. Qəzza şəhərində yerləşən Derec məhəlləsində bir evə edilən hava hücumu nəticəsində 2 nəfər ölüb, bir neçə nəfər yaralanıb. Şəhərin şimalında, Şeyx Rıdvan qəbiristanlığı yaxınlığında məcburi köçkünlərin yaşadığı çadır düşərgəsinə edilən hücumda isə 9 fələstinli yaralanıb. İsrail hərbi qüvvələri Qəzza zolağının cənubunda yerləşən Xan Yunis şəhərinin qərbindəki Qədisiyyə qaçqın düşərgəsindəki çadırlara da hava zərbəsi endirib. Bu hücumda 2 fələstinli həlak olub.

Makron, Netanyahunun 17 avqust məktubunda onu antisemitizmi qızışdırmaqda ittiham etməsinə cavab verib. “Le Monde” qəzetində dərc olunan məktubda Makron, antisemitizmlə mübarizənin prioritet olduğunu, lakin bunun alət kimi istifadəsinə qarşı olduğunu vurğulayıb. O, Netanyahunun ittihamlarını rədd edərək, Fransanın yəhudi icmasının təhlükəsizliyi üçün addımlar atdığını, o cümlədən 15 min polisin səfərbər edildiyini qeyd edib. Makron, “Qəzzanın işğalı, fələstinlilərin məcburi köçü və aclıqdan öldürülməsi İsrailə qələbə gətirməyəcək,” deyərək, bu siyasətin İsraili təcrid edəcəyini bildirib. O, HƏMAS-ın sonunun Fələstin dövləti ilə davamlı sülh olduğunu, Qəzzadakı humanitar fəlakətin isə regionda təhlükəsizliyə təhdid yaratdığını vurğulayıb. Makron, Netanyahunu “ölümcül və qeyri-qanuni müharibədən” çıxmağa və İordan çayının qərb sahilində torpaqların ilhaqına son qoymağa çağırıb.

ABŞ-ın Yaxın Şərq üzrə xüsusi nümayəndəsi Stiv Vitkoff, Ağ Evdə Qəzza ilə bağlı genişmiqyaslı toplantının keçiriləcəyini açıqlayıb. Vitkoff, iclasda Qəzzaya humanitar yardımın təşkili və münaqişədən sonrakı dövrün idarə edilməsi ilə bağlı mühüm qərarların qəbul ediləcəyini bildirib. Vitkoff, “Ümid edirik ki, ilin sonuna qədər Qəzza, İran və Ukrayna da daxil olmaqla bütün böhranları həll edəcəyik,” deyərək, bu həftə bir sıra görüşlərin planlaşdırıldığını qeyd edib. Lakin ABŞ administrasiyası Qəzzadakı humanitar böhrana və İsrailin hərbi əməliyyatlarına qarşı sərgilədiyi zəif reaksiya səbəbindən tənqid olunur.

İsrailin 7 oktyabr 2023-cü ildən bu yana Qəzza zolağına həyata keçirdiyi hücumlarda həlak olanların sayı son 24 saatda 75 nəfər artaraq 62 min 819 nəfərə çatıb. Qəzzədəki Fələstin Səhiyyə Nazirliyinin yaydığı yazılı açıqlamada, İsrailin davam edən hücumları nəticəsində baş verən itkilərlə bağlı son məlumatlar açıqlanıb. Son 24 saatda Qəzza zolağındakı xəstəxanalara 75 nəfərin nəəşi və 370 yaralı çatdırılıb. İsrail ordusunun 19 yanvarda əldə olunan atəşkəsi pozaraq 18 martdan bəri davam etdirdiyi hücumlar zamanı 10 min 975 fələstinlinin həyatını itirdiyi, 45 min 588 nəfərin isə yaralandığı bildirilib. Son 24 saatda humanitar yardım gözləyən insanlara qarşı həyata keçirilən hücumlarda 17 fələstinli həyatını itirib, 122 nəfər isə yaralanıb.

İsrail, 7 oktyabr 2023-cü ildən bu yana Qəzza zolağına yönəltdiyi hücumlarda yalnız infrastruktur və həyati obyektləri deyil, eyni zamanda müəllim və akademikləri hədəfə alaraq elmi dünyanı da məhv edir. Qəzzada elmi camiəni də hədəf alan İsrail 193 akademik və 800 müəllimi qətlə yetirib. Qəzzadakı Fələstin Hökumətinin Media Ofisinin rəhbəri İsmail əs-Sevabite Anadolu Agentliyinə verdiyi açıqlamada bildirib ki, İsrail Qəzzada alimləri, akademikləri və tədqiqatçıları sistemli şəkildə hədəfə alır. "İşğalçı İsrail bu addımı ilə Fələstin cəmiyyətində uzunmüddətli elmi və mədəni boşluq yaratmaq, institusional potensialı zəiflətmək və gələcək nəsilləri bilikdən məhrum etmək istəyir" – deyə Sevabite bildirib.

