İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Qahirədə misirli həmkarı Bədr Əbdülatti ilə görüşüb. Əraqçi, yüksək səviyyəli misirli rəsmilərlə danışıqlar aparmaq məqsədilə diplomatik nümayəndə heyətinə rəhbərlik edir. Səfər çərçivəsində onun Misir prezidenti Əbdülfəttah əs-Sisi ilə də ayrıca görüşü nəzərdə tutulur.
#Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (MAQATE)
Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (MAQATE) rəhbəri Rafael Qrossi bildirib ki, İran bir sıra mühüm nüvə obyektlərinə inspektorların girişini məhdudlaşdırıb. Tehran isə vurğulayıb ki, suveren obyektlər üzərində nəzarət təzyiq alətinə çevrilə bilməz. İranın bəzi strateji obyektlərə girişə icazə verməməsi, eyni zamanda Buşehr AES-də yanacağın dəyişdirilməsinə nəzarətə imkan yaratması, Tehranın seçici yanaşmasını ortaya qoyur.
Tehran Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (BAEA) ilə yeni əməkdaşlıq çərçivəsinin hazırlanması üzərində işləyir. Əraqçi Avropa üçlüyünə (Böyük Britaniya, Fransa və Almaniyaya - red.) işarə edərək bildirib ki, onların “snapback” mexanizmini işə salaraq İrana qarşı sanksiyaların bərpasına təşəbbüs göstərməsi ciddi səhvdir.
İranın xarici işlər nazirinin müavini Səid Xətibzadə İsraillə yeni müharibə riskinin yüksək olduğunu bildirib. O, İraq televiziyasına verdiyi açıqlamada, bölgədə “sonsuz bir müharibə”nin qarşısını almağa çalışdıqlarını vurğulayıb.
İranla Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (UAEA) rəsmilərinin Vyanada yeni əməkdaşlıq modelini müəyyənləşdirmək üçün ekspertlər səviyyəsində görüşəcəyi bildirilib. İran dövlət televiziyasına danışan İranın BMT-nin Vyana ofisi yanındakı daimi nümayəndəsi Rza Nəcəfi, Tehran nümayəndə heyəti ilə UAEA yetkililəri arasında yeni bir danışıqlar turunun başladığını açıqlayıb. Nəcəfi qeyd edib ki, görüşlər İran parlamenti tərəfindən təsdiqlənmiş və UAEA ilə əməkdaşlığın müvəqqəti dayandırılmasını nəzərdə tutan qanun çərçivəsində, yeni şərtlər daxilində əməkdaşlığın müəyyən edilməsi məqsədilə keçirilir.
İranın silah istehsalı səviyyəsinə yaxın – 60 faiz zənginləşdirilmiş uran ehtiyatı İsrailin iyunun 13-də nüvə obyektlərinə hücumundan əvvəl bir qədər artıb. Bu barədə Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) gizli hesabatında məlumat verilib. Agentliyin üzv dövlətlərə göndərdiyi rüblük sənəddə bildirilir ki, 13 iyun tarixinə olan qiymətləndirməyə əsasən, İranın sentrifuqalarda daha da zənginləşdirilə bilən uran heksaflorid formasında 60 faiz dərəcəli zənginləşdirilmiş uran ehtiyatı 440,9 kiloqram təşkil edib. Hesabatda vurğulanır ki, bu miqdar uran zənginləşdirmə səviyyəsi artırılacağı halda 10 nüvə bombası hazırlamaq üçün kifayət edə bilər.
Avropa İttifaqının (Aİ) xarici siyasət rəhbəri Kaja Kallas bəyan edib ki, qarşıdakı 30 gün İranın nüvə proqramı ətrafında diplomatik həllin tapılması üçün “önəmli fürsət pəncərəsi” açır. O, bildirib ki, Avropa dövlətlərinin sanksiyaları yenidən qüvvəyə gətirmək üçün işə saldıqları mexanizm, diplomatiya üçün yeni imkan yaradır.
ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio ilə Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) rəhbəri Rafael Mariano Qrossi arasında Ukraynadakı nüvə obyektləri və agentliyin İranda həyata keçirdiyi nəzarət fəaliyyətləri də daxil olmaqla, qlobal nüvə təhlükəsizliyi məsələlərinin müzakirə olunduğu bildirilib. Dövlət Departamentinin açıqlamasına görə, sentyabrın 8-dən 12-dək Avstriyanın paytaxtı Vyanada keçiriləcək BAEA İdarə Heyətinin iclası ərəfəsində baş tutan görüşdə Ukraynadakı nüvə obyektlərinin təhlükəsizliyi və agentliyin İranda həyata keçirdiyi yoxlama və nəzarət fəaliyyətləri də daxil olmaqla müxtəlif qlobal nüvə təhlükəsizliyi məsələləri müzakirə edilib.
İran Məclisində qəbul edilən qanuna baxmayaraq, Milli Təhlükəsizlik Ali Şurasının Buşehr Atom Elektrik Stansiyası və Tehran Tədqiqat Mərkəzində Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) müfəttişlərinə yoxlama aparmağa icazə verməsi ölkədə ciddi müzakirələrə səbəb olub. Məclis sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf parlamentdə çıxışı zamanı yoxlamalara razılıq verildiyini açıqlayıb. Bu bəyanatdan sonra bəzi millət vəkilləri qərara etiraz edərək, bu addımın ölkənin BAEA ilə əməkdaşlığını məhdudlaşdıran mövcud qanunları pozduğunu bildiriblər.
Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) nümayəndələri yaxın günlərdə İrana edəcəkləri səfər zamanı ölkənin nüvə obyektlərinə baxış keçirə bilməyəcəklər. Bu barədə İran Parlamentinin (Məclis) milli təhlükəsizlik və xarici siyasət komissiyasının sədri İbrahim Əzizi məlumat verib.
İran rəsmiləri hesab edir ki, Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (MAQATE) iyun ayında İranın nüvə obyektlərinə ABŞ və İsrail tərəfindən endirilmiş zərbələrin effektivliyini qiymətləndirmək məqsədilə həmin obyektlərdə yoxlamaları davam etdirmək istəyir.
Misir Yaxın Şərqdə gərginliyin azaldılması və eskalasiyanın qarşısının alınması istiqamətində diplomatik səylərini davam etdirir.