2023-cü ilin oktyabrından İordan çayının qərb sahilində 23 mindən çox fələstinli İsrail tərəfindən saxlanılıb. Həbs siyasəti fələstinlilərin mövcudluğunu hədəf alan sistemli vasitə kimi istifadə olunur, həbsxanalar işgəncə, aclıq və tibbi yardımdan məhrumetmə məkanlarına çevrilib. 89 fələstinli isə müharibə başlayandan həbsxanalarda həyatını itirib.
#Fələstinli məhbuslar
Məşhur türkiyəli aktyor Görkem Sevindiyin fələstinli məhbuslarla bağlı paylaşımı İsrailin milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben-Qvirin sərt reaksiyasına səbəb olub. İsrailin milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben-Qvir, "Eşref Rüya" serialında canlandırdığı "Kadir baba" obrazı ilə İsraildə böyük populyarlıq qazanan aktyor Görkem Sevindiyi hədəf alıb. Nazir sosial şəbəkələrdə yayılan video müraciətində aktyora xitabən: "Bəlkə sən türk serialında yaşayırsan, amma biz burada, İsraildə yaşayırıq. Terrorçular üçün ölüm", – deyə bildirib.
Dünyanın aparıcı müsəlman ölkələri İsrail Knessetinin işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində fələstinlilərə qarşı ölüm hökmünün tətbiqinə imkan verən yeni qanun qəbul etməsini kəskin şəkildə pisləyib. Səudiyyə Ərəbistanı, Misir, İordaniya, İndoneziya, Pakistan, Qətər, Türkiyə və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin (BƏƏ) xarici işlər nazirləri bu barədə birgə bəyanat yayıblar.
İsrail Knesseti bazar ertəsi axşam saatlarında 62 naxib (deputat) lehinə, 48 naxib əleyhinə və 1 nəfər bitərəf qalmaqla fələstinli məhbusların edamı qanununu qəbul edib. Qanunun mətninə görə, İsrail hər hansı bir İsrail vətəndaşını öldürən istənilən Fələstin vətəndaşına ölüm hökmü tətbiq edə bilər, lakin bu hökm heç bir halda fələstinlini öldürən israilliyə tətbiq oluna bilməz.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Yaxın Şərq Sülh Prosesi üzrə Xüsusi Koordinatorunun müavini Ramiz Ələkbərov, Qəzzada İsrailin hərbi əməliyyatlarını tənqid edərək bölgədəki vəziyyətin əxlaqi, siyasi və hüquqi baxımdan qəbuledilməz olduğunu bəyan edib. Ramiz Ələkbərov bu fikirləri BMT Təhlükəsizlik Şurasının “Fələstin məsələsi də daxil olmaqla Yaxın Şərqdəki vəziyyət” mövzusunda keçirilən iclasında səsləndirib. “Qəzza zolağında İsrailin hərbi əməliyyatlarının intensivləşməsi məni dəhşətə salır,” – deyə Ələkbərov bildirib və əlavə edib ki, İsrailin hücumları fələstinlilərə görünməmiş miqyasda ölüm və dağıntı gətirməyə davam edir.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyası Fələstin probleminin iki dövlətli həllinə dair mühüm qətnamə qəbul edib. Qətnamə, İsrail və Fələstin arasında davam edən münaqişəyə son qoymaq və bölgədə sabitliyi təmin etmək məqsədi daşıyır. Azərbaycan bu tarixi sənədə lehinə səs verən 142 ölkə arasında yer alaraq, beynəlxalq hüququn və ədalətli həll yolunun tərəfində olduğunu bir daha nümayiş etdirdi. Azərbaycanla yanaşı, Türkiyə, Qazaxıstan, Qırğızıstan və Özbəkistan da qətnaməni dəstəkləyib.
Fələstin Baş naziri Məhəmməd Mustafa, Qəzza zolağını idarə etmək üçün yaxın günlərdə müvəqqəti bir komitə elan ediləcəyini bildirib. Misirə rəsmi səfər edən Baş nazir Mustafa, Misirin Xarici İşlər naziri Bədr Əbdülati ilə birlikdə Misirlə Qəzza arasındakı Rəfah Sərhəd Qapısında mətbuat konfransı keçirib. O vurğulayıb ki, Rəfah keçid məntəqəsi Qəzza xalqı üçün bir yaşayış və nəfəs qapısı olmalıdır və İsrailin xalqı aclığa və zorla köçürməyə məruz qoyan siyasəti qəbuledilməzdir. “Beynəlxalq ictimaiyyət daha təsirli addımlar atmalı və İsraili blokada və aclıq siyasətini dayandırmağa məcbur etməlidir.” - deyə baş nazir qeyd edib.
BMT-nin Fələstinli Qaçqınlara Yardım və İş Agentliyi (UNRWA) xəbərdarlıq edib ki, Qəzza zolağında bir milyon qadın və qız uşağı “kütləvi aclıq”la qarşı-qarşıyadır. Bu, 2023-cü ilin oktyabrından bəri davam edən İsrail mühasirəsi və soyqırım müharibəsi fonunda baş verir. Agentlik “X” platformasında yayımladığı açıqlamada bildirib ki, qadınlar və qızlar “getdikcə daha təhlükəli sağ qalma strategiyaları”na əl atmağa məcbur qalır. Onlar yemək və su tapmaq üçün evlərini tərk edirlər, lakin bu zaman ölüm, zorakılıq və sui-istifadə riski ilə üzləşirlər. UNRWA Qəzzaya tətbiq olunan blokadanın qaldırılmasını və humanitar yardımların geniş şəkildə bölgəyə buraxılmasını tələb edib. Agentlik qeyd edib ki, İsrail keçid məntəqələrini bağlı saxladığı üçün yardımlar yığılıb qalır, bu da humanitar böhranı dərinləşdirərək genişmiqyaslı aclığa səbəb olur.
İsrailin ağır hücumları və humanitar yardımların qarşısını alan mühasirəsi altındakı Qəzza zolağında aclıq can almağa davam edir. Son 24 saat ərzində aralarında 3 uşağın da olduğu 8 fələstinli aclıq və qidalanma çatışmazlığı səbəbilə həyatını itirib. Qəzzə Səhiyyə Nazirliyinin baş direktoru Munir əl-Burş, ABŞ mərkəzli sosial media platformasında verdiyi açıqlamada, aclıq səbəbilə ölənlərin ümumi sayının 106-sı uşaq olmaqla 235-ə çatdığını bildirib.
ABŞ prezidenti Donald Tramp bildirib ki, Kanadanın sentyabr ayında Fələstin dövlətini tanıyacağını elan etməsi bu ölkə ilə ticarət razılaşmasının əldə olunmasını çətinləşdirəcək. Kanadanın Fələstini tanıyacağına dair açıqlamasına toxunan Tramp, "Bu, onlarla ticarət razılaşması əldə etməyimizi çox çətinləşdirəcək" - deyə qeyd edib.
Fransada 100-dən çox vəkilin daxil olduğu "Yaxın Şərqdə Ədalət üçün Vəkillər Assosiasiyası" (AJPO) ölkə rəhbərliyini İsrailin Qəzza və işğal olunmuş İordan çayının qərb sahilində törətdiyi soyqırımı, insanlığa qarşı və müharibə cinayətlərinə şəriklikdə ittiham edərək Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinə (UCM) müraciət edib.
Makronun bu addımı qəfil olmasa da, onun aprel ayında Misirin Əriş şəhərinə – Qəzza ilə sərhədə – səfərindən sonra prosesi sürətləndirdiyi bildirilir.