Dünya bazarında neft qiymətləri təxminən 2 faiz artıb. Bahalaşmaya ABŞ və İran arasında davam edən qarşılıqlı hücumlar təsir göstərib. Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinin məhdudlaşması və Qırmızı dənizdə yaranan qeyri-müəyyənlik bazarlarda narahatlığı artırıb. Brent markalı neft 85,76 dollara, WTI isə 80,64 dollara yüksəlib. Hər iki etalon marka həftə ərzində təxminən 13 faiz bahalaşıb. Brent ardıcıl üçüncü, WTI isə ikinci həftədir yüksəliş nümayiş etdirir. Analitiklər geosiyasi risklərin qiymətlərə təsirinin davam edə biləcəyini bildirirlər. Enerji bazarlarında gərginlik investorların diqqət mərkəzində qalır.

İranın mümkün ABŞ dəniz blokadası öncəsi bir gecə ərzində 10 milyon barreldən çox xam neft və yanacaq daşıdığı bildirilir. Məlumata görə, bu addım ABŞ-nin İran neftinə tətbiq edilən müvəqqəti sanksiya güzəştini ləğv etməsindən sonra atılıb. TankerTrackers.com yanacaq daşınmasının sürətləndirildiyini açıqlayıb. ABŞ qərarını İranın Hörmüz boğazında kommersiya gəmilərinə qarşı hücumları ilə əlaqələndirib. Vaşinqton son günlər İranın hərbi obyektlərinə zərbələr endirib. Enerji daşımaları ilə bağlı vəziyyət qlobal bazarlarda diqqətlə izlənilir.

İndoneziya və Sinqapur Malakka boğazının bütün ölkələr üçün açıq qalacağını bəyan ediblər. Ölkə rəhbərləri boğazın beynəlxalq dəniz nəqliyyatı üçün mühüm əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıblar. İndoneziya bu məsələdə Malayziya və Tailandla əməkdaşlığı davam etdirəcəyini açıqlayıb. Sinqapur isə dənizdə sərbəst hərəkət prinsipinə sadiq olduğunu bildirib. Açıqlama İranın Hörmüz boğazından keçən gəmilər üçün ödəniş tətbiq ediləcəyinə dair bəyanatından sonra verilib. Hörmüz boğazı qlobal enerji ticarətinin əsas marşrutlarından biri hesab olunur. Bu səbəbdən bölgədə baş verən dəyişikliklər beynəlxalq daşımalar üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Mütəxəssislər vəziyyətin enerji bazarlarına təsirini diqqətlə izləyirlər.

Hörmüz boğazında aylardır gözləyən Yaponiya ilə əlaqəli yük gəmiləri nəhayət marşrutlarını davam etdirməyə başlayıblar. On gəmidən altısı ümumilikdə 12 milyon barel xam neft daşıyır. Yüklər əsasən Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Qətərdən göndərilib. Gəmilərin böyük hissəsi Yaponiyanın tanınmış gəmiçilik şirkəti tərəfindən idarə olunur. Şirkət boğazdan keçid zamanı ekipajın və yüklərin təhlükəsizliyinə xüsusi önəm verdiyini bildirib. Eyni zamanda, Cənubi Koreyaya məxsus başqa bir neft tankeri də Hörmüz boğazını tərk edib. Həmin gəminin iyulun sonlarında Cənubi Koreyaya çatacağı gözlənilir. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu hərəkət bölgədə dəniz daşımalarının tədricən bərpa olunduğunu göstərir.

ABŞ-ın strateji neft ehtiyatları 1983-cü ildən bəri ən aşağı səviyyəyə enib. Enerji İnformasiyası Administrasiyasının məlumatına görə, iyunun 26-da başa çatan həftə ərzində ehtiyatlardan 5,5 milyon barel xam neft götürülüb. Bunun nəticəsində ehtiyatlarda qalan neftin həcmi 325,7 milyon barelə düşüb. Bu, 1983-cü ilin may ayından bəri qeydə alınan ən aşağı göstəricidir. ABŞ strateji neft ehtiyatlarını 1975-ci ildə ərəb neft embarqosundan sonra yaradıb. Həmin ehtiyatların maksimum tutumu təxminən 720 milyon bareldir. Mövcud azalma Vaşinqtonun enerji təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları yenidən gündəmə gətirib.

