İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ABŞ Prezidenti Donald Trampı “qarışıqlıq yaratmamağa” çağırıb və Tehranla Vaşinqton arasındakı problemlərin dialoq və qarşılıqlı anlaşma memorandumunun icrası yolu ilə həll edilə biləcəyini bildirib . VOA xəbər verir ki, Pezeşkian bu barədə şənbə günü Tehranda keçirilən mərasimdə çıxış edib. “Dialoq və qarşılıqlı anlaşma memorandumu əsasında hərəkət etsək, problemləri həll edəcək və hüquqlarımızı təmin edəcəyik”, — İran prezidenti deyib.
#İran-ABŞ münasibətləri
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Minab məktəbinə hücumun qurbanlarına həsr edilmiş rəsm sərgisini ziyarət edib. Sərgi Tehranda təşkil olunub. Əraqçi hücumda həyatını itirən şagirdlərin İran xalqı üçün qəhrəmanlıq rəmzinə çevrildiyini bildirib. O, iranlıların baş verənləri heç vaxt unutmayacağını və bağışlamayacağını vurğulayıb. Nazir sərgidəki rəsmlərin faciənin miqyasını əks etdirdiyini bildirib. Əraqçi hücumla bağlı məsələnin gündəmdə saxlanılacağını qeyd edib. O, sərginin başqa ölkələrdə də nümayiş etdirilməsinə ümid etdiyini söyləyib. İran fevralda baş vermiş Minab məktəbi hücumuna görə ABŞ-ni məsuliyyət daşımaqda ittiham edir.
İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf ABŞ-nin İranın neft ixracını məhdudlaşdırmaq cəhdlərinə sərt münasibət bildirib. O, İranın neft sata bilməyəcəyi təqdirdə regiondakı digər ölkələrin də neft ixracına imkan verilməyəcəyini bəyan edib.
İran İslam İnqilab Keşikçiləri Korpusu ABŞ prezidenti Donald Trampın gizli danışıqlar barədə iddiasını rədd edib. Korpusun sözçüsü Hüseyn Məhəmmədi ABŞ rəsmiləri ilə heç bir danışığın aparılmadığını bildirib. O, Trampın açıqlamasını yalan adlandırıb. Məhəmmədi ABŞ prezidentinin müharibədə məğlubiyyət və ümidsizlik səbəbindən belə iddialar irəli sürdüyünü deyib. İranlı general İnqilab Keşikçiləri Korpusunun İranın gücünün əsas dayaqlarından biri olduğunu vurğulayıb. O, korpusun ölkənin mövqeyini döyüş meydanında ifadə etdiyini bildirib. Məhəmmədi ABŞ-la danışıqların aparılmamasını Vaşinqtonun əvvəlki vədləri yerinə yetirməməsi ilə əlaqələndirib. Tərəflərin açıqlamaları ABŞ və İran arasında mümkün gizli əlaqələrin olub-olmaması ilə bağlı ziddiyyətli mənzərə yaradıb.
İranın Ali Məhkəmə rəhbəri Qulam-Hüseyn Möhsüni Ejei ölkənin düşmənin planlarına qarşı ayıq-sayıq olmasının vacibliyini bildirib. O, İranın “hibrid müharibə” şəraitində arxayınlaşmamalı olduğunu deyib. Ejeinin sözlərinə görə, qələbənin əsas açarı birlik və ali rəhbərin ardınca getməkdir. İran rəsmisi ABŞ-ın İran İslam Respublikası üzərində məğlubiyyətə uğradığını iddia edib. Onun sözlərinə görə, bundan sonra ABŞ-la müttəfiq ölkələrin rəhbərlərinin İranın gücü barədə təsəvvürləri dəyişib. Ejei İranın siyasi və ictimai birliyinin mühüm əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb. O, düşmənin ölkəyə qarşı müxtəlif istiqamətlərdə təzyiq göstərməyə çalışdığını bildirib. İran rəsmisi ölkənin bu təhdidlərə birlik şəraitində cavab verməli olduğunu qeyd edib.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ABŞ və İsraillə müharibədən sonra ölkənin iqtisadi vəziyyətinin əvvəlki dövrlə müqayisədə daha da ağırlaşdığını bildirib. İran Prezidenti qeyd edib ki, idxal olunan məhsulların ölkəyə çatdırılması üçün daha uzun və mürəkkəb marşrutlardan istifadə olunması onların son qiymətinin artmasına səbəb olur.
İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Möhsün Rzayi Hörmüz boğazının ABŞ-nin davranışını dəyişməyənədək açılmayacağını bildirib. O, Vaşinqtonu regionda qeyri-sabitliyin əsas səbəbi olmaqda ittiham edib. Rzayi ABŞ-dən müharibəni dayandırmağı və İranın dondurulmuş vəsaitlərini azad etməyi tələb edib. İran rəsmisi İran-Oman arasında mümkün keçid razılaşmasının boğazın ümumi açılması məsələsindən ayrı olduğunu qeyd edib. O, Çinlə münasibətlərin strateji əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb. Tehran və Pekinin beynəlxalq platformalarda əməkdaşlığını yüksək qiymətləndirib. Hörmüz boğazının açılması ilə bağlı diplomatik müzakirələr davam edir.
İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) media orqanı ABŞ-nin hərbi təhdidləri davam etdiyi müddətdə İranın heç bir razılaşma imzalamayacağını bəyan edib. Adı açıqlanmayan rəsmiyə istinadən yaydığı məlumata görə, Hörmüz boğazı ilə bağlı İran və Oman arasında aparılan danışıqlarda yekun razılaşmanın əldə olunmamasının əsas səbəbi ABŞ-nin müdaxiləsi və Vaşinqtonun təhdidləridir.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ölkəsinin ABŞ-la “tammiqyaslı müharibə” vəziyyətində olduğunu açıqlayıb. O, İranın bu qarşıdurmanın nəticələrini qəbul etməli olduğunu bildirib. Pezeşkian yaranmış vəziyyətə real yanaşmağın vacibliyini vurğulayıb. İran Prezident Administrasiyasının məlumatına görə, ölkə mövcud şəraitdə müqavimət göstərməyə hazırdır. ABŞ və İran arasında son günlər hərbi və siyasi gərginlik artıb. Tərəflər qarşılıqlı ittihamlar səsləndirirlər. ABŞ rəhbərliyi açıqlamaya hələlik cavab verməyib.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ABŞ-la imzalanan anlaşma memorandumunda ölkəsinin milli maraqlarının tam qorunduğunu bildirib. O, razılaşmanın 14 maddəsinin heç birində İranın hüquqlarından geri çəkilmədiyini deyib. Pezeşkian əldə olunan nəticələrin əsas hissəsinin İranın xeyrinə olduğunu vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, sənəddə ABŞ-a birtərəfli üstünlük verən müddəa yoxdur. ABŞ və İran arasında iyun ayında imzalanan razılaşmaya baxmayaraq, bölgədə hərbi gərginlik yenidən artıb. Tərəflər bir-birini anlaşmanın şərtlərini pozmaqda ittiham edir. Hörmüz boğazı və qarşılıqlı öhdəliklər əsas mübahisə mövzularından biri olaraq qalır.
İranın ali rəhbəri Müctəba Xamenei ABŞ-ı sərt ifadələrlə tənqid edib. O, Vaşinqtonu aldadıcı və etibarsız siyasət yürütməkdə ittiham edib. Xamenei İran xalqının ABŞ üçün "unudulmayacaq dərsləri" olduğunu bildirib. O, ölkənin cənubunda nümayiş etdirilən müqaviməti buna nümunə göstərib. Ali rəhbər dövlət və cəmiyyət daxilində milli birliyin qorunmasını əsas prioritet adlandırıb. O, daxili siyasi qarşıdurmalardan və parçalanmadan çəkinməyə çağırış edib. ABŞ bu açıqlamalara hələlik rəsmi münasibət bildirməyib. İranın bəyanatları müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.
İranın ali rəhbəri Müctəba Xamenei ABŞ prezidentinin imzasını "dəyərsiz və etibarsız" adlandırıb. O, bunu Vaşinqtonun İranla bağladığı razılaşmaları dəfələrlə pozması ilə əsaslandırıb. Bəyanat İranın dövlət yayımçısı IRIB tərəfindən yayımlanıb. Xamenei gələcək razılaşmalar üçün əsas meyarın öhdəliklərin icrası olduğunu bildirib. Son günlər İran rəsmiləri ABŞ-ı memorandumun şərtlərini pozmaqda ittiham edirlər. ABŞ tərəfi bu açıqlamaya hələlik cavab verməyib. Hadisə Tehran və Vaşinqton arasında diplomatik gərginliyin davam etdiyini göstərir.