İsrailin hücumları və blokadası səbəbindən aclıq yaşanan Qəzza zolağında son 24 saat ərzində daha 3 fələstinli həyatını itirib. Qəzzədəki Fələstin Səhiyyə Nazirliyinin verdiyi yazılı açıqlamada aclıqdan ölənlərlə bağlı son məlumatlar paylaşılıb. Açıqlamada bildirilib ki, İsrailin intensiv hücumları və blokadası altındakı Qəzza zolağında aclığın can almağa davam etdiyi, son 24 saat ərzində 3 fələstinlinin daha aclıq və yetərsiz qidalanma səbəbilə həyatını itirdiyi vurğulanıb. Nazirlik qeyd edib ki, Qəzza zolağında 7 oktyabr 2023-cü ildən bu günə qədər aclıqdan həyatını itirənlərin sayı 117-si uşaq olmaqla 303 nəfərə çatıb. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının dəstəklədiyi "İnteqrə olunmuş Qida Təhlükəsizliyi Fəallıq Sınıflandırması"nın (IPC) yayımladığı son hesabatda 15 avqust 2025 tarixinə olan məlumata görə Qəzzə şəhərindəki aclığın fəlakət səviyyəsi olan 5-ci səviyyəyə çatdığı elmi sübutlarla təsdiqlənib.

Türkiyə Əməkdaşlıq və Koordinasiya Agentliyi (TİKA), İsrailin 7 oktyabr 2023-cü ildən etibarən hücumlarını davam etdirdiyi Qəzzəyə humanitar yardım və ərzaq dəstəyi göstərməkdə davam edir. TİKA-dan əldə edilən məlumata görə, Qəzzəyə hücumların başladığı 7 oktyabr 2023-cü ildən bu yana TİKA davam edən ərzaq böhranına qarşı təcili humanitar yardım fəaliyyəti həyata keçirir. Bu çərçivədə TİKA 16 min 500-dən çox ailəyə ərzaq paketi, 160 min porsiya isti yemək təqdim edib. TİKA 3 mindən çox ailəyə çadır, yataq, yorğan və qış geyimləri yardımı göstərib, eyni zamanda Səhiyyə Nazirliyi və xəstəxanalara da çox sayda tibbi ləvazimat və dərman göndərib. TİKA-nın illərdir Qəzzədə həyata keçirdiyi yardım layihələri çərçivəsində inşa olunan bəzi binalar İsrailin davam edən hücumları nəticəsində zərər görüb. Bu tikililər arasında inşasına 2011-ci ildə başlanılan və 2015-ci ildə tamamlanan Fələstin-Türkiyə Dostluq Xəstəxanası da var. 180 çarpayılıq xəstəxana, Fələstinin ən böyük və müasir tədris və tədqiqat xəstəxanası kimi tanınırdı.

BMT-nin baş katibinin sözçüsü Stefan Düjarrik , BMT-nin Humanitar Məsələlər üzrə Koordinasiya Ofisinin (OCHA) məlumatlarına istinadən, İsrailin humanitar yardım karvanlarına qarşı məhdudlaşdırıcı siyasətini davam etdirdiyini qeyd edib. Düjarrik, İsrail hakimiyyətinin bir gün əvvəl koordinasiya tələb edən 15 humanitar missiyadan səkkizini ilkin olaraq rədd etdiyini, qalan yeddi missiyanı isə yerdə blokladığını açıqlayıb. O, həmçinin Qəzzada davam edən hava hücumları və hərbi əməliyyatların, xüsusilə səhiyyə obyektlərinə edilən hücumların daha çox mülki itkilərə səbəb olduğunu və kritik infrastrukturu zədələdiyini və ya məhv etdiyini bildirib. Düjarrik, mart ayının ortalarında atəşkəsin sona çatmasından bəri Qəzzada məcburi köçkünlərin sayının 800 mini keçdiyini, insanların təhlükəsizlik və sığınacaq axtarışı ilə köçkün düşdüyünü vurğulayıb.

İsrail hökuməti Qəzza zolağında insanlığa aid bütün dəyərləri məhv edir. Bu sözləri Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan səsləndirib. “İsrailin bu gün Qəzzadakı xəstəxanaya təşkil etdiyi hücum nəticəsində beşi jurnalist olmaqla azı iyirmi fələstinli həlak olub. Baş nazir Netanyahunun rəhbərlik etdiyi hökumət insanlığa aid bütün dəyərləri məhv etmək üçün amansız hücumlarını fasiləsiz davam etdirir” – deyə, o vurğulayıb.