BAKI,AzerVoice Analitik Təhlil Mərkəzi
Cümə axşamı İsrail Qəzza zolağının cənubunda HƏMAS siyasi bürosunun rəhbəri Yəhya əl-Sinvarın öldürüldüyünü elan edib. İbrani dövləti 7 oktyabr 2023-cü il hücumuna görə məsuliyyət daşıdığı əl-Sinvardan əvvəl hərəkatın bir çox liderlərini həyata keçirdiyi sui-qəsdlər nəticəsində öldürüb.
Hərəkatın öldürülün ən tanınmış liderləri kimdlər idi?
Yəhya Əyyaş
5 yanvar 1996-cı ildə HƏMAS-ın hərbi qanadı olan İzzəddin əl-Qəssam Briqadalarının lideri Yəhya Əyyaş Qəzzada mobil telefon partlaması nəticəsində öldürüldü. İsrailin Daxili Təhlükəsizlik Agentliyi (Şin Bet) “Mühəndis” kimi tanınan Ayyaşın qətlində əli olmaqda ittiham olunurdu.
Salah Şəhadə
HƏMAS hərəkatının hərbi qanadının qurucusu Salah Şəhadə 2002-ci il iyulun 22-də İsrailin Qəzzada bir binaya endirdiyi hava zərbəsi nəticəsində həlak olub. Əmiliyyat Şəhadənin həyat yoldaşı, qızı və 15 mülki vətəndaşın ölümünə səbəb olub.
İsmayıl Əbu Şanəb
Hərəkatın qurucularından biri və ən görkəmli siyasi liderlərindən biri olan İsmayıl Əbu Şanab 2003-cü il avqustun 22-də İsrailin avtomobilinə raket zərbələri nəticəsində öldürülüb.
Şeyx Əhməd Yasin
HƏMAS-ın qurucusu Əhməd Yasin 2004-cü il martın 22-də səhər saatlarında İsrail vertolyotunun Qəzzada məsciddən çıxdıqdan qısa müddət sonra həyata keçirdiyi əməliyyat nəticəsində ğldürülüb.
Əl-Rantisi və Şeyx Xəlil
Bir ay keçməmiş Şeyx Yasinin hərəkata rəhbərlik edən varisi Abdul Əziz əl-Rantisi də İsrailin zərbəsində eyni aqibətlə üzləşdi. Həmin ilin sentyabrında hərəkatın rəsmisi İzzəddin Şeyx Xəlil bomba yüklü avtomobilin partlaması nəticəsində həlak olub.
Rayyan və Siam
Hərəkatın ən tanınmış siyasi və hərbi liderlərindən biri olan Nizar Rayyan 2009-cu il yanvarın 1-də İsrail hərbi əməliyyatları zamanı basqın zamanı öldürülüb. Bu zaman onun ailə üzvləri də həlak olublar.
15 il sonra başqa bir hücum nəticəsində HƏMAS-ın daxili işlər naziri vəzifəsində çalışmış hərəkatın ən görkəmli liderlərindən biri olan Səid Siamın öldürülməsinə səbəb oldu.
Mahmud Əl-Məbhuh
Hərəkatın hərbi rəsmilərindən Mahmud əl-Mabhuh 2010-cu il yanvarın 20-də Dubayda otel otağında öldürülmüş halda tapılıb. Hərəkat və əmirliyin polisi saxta xarici pasportlardan istifadə edərək əməliyyatın arxasında İsrail agentlərini durmaqda ittiham edib.
Əhməd Əl Cabari
İsrail 14 noyabr 2012-ci ildə Əl-Qəssam Briqadalarının baş komandanının müavini Əhməd Əl-Cəbarinin raket zərbəsi ilə öldürülməsi ilə Qəzza zolağında silahlı qruplaşmalara qarşı “Müdafiə Sütunu” əməliyyatına başlayıb.
Rəfahda üç lider
2014-cü il avqustun 21-də Qəzza zolağının cənubundakı Rəfah şəhərinə İsrailin hava hücumu nəticəsində Əl-Qəssam Briqadalarının üç hərbi komandiri öldürüldü: Məhəmməd Əbu Şamala, Raid Əl-Əttar və Məhəmməd Barhum.
Əl-Aruri
Keçən ilin (2023) ilin oktyabrında Qəzza zolağında müharibənin başlamasından aylar sonra, hərəkatın siyasi büro rəhbərinin müavini Saleh Əl-Aruri və onun bir sıra yoldaşları İsrailə aid edilən hava zərbəsi nəticəsində ölkənin cənubundakı bir binanı hədəf alınan zaman öldürüldü.
İsmayıl Haniyə
İyulun 31-də HƏMAS-ın siyasi bürosunun rəhbəri İsmayıl Haniyə yeni prezident Məsud Pezeşkianın andiçmə mərasimində iştirak etmək üçün getdiyi Tehranın şimalındakı iqamətgahında qətlə yetirilib.
İran, HƏMAS və Livan Hizbullahı İsraili əməliyyatın arxasında durmaqda ittiham edib, İbrani dövləti isə məsələyə münasibət bildirməyib. İran İnqilab Keşikçiləri Haniyənin binadakı iqamətgahını hədəf alan qısa mənzilli mərmi ilə öldürüldüyünü təsdiqləyib. Avqustun 6-da hərəkat Sinvarın Haniyyənin varisi seçildiyini elan etdi.
Əl-Sinvar
Oktyabrın 17-də İsrail ordusu, İsrailin 7 oktyabr 2023-cü il hücumunun əsas planlayıcılarından biri olmaqda günahlandırdığı Sinvarı öldürdüyünü açıqladı .