#İqtisadiyyat

İsrail Mərkəzi Bankı xarici valyuta bazarına müdaxilə etməyə tələsmədiyini açıqlayıb. Qurumun sədr müavini Endryu Abir bildirib ki, güclənən şekel inflyasiyanın nəzarətdə saxlanılmasına kömək edir. O, eyni zamanda bazarların geosiyasi vəziyyətlə bağlı həddindən artıq nikbin davrandığını vurğulayıb. Dollar/şekel məzənnəsi hazırda 1993-cü ildən bəri ən aşağı səviyyələrdən birində qərarlaşıb.

Qətər dövləti özəl sektorda yerli kadrların payını artırmaq və işçi qüvvəsinin inkişafını sürətləndirmək məqsədilə yeni mükafatlandırma proqramını işə salıb. Bu mükafatlar şirkətlər arasında rəqabəti gücləndirməklə yanaşı, Qətər vətəndaşlarının özəl sektorun müxtəlif sahələrində karyera qurmasına şərait yaradan müəssisələri stimullaşdırmağı hədəfləyir.

Hesabat dövründə ən yüksək aktivlik paytaxt Doha, Əl-Rayyan və Əl-Dhaayen bələdiyyələrində müşahidə olunub. Doha bələdiyyəsi sövdələşmələrin ümumi dəyərinə görə liderliyini qoruyub saxlayıb. Bazarın bu dərəcədə canlanması ölkədə həyata keçirilən genişmiqyaslı infrastruktur layihələri, xarici investorlar üçün yaradılan əlverişli mühit və mülkiyyət hüquqları ilə bağlı islahatlarla əlaqələndirilir.

İranın Xarici İşlər Naziri Abbas Əraqçi Nazirliyin qonşu ölkələrlə xüsusilə xarici iqtisadi və ticarət əlaqələrini genişləndirməyə sadiqliyini vurğulayıb.Əraqçi bu açıqlamaları Çərşənbə günü bir qrup qanunverici ilə görüş zamanı verib. Nazir, Nazirliyin regional və beynəlxalq inkişaflara dair perspektivlərini izah edərək, milli maraqların qorunmasına yönəlmiş tədbirlər və təşəbbüslər barədə məlumat verib. Xarici İşlər Nazirliyi ilə Parlament arasında qarşılıqlı əlaqə və koordinasiyanın gücləndirilməsinin vacibliyini qeyd edən Əraqçi, diplomatik aparatın vəzifələrinin effektiv şəkildə yerinə yetirilməsi üçün bu əməkdaşlığın önəmini vurğulayıb.

Türkiyə Ticarət naziri Ömər Bolat, Liviyanın Nəqliyyat naziri Məhəmməd Salim əş-Şəhubi ilə Ankarada keçirilən görüşdə Liviyalı vətəndaşlar üçün yeni vizə sisteminin tətbiq edildiyini açıqlayıb. Nazir bildirib ki, 15 sentyabr 2025 tarixindən etibarən Liviyalılar üçün uzunmüddətli və çoxgirişli vizə proseduruna başlanılıb. Bolat, bu qərarın iki ölkə arasındakı iqtisadi, ticarət və investisiya münasibətlərinin daha da inkişaf etdirilməsi məqsədilə qəbul edildiyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, bu sistem Liviyalıların Türkiyəyə gəlişini asanlaşdıracaq və əlaqələri gücləndirəcək.

İran qonşu ölkələrlə, o cümlədən Azərbaycan, Türkmənistan, Rusiya, Qazaxıstan, Özbəkistan və digər ölkələrlə yükdaşıma və tranzit sahəsində qarşılıqlı əlaqələri inkişaf etdirir. TurkicWorld-in məlumatına görə, bunu İranın yol və şəhərsalma naziri Fərzanə Sadiq İran parlamentinin abadlıq komitəsinin üzvlərinin iştirakı ilə keçirilən iclasda deyib. Onun sözlərinə görə, İranda tranzit və yükdaşıma sahəsində layihələr və dəhlizlər əhəmiyyəti nəzərə alınaraq diqqət mərkəzində saxlanılır. Sadiq bildirib ki, bu istiqamətdə Şimal-Cənub Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizi çərçivəsində Rəşt-Astara dəmiryolunun tikintisi çərçivəsində əməliyyatlar davam etdirilir. Hazırda dəmiryolu xəttinin keçdiyi ərazinin mülkiyyətinin satın alınması işləri yekunlaşdırılıb.

2025-ci ilin ikinci rübündə Türkiyə iqtisadiyyatı ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 4,8 faiz artım göstərib. Bu göstərici ilə fasiləsiz iqtisadi artım 20-ci rübə daşınıb. Tikinti sektoru ilin ikinci rübündə ən yüksək artım tempini nümayiş etdirərək 10,9 faiz böyüyüb. İnformasiya və kommunikasiya sahəsində 7,1 faiz, sənaye sektorunda isə 6,1 faiz artım qeydə alınıb. Ticarət, nəqliyyat, turizm və iaşə xidmətləri 5,6 faiz, peşə, inzibati və dəstək xidmətləri isə 5,4 faiz yüksəlib. Maliyyə və sığorta fəaliyyəti ilə daşınmaz əmlak sektoru ayrı-ayrılıqda 2,6 faiz artım nümayiş etdirib. Digər xidmət sahələrində isə bu göstərici 2,1 faiz olub. Məhsul üzərində vergilər – subsidiyalar fərqində 3,0 faiz artım qeydə alınıb.

Suriyanın bəzi kənd təsərrüfatı məhsulları və toyuq əti idxalına tətbiq etdiyi məhdudiyyət bütün ölkələrə şamil olunan müvəqqəti tədbirdir. Bu barədə Türkiyə Ticarət Nazirliyi məlumat yayıb. Bildirilib ki, Suriya Quru və Dəniz Limanları İdarəsinin 27 iyul 2025-ci il tarixli qərarına əsasən, yalnız 2025-ci ilin avqust ayı ərzində müəyyən kənd təsərrüfatı məhsullarının (pomidor, xiyar, kartof, balqabaq, badımcan, bibər, alma, üzüm, şaftalı, albalı, armud, qarpız, yemiş, əncir, quru əncir, sarımsaq, yumurta) və toyuq ətinin idxalına məhdudiyyət qoyulub.

Türkiyənin İraqa ixracı 2024-cü ildə 13 milyard dollara çatıb. Bu barədə Türkiyənin ticarət naziri Ömər Bolat məlumat verib. Nazirin sözlərinə görə, bu göstəricinin 333 milyon dolları sərbəst zonalarda fəaliyyət göstərən şirkətlərin payına düşüb. Nazir həmçinin İraqla ticarət əlaqələrinin daha da inkişaf etdirilməsi üçün İqtisadiyyat və Ticarət Komitəsi (JETCO) və Qarışıq İqtisadi Komissiya (KEK) mexanizmlərinin aktiv şəkildə fəaliyyət göstərdiyini vurğulayıb.

​Bu barədə Ticarət naziri Ömər Bolat, Suriyanın İqtisadiyyat və Sənaye naziri Nidal Şaar ilə birgə keçirilən Türkiyə-Suriya İqtisadiyyat və Ticarət Birgə Komitəsinin (JETCO) Qurucu Protokolunun imzalanma mərasimində məlumat verib.Nazir Bolat bildirib ki, yeni iqtisadi tərəfdaşlıq vizyonu çərçivəsində ticarət əlaqələrinin daha da genişlənməsi, gömrük qapılarında modernləşdirmə, logistika imkanlarının artırılması və enerji layihələrinin həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur.