#Yenidənqurma

İran ABŞ və İsrail hücumları nəticəsində zərər gördüyü bildirilən on minlərlə mənzilin bərpasını həyata keçirir. Tehran Fövqəladə Halların Qarşısının Alınması və İdarə Edilməsi Təşkilatı bildirib ki, yüngül və orta zərər görmüş təxminən 50 min mənzilin 95 faizindən çoxu təmir olunub. Sökülməsi tələb olunan 2 min 135 mənzillə bağlı da işlər davam edir. Təxminən 200 ailə hotellərdə yerləşdirilib. Daha 1 800 ailəyə yaşayış üçün ilkin ödəniş vəsaiti verilib. İran hakimiyyəti bərpa prosesinin davam etdiyini açıqlayıb. İşlər əsasən paytaxt Tehran ərazisində həyata keçirilir.

Avropa İttifaqı Qəzza zolağı üçün 1 milyard dollar həcmində yardım təşəbbüsü başladıb. Proqram müharibədən zərər görmüş bölgədə ilkin bərpa layihələrini və humanitar ehtiyacların qarşılanmasını dəstəkləyəcək. Təşəbbüs Brüsseldə keçirilən Fələstin Donor Qrupunun toplantısında təqdim olunub. Proqrama 12 Avropa ölkəsi, Yaponiya, Dünya Bankı və Avropa İnvestisiya Bankı qoşulub. Avropa İttifaqı Qəzza əhalisinin əsas ehtiyaclarının ödənilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Kaya Kallas beynəlxalq dəstəyin yenidənqurma prosesində mühüm rol oynadığını bildirib. Təşəbbüs bölgədə uzunmüddətli bərpa prosesinə maliyyə dəstəyi verməyi hədəfləyir.

Livanın cənubunda yerləşən Qana qəsəbəsi və ətraf yaşayış məntəqələrinə sakinlərin qayıdışı davam edir. Qana əhalisinin təxminən 90 faizi doğma evlərinə dönsə də, onları böyük dağıntılar qarşılayır. Yolların, evlərin və digər infrastrukturun əhəmiyyətli hissəsi yararsız vəziyyətdədir. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının məlumatına görə, ölkədə məcburi köçkün düşmüş insanların təxminən 40 faizi geri qayıdıb. Buna baxmayaraq, bir çox yaşayış məntəqəsində normal həyat hələ bərpa olunmayıb. Sakinlər əsas xidmətlərin yenidən qurulmasını gözləyirlər. Bölgədə yenidənqurma işlərinə ehtiyacın böyük olduğu bildirilir.

Almaniya Kansleri Fridrix Merts Yaxın Şərqin yenidən qurulması ilə bağlı mövqeyini açıqlayıb. O bildirib ki, bölgədə bərpa işlərinə başlanılması üçün əvvəlcə ABŞ ilə İran arasında hərbi qarşıdurma tam dayandırılmalıdır. Kanslerin sözlərinə görə, yalnız bundan sonra maliyyə dəstəyi və infrastrukturun yenidən qurulması məsələləri müzakirə edilə bilər. Fridrix Merts bu açıqlamanı Berlində keçirdiyi mətbuat konfransında verib. Məlumata görə, o, may ayında da ABŞ-nin İran siyasətini tənqid etmişdi. Həmin vaxt Almaniya ilə ABŞ arasında diplomatik fikir ayrılığı yaranmışdı. Almaniya bölgədə sabitliyin bərpasını əsas şərt kimi qiymətləndirir.

Livanda münaqişə nəticəsində didərgin düşmüş 400 mindən çox insan evlərinə qayıdıb. Bu barədə ölkənin sosial məsələlər naziri Hənin Əs-Səyyid məlumat verib. Onun sözlərinə görə, müvəqqəti sığınacaqlarda qalan insanların sayı 37 mindən 13 min nəfərə qədər azalıb. Nazir bildirib ki, hökumət ölkənin yenidən qurulması üçün genişmiqyaslı proqram hazırlayır. Lakin həmin proqramın məzmunu barədə hələlik ətraflı məlumat açıqlanmayıb. Rəsmi qurumlar köçkünlərin geri dönüş prosesinin davam etdiyini bildirirlər. Livanda bərpa və yenidənqurma işlərinin yaxın dövrdə əsas prioritetlərdən biri olacağı gözlənilir.

Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi Ümumdünya Qaçqınlar Günü münasibətilə bəyanat yayıb. Sənəddə dünyanın müxtəlif bölgələrində yaşayan qaçqın və məcburi köçkünlərlə həmrəylik ifadə olunub. XİN məcburi köçkünlük probleminin Azərbaycan üçün xüsusi əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb. Bildirilib ki, Ermənistanın işğalçılıq siyasəti nəticəsində bir milyondan çox azərbaycanlı doğma yurdlarından didərgin düşüb. Nazirlik işğaldan azad edilmiş ərazilərdə geniş bərpa işlərinin aparıldığını qeyd edib. "Böyük Qayıdış" proqramı çərçivəsində keçmiş məcburi köçkünlərin geri dönüşü davam edir. Azərbaycan qaçqınlarla bağlı beynəlxalq təşəbbüsləri dəstəklədiyini bəyan edib. Bəyanatda bütün məcburi köçkünlərin evlərinə qayıtmaq hüququna dəstək ifadə olunub.

Livanın Baş naziri Nəvaf Salam İsrail qüvvələrinin ölkə ərazisindən tam çıxarılmasına nail olmaq üçün fəaliyyətin gücləndiriləcəyini açıqlayıb. O, İran və ABŞ arasında əldə olunan atəşkəs razılaşmasını müsbət qiymətləndirib. Baş nazir bu sənədin müharibənin dayandırılmasına töhfə verəcəyinə ümid etdiyini bildirib. Salam insanların həlak olması, dağıntılar və məcburi köçkünlük probleminin sona çatmasının vacibliyini vurğulayıb. O, razılaşmanın əldə olunmasına dəstək verən tərəflərə təşəkkür edib. Livan rəhbərliyi vətəndaşların öz evlərinə təhlükəsiz şəkildə qayıtmasını prioritet hesab edir. Hökumət beynəlxalq tərəfdaşlarla əməkdaşlığı genişləndirməyi planlaşdırır. Eyni zamanda, ölkənin yenidən qurulması üçün zəruri addımların sürətləndirilməsi nəzərdə tutulur.

Livan Prezidenti Cozef Aun İran və ABŞ arasında əldə olunan razılaşmanı müsbət qiymətləndirib. O, sənəddə Livanın təhlükəsizliyi və sabitliyinə verilən önəmi alqışlayıb. Prezidentin sözlərinə görə, ölkəsinin suverenliyinə hörmət göstərilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Aun hesab edir ki, razılaşma bölgədə sabitliyin möhkəmlənməsinə kömək edə bilər. O, xalqların hüquqlarının qorunmasının vacibliyini vurğulayıb. Livan rəhbəri ölkədə dağıdılmış ərazilərin bərpasını prioritet məsələ adlandırıb. Prezident vətəndaşların normal həyata qayıtmasının vacibliyini qeyd edib. Onun fikrincə, təhlükəsiz mühit Livanın yenidən qurulması üçün əsas şərtdir.

Livanın Baş naziri Nəvaf Salam bildirib ki, İsrailin Livandakı hərbi əməliyyatları yalnız təhlükəsizlik və ya hərbi hədəflərlə məhdudlaşmır, daha geniş dağıntılara səbəb olur. Onun sözlərinə görə, ölkənin müxtəlif bölgələrində baş verən hücumlar Livanın suverenliyinin pozulması ilə yanaşı, tarixi və mədəni irsin də məhv edilməsinə gətirib çıxarır. Salam atəşkəsə nail olmaq üçün diplomatik səylərin artırılmasının vacibliyini vurğulayıb, müharibə və sülh qərarlarının yalnız Livan dövlətinə məxsus olduğunu bildirib. Baş nazir eyni zamanda evlərini tərk etmək məcburiyyətində qalan cənub sakinlərinə dəstək mesajı verərək dövlətin atəşkəs, məhbusların qaytarılması və yenidənqurma istiqamətində bütün imkanlardan istifadə edəcəyini bəyan edib.