İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) “Qüds Qüvvələri”nin komandanı İsmayıl Qaani “HƏMAS” tərəfindən 2023-cü ildə həyata keçirilmiş “7 oktyabr əməliyyatı” ilə bağlı yeni detalları açıqlayıb. O bildirib ki, hərəkatın birinci sıra liderləri, o cümlədən İsmayıl Haniyyə, əməliyyatın dəqiq vaxtından xəbərsiz olublar.

Lakin İordaniya hökuməti ilə HƏMAS-ın münasibətləri yaxınlaşma, gərginlik, uzaqlaşma və soyuqluq mərhələlərindən keçdi. 1991-ci ildə HƏMAS-ın İordaniyada ofisi açıldı və Məhəmməd Nizzal hərəkatın nümayəndəsi təyin edildi. Bir il sonra isə HƏMAS-ın fəaliyyəti genişləndi, Ammanda bir neçə ofis açıldı və siyasi büro rəhbəri Musa Əbu Mərzuq İordaniyanın paytaxtına köçdü. Bu, İsrail və İordaniyanın Madrid konfransında iştirakına baxmayaraq baş verdi. O vaxt HƏMAS konfransın əleyhinə idi. Həmçinin hərəkatın İordaniyaya köçməsi İsrailin fələstinli liderləri və “Müsəlman Qardaşları”nın əsas üzvlərini sürgün etməsi ilə üst-üstə düşdü.

Cümə axşamı İsrail Qəzza zolağının cənubunda HƏMAS siyasi bürosunun rəhbəri Yəhya əl-Sinvarın öldürüldüyünü elan edib. İbrani dövləti 7 oktyabr 2023-cü il hücumuna görə məsuliyyət daşıdığı əl-Sinvardan əvvəl hərəkatın bir çox liderlərini həyata keçirdiyi sui-qəsdlər nəticəsində öldürüb.

İsmayıl Haniyyə “HƏMAS”ın təcrübəli siyasi və diplomatik siması sayılırdı. O, tələbə qolu olan “İslam Bloku”ndan başlamış, sonradan siyasi fəaliyyətə yiyələnərək müxtəlif rolları üzərinə götürməyə başladı. Bunlara 1997-ci ildə azad ediləndən sonra hərəkatın banisi şeyx Əhməd Yasinlə birlikdə onun ofisinin idarə olunması da daxil idi.

Eyni şəkildə HƏMAS da ideologiyanı dövlətin və xalqın üzərinə qoyduğu üçün uduzdu.

İsrailin ardıcıl sui-qəsdləri nəticəsində "Həmas"ın Qəzza zolağındakı siyasi büro üzvləri arasında bir çox liderin ölümü təşkilatın təşkilati boşluğunu artırır və yeni liderlik dinamikasını ortaya qoyur.

İsmayıl Haniyə Fələstin hərəkatının beynəlxalq diplomatiyasının sərt siması idi. Lakin onun sərt ritorikasına baxmayaraq, bir çox diplomat onu Qəzza daxilində hərəkatın digər daha sərt üzvləri ilə müqayisədə mötədil hesab edirdi.