Hörmüz boğazında neft tanker hərəkəti tədricən bərpa olunmağa başlayıb. İki xam neft tankeri təxminən 2 milyon barrel yük ilə keçid edib. Eyni zamanda iki supertanker də Körfəzə daxil olub. Gəmilərdən birinin istiqaməti Bəsrə limanı olub. Lakin ümumi hərəkət hələ də əvvəlki səviyyədən xeyli aşağıdır. Münaqişədən əvvəl gündəlik orta göstərici 125 gəmi idi. Məlumatlar gəmi izləmə sistemlərinə əsaslanır.

Səudiyyə Ərəbistanının xam neft ixracı aprel ayında rekord minimuma düşüb. JODI məlumatına görə, ixrac mart ayına nisbətən kəskin azalıb. Neft ixracı 3,99 milyon barel/gün səviyyəsinə enib. Eyni zamanda hasilat da 6,32 milyon barel/günə düşüb. Bu, qeydə alınmış ən aşağı göstəricilərdən biri hesab olunur. Azalma ardıcıl ikinci aydır müşahidə edilir. Analitiklər bunu qlobal bazar şərtləri ilə əlaqələndirirlər.

ABŞ səhm bazarları Prezident Donald Trampın İranla sülh sazişinin yaxın ola biləcəyinə işarə etməsindən sonra qalxıb. Açılış ticarətində Dow Jones Industrial Average 0.6 faiz artaraq 51,074.86 səviyyəsinə çatıb, S&P 500 isə 0.7 faiz qalxıb. Eyni zamanda xam neftin qiyməti 2 faizdən çox düşüb. Analitik Patrik O’Hare bildirib ki, bazar hələ real sazişi görməsə də, ehtimalı nəzərə alır. Bu göstəricilər investorların regiondakı sülh imkanlarına optimist yanaşdığını göstərir.

ABŞ Xəzinədarlıq katibi Skott Bessent bildirib ki, ölkə Rusiyaya məxsus dəniz nefti üçün verilən 30 günlük ümumi lisenziyanı uzadıb. Güzəşt fiziki xam neft bazarının sabitləşdirilməsinə və enerji baxımından həssas ölkələrə neft çatdırılmasına yardım məqsədi daşıyır.

Üç günlük güclü artımdan sonra bu gün, çərşənbə günü neft qiymətlərində geriləmə müşahidə olunub. Eyni zamanda, investorların ABŞ Prezidenti Donald Tramp və çinli həmkarı Si Cinpin arasında Pekində keçiriləcək mühüm zirvə görüşünü gözləməsi fonunda qızıl qiymətləri sabit qalıb. VOA xəbər verir ki, Bbazardakı bu dinamika həm də İrandakı müharibə və Hörmüz boğazının bağlanması ilə bağlı davam edən gərginliklər fonunda baş verir.

Gürcüstan Türkmənistandan neft idxalını genişləndirmək və emal imkanlarını artırmaq istiqamətində yeni mərhələyə qədəm qoyur. Şirkətin rəhbərliyi yaxın aylarda Türkmən neftinin tədarükü ilə bağlı razılaşmaların əldə olunduğunu açıqlayıb. Azərbaycan ərazisi üzərindən keçən logistika marşrutlarının koordinasiyası artıq yekun mərhələdədir və yaxın vaxtlarda müntəzəm daşımaların başlanacağı gözlənilir.

Bu ilin yanvar ayında Türkiyə limanlarından 2 milyon 489 min 192 ton xam neft məhsulları daşınıb. Nazirlikdən bildiriblər ki, daşınan yüklərin 290 min 792 tonu Türkiyə bayrağı altında üzən gəmilərlə, 2 milyon 198 min 400 tonu isə digər dövlətlərin bayraqları altında üzən gəmilərlə daşınıb. “Bu ilin yanvar ayında Türkiyə limanlarından tranzit olaraq xam neft məhsulları 2 milyon 706 min 925 ton yük daşınıb”- deyə nazirlikdən bildiriblər.