ABŞ və Livan nümayəndə heyətləri Beyrutda görüş keçiriblər. Görüşdə Livanın cənubunda yaradılması planlaşdırılan ilk sınaq zonasının icrası müzakirə olunub. Danışıqlar ABŞ nümayəndə heyətinin Beyruta səfəri çərçivəsində baş tutub. Çərçivə sazişi ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə hazırlanıb. Saziş İsrail qüvvələrinin mərhələli şəkildə geri çəkilməsini nəzərdə tutur. Təhlükəsizlik məsuliyyəti mərhələli şəkildə Livan Ordusuna veriləcək. Tərəflər bölgədə sabitliyin möhkəmləndirilməsini əsas məqsəd kimi qiymətləndirirlər. Danışıqların davam etdirilməsi planlaşdırılır.

İsrail hökuməti Cənubi Livandan ordunun mərhələli şəkildə çıxarılması planını müzakirə edir. Proses ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə Livanla əldə olunmuş çərçivə razılaşması əsasında həyata keçiriləcək və Vaşinqtonun yekun razılığı gözlənilir. Məlumata görə, İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu bazar günü axşam təhlükəsizlik müşavirəsi keçirərək ordunun Cənubi Livandakı iki ərazidən çıxarılması planını və onun təsdiqlənməsi məsələsini müzakirə edib. İclasda təhlükəsizlik və hərbi qurumların yüksəkvəzifəli nümayəndələri iştirak ediblər.

Livan ilə İsrail arasında imzalanmış çərçivə sazişinin icrası istiqamətində işlər davam etdiyi bir vaxtda, Beyrutda müzakirələr təkcə İsrail qoşunlarının çıxarılması və təhlükəsizlik mexanizmləri ilə məhdudlaşmır. Diqqət mərkəzində olan əsas məsələlərdən biri də sazişin 13-cü bəndinin Livanın İsraili müharibə dövründə törədildiyi pozuntulara görə beynəlxalq məhkəmələrdə məsuliyyətə cəlb etmək hüququna təsir edib-etməyəcəyidir.

Livan Səhiyyə Nazirliyi İsrailin hücumları nəticəsində ölənlərin sayının 4 257 nəfərə çatdığını açıqlayıb. Bildirilib ki, martın 2-dən bəri 12 mindən çox insan müxtəlif dərəcəli xəsarətlər alıb. Ölkədə humanitar vəziyyət gərgin olaraq qalır. Bu arada Livan və İsrail ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə çərçivə sazişi imzalayıblar. Saziş aylarla davam edən danışıqlardan sonra əldə olunub. Lakin sənəddə İsrail ordusunun Livanda nəzarətdə saxladığı ərazilərdən çıxması ilə bağlı öhdəlik yer almır. Bu səbəbdən bölgədə təhlükəsizliklə bağlı narahatlıqlar davam edir.

Livan Ordusu ölkədə artan etirazlar fonunda vətəndaşlara məsuliyyətli davranmaq çağırışı edib. Ordu komandanlığı açıqlamasında fikir ifadə azadlığına hörmət etdiyini, lakin ictimai asayişin qorunmasının vacibliyini vurğulayıb. Beyrut və digər bölgələrdə keçirilən etiraz çağırışları fonunda təhlükəsizlik tədbirlərinin gücləndirildiyi bildirilir. Ordunun bəyanatına görə, ictimai sülhə və təhlükəsizliyə zərər verəcək hərəkətlərə yol verilməyəcək. Etirazların İsrail və Livan arasında imzalanan çərçivə sazişindən sonra baş verdiyi qeyd olunur. Ölkədə siyasi gərginlik davam edir. Rəsmilər vəziyyəti nəzarətdə saxlamağa çalışır. Hadisələrin inkişafı diqqətlə izlənilir.

Vaşinqtonda imzalanan İsrail–Livan çərçivə sazişi atəşkəsi Hizbullahın silahsızlaşdırılması ilə əlaqələndirir. ABŞ Dövlət Departamentinin açıqladığı sənədə əsasən, Livan ordusunun ölkə üzrə suveren nəzarəti bərpa etməsi mərhələli proses kimi nəzərdə tutulur. Bu proses qeyri-dövlət silahlı qrupların silahsızlaşdırılması ilə şərtləndirilir. Sənəd İsrailin Livandakı mövcud ərazilərdən dərhal çıxmasını tələb etmir, əksinə mərhələli geri çəkilmə mexanizmini nəzərdə tutur. İki “pilot zona”da təhlükəsizlik məsuliyyətinin Livan ordusuna verilməsi planlaşdırılır. Razılaşma regionda yeni siyasi və təhlükəsizlik balansı yarada bilər. Tərəflər arasında icra mexanizmi əsas müzakirə mövzusudur. Prosesin gələcək gedişi diqqətlə izlənir.

İsrail hökuməti Livanla əldə olunan çərçivə sazişini “qələbə” kimi təqdim edir. Rəsmi Tel-Əviv razılaşmanın İsrailin əsas tələblərini təmin etdiyini bildirir. Buraya Livandakı təhlükəsizlik zonasından tam çıxmamaq, lazım olduqda hərbi əməliyyat azadlığı və mərhələli, lakin vaxtı müəyyən edilməyən geri çəkilmə daxildir. Baş nazir Benyamin Netanyahu və hökumət üzvləri sazişi müsbət qarşılayır. Müxalifətin mövqeyi hələlik açıqlanmayıb. Analitiklər hesab edirlər ki, razılaşma Livan daxilində siyasi gərginliyi artıra bilər. Livan hökuməti və Hizbullah arasında mümkün qarşıdurma riskləri də gündəmdədir. Bu vəziyyət regionda yeni siyasi və təhlükəsizlik balansı yarada bilər.

Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Lyayen İsrail və Livan arasında imzalanmış çərçivə sazişini müsbət qarşılayıb. O, bu razılaşmanı regionda gərginliyin azaldılması istiqamətində mühüm addım kimi dəyərləndirib. Fon der Lyayen ABŞ-ın vasitəçilik roluna görə təşəkkürünü bildirib. Onun sözlərinə görə, Yaxın Şərqdə sabitlik Livandakı vəziyyətdən birbaşa asılıdır. O, əsas mərhələnin silahlı qeyri-dövlət qrupların silahsızlaşdırılması olduğunu vurğulayıb. Avropa İttifaqı Livanın suverenliyinin qorunmasını və ərazi bütövlüyünün təmin olunmasını dəstəkləyir. Eyni zamanda, köçkünlər üçün 100 milyon avro humanitar yardım ayrıldığı açıqlanıb. Açıqlama regionda diplomatik proseslərin intensivləşdiyi bir dövrdə verilib.

Hizbullahın Baş katibi Naim Qasım İsrail və Livan arasında Vaşinqtonda imzalanan ABŞ vasitəçiliyi ilə əldə olunmuş çərçivə sazişini kəskin tənqid edib. O, razılaşmanı “alçaldıcı və suverenliyin təslim edilməsi” kimi qiymətləndirib. Qasım Hizbullahın silahlı müqaviməti davam etdirəcəyini və mübarizədən geri çəkilməyəcəyini bildirib. Onun sözlərinə görə, İsrailin Livandan çıxarılmasının qruplaşmanın silahsızlaşdırılması ilə əlaqələndirilməsi qəbulolunmazdır və “qırmızı xətləri aşır”. Hizbullah lideri həmçinin Livan hökumətini İsrailin mövcudluğunu uzun müddət legitimləşdirməkdə ittiham edib. Bu bəyanat Vaşinqton razılaşmasından sonra regionda artan siyasi gərginlik fonunda verilib. Tərəflər arasında mövqelər kəskin şəkildə fərqlənməkdə davam edir. Diplomatik proseslərin gələcəyi isə hələ də qeyri-müəyyəndir.

İordaniya Livanı ABŞ vasitəçiliyi ilə İsrail arasında imzalanmış çərçivə sazişinə görə təbrik edib. Livanın xarici işlər naziri Yusif Rəcci bildirib ki, İordaniyanın xarici işlər naziri Ayman Səfadi telefon danışığında razılaşmanın ölkənin suverenliyinin güclənməsinə və sabitliyin bərpasına töhfə verəcəyinə ümid etdiyini qeyd edib. Səfadi sazişin Livanın milli maraqlarına xidmət edəcəyini bildirib. Rəcci isə İordaniyanın mövqeyinə görə təşəkkür edib və bu razılaşmanı diplomatiyanın qələbəsi kimi qiymətləndirib. Açıqlamada dövlət institutlarının rolunun gücləndirilməsinin vacibliyi vurğulanıb. Razılaşma regionda diplomatik proseslərin yeni mərhələsi kimi dəyərləndirilir. Tərəflər sabitlik və siyasi dialoqun davam etdirilməsinin vacibliyini qeyd ediblər.

Livan Prezidenti Cozef Aun BƏƏ Prezidenti Məhəmməd bin Zayed Al Nəhyan ilə telefon danışığında ölkədəki vəziyyəti və İsrail ilə imzalanmış çərçivə sazişini müzakirə edib. Məlumata görə, BƏƏ lideri Livan hökumətinin mövqeyini dəstəklədiyini və ölkəyə siyasi, iqtisadi və sosial yardım göstərməyə hazır olduğunu bildirib. Livan prezidenti isə göstərilən dəstəyə görə təşəkkür edib. Vaşinqtonda aparılan beşinci danışıqlar raundundan sonra İsrail və Livan arasında çərçivə sazişinin imzalandığı açıqlanıb. Bu razılaşma regionda diplomatik proseslərin yeni mərhələsi kimi qiymətləndirilir. Tərəflər arasında əlaqələrin davam etdiriləcəyi bildirilir. Beynəlxalq vasitəçilərin prosesdə rolunun artdığı qeyd olunur. Regionda vəziyyət diqqətlə izlənilir.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ABŞ, İsrail və Livan arasında əldə olunan çərçivə sazişini İran üçün ciddi zərbə kimi qiymətləndirib. O, televiziya ilə yayımlanan çıxışında razılaşmanın bölgədə yeni təhlükəsizlik reallığı yaratdığını bildirib. Netanyahu İsrail ordusunun Hizbullah tam silahsızlaşdırılana qədər Livanın cənubunda qalacağını da bəyan edib. Baş nazirin sözlərinə görə, bu mövqe İsrailin təhlükəsizlik maraqlarından irəli gəlir. Açıqlama Vaşinqtonda aparılan danışıqlar nəticəsində əldə olunan razılaşmadan sonra verilib. Hələlik Livan və digər tərəflər Netanyahuya cavab verməyiblər. Bəyanatın bölgədəki təhlükəsizlik vəziyyətinə və diplomatik proseslərə təsir göstərə biləcəyi ehtimal olunur. Yaxın günlərdə razılaşmanın icrası ilə bağlı əlavə açıqlamaların verilməsi gözlənilir.