Küveyt əmiri Şeyx Mişal əl-Əhməd əl-Sabah ABŞ Dövlət katibi Marko Rubiyo ilə regional məsələləri müzakirə edib. Görüşdə iki ölkə arasında münasibətlər və regionda təhlükəsizlik məsələləri gündəmə gətirilib. Tərəflər sabitliyin gücləndirilməsi üçün əməkdaşlığın vacibliyini vurğulayıb.
#regional siyasət
Sahibə Qafarova İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf ilə Bakıda görüşüb.
Çin Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ–İran memorandumunu “müsbət siqnal” kimi dəyərləndirib. Pekin razılaşmanın regionda sabitliyin güclənməsinə töhfə verə biləcəyini bildirib. Çin İranın suverenliyi və təhlükəsizliyinin qorunmasını dəstəklədiyini vurğulayıb. Rəsmi Pekin həmçinin İranın Körfəz ölkələri ilə münasibətlərinin yaxşılaşmasını müsbət qiymətləndirib. Açıqlama Çinin regional diplomatiyada aktiv mövqeyini göstərir.
Hizbullah lideri Naim Qasım İsrailin Livanda hər hansı atəşkəs pozuntusuna cavab veriləcəyini bildirib. O, İsrail qüvvələrinin Livandan çıxmalı olduğunu vurğulayıb. Qasim Hizbullahın atəşkəsə əməl etdiyini, lakin pozuntu halında reaksiya veriləcəyini deyib. İsrail rəsmiləri isə qüvvələrin Livanda əməliyyat sərbəstliyinə malik olduğunu bildirir. Açıqlamalar regionda gərginliyin davam etdiyini göstərir.
Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif ABŞ–İran danışıqları ilə bağlı əldə olunan razılaşmanı pozmağa çalışan “qüvvələrin” olduğunu bildirib. O, bu qüvvələrin regionda sülh prosesini zəiflətmək istədiyini qeyd edib. Şərif İranın müharibədən sonra sabitliyə çıxmasının bəzi tərəfləri narahat etdiyini deyib. Baş nazir Pakistanın sülh prosesini dəstəkləməyə davam edəcəyini vurğulayıb. O, regionda gərginliklərin azaldılmasının vacibliyini qeyd edib.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian Pakistan ordusunun baş komandanı Asim Munir ilə İslamabadda görüşüb. O, Pakistanın regionda dialoqa verdiyi töhfəni yüksək qiymətləndirib. Səfər ABŞ–İran danışıqlarında əldə olunan 60 günlük yol xəritəsindən sonra baş tutub. Prezident Şahbaz Şəriflə də görüşəcək.
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi İslamabada səfər edib. O, Pakistan rəsmiləri tərəfindən qarşılanıb. Səfər çərçivəsində ikitərəfli və regional məsələlər müzakirə olunacaq. Pakistanın ABŞ–İran danışıqlarında vasitəçilik rolu da gündəmdədir.
İsrailli şərhçilər ABŞ-İran danışıqlarında İsrailin təmsil olunmamasını tənqid edirlər. Onlar Livanda 2024-cü ildə yaradılmış atəşkəs komitəsinin effektiv olmadığını bildirirlər. Analitiklər həmin mexanizmin gözlənilən nəticə vermədiyini deyirlər. Livan hökumətinin məsuliyyəti də müzakirə olunur. ABŞ-ın İsrailə təzyiq göstərdiyi iddia edilir. Mövzu İsrail mediasında geniş rezonans doğurub.
Qətər əmiri ABŞ–İran memorandumunu müsbət qiymətləndirib. O, G7 çərçivəsində Tramp ilə regional vəziyyəti müzakirə edib. Qətər lideri Pakistan və digər tərəfdaşların rolunu da qeyd edib. Gələcək danışıqlarda konstruktiv dialoq arzuladığını bildirib. Məqsədin regional sülh və sabitlik olduğu vurğulanıb.
Çin Xarici İşlər Nazirliyi İran və ABŞ ilə “özünəməxsus şəkildə” əlaqə qurduğunu bildirib. Pekin hər iki tərəflə dialoqun davam etdirilməsinə çalışdığını qeyd edib. Çin gərginliyin azaldılmasını əsas məqsəd kimi göstərib. Pakistanla əməkdaşlığın da bu prosesə dəstək olduğu vurğulanıb. Rəsmi Pekin vasitəçiliyi əsasən diplomatik kanallarla həyata keçirdiyini bildirib. Mövzu regional diplomatiyada Çinin rolunu ön plana çıxarır.
Ehud Olmert ABŞ–İran razılaşmasının İsraildə “xəyanət” kimi qiymətləndirilə biləcəyini deyib. O, Netanyahunun bu mövzuda açıq mövqe sərgiləməyəcəyini qeyd edib. Olmert İsrailin Livanın cənubundan çıxmasının mümkünlüyünü vurğulayıb. Onun fikrincə, bu addım sülh sazişinə yol aça bilər. İsrail rəsmiləri isə ordunun bölgədə qalacağını bildiriblər. Mövzu İsrailin regional siyasəti ilə bağlı müzakirələri gücləndirib. ABŞ–İran razılaşması regionda yeni siyasi gərginlik yaradıb.
Hizbullah İranın ABŞ ilə danışıqlarda İsrailin Livandan çıxarılmasını gündəmə gətirəcəyini bildirib. Açıqlamada bu tələbin danışıqların şərti deyil, nəticəsi olduğu qeyd olunub. Qrup İran–ABŞ memorandumundan sonra diplomatik proseslərin davam etdiyini vurğulayıb. Hizbullahın fikrincə, İsrail çıxarılmadan tam razılaşma mümkün deyil. Mövzu regionda əsas müzakirə predmetlərindən birinə çevrilib. İranın növbəti mərhələdə Livan məsələsini qaldıracağı iddia edilir. Bu bəyanat Yaxın Şərqdə gərginlik kontekstində diqqət çəkir.