BVF rəsmisi Zeyn Zeydane Yaxın Şərqdəki qeyri-sabitliyin Afrikaya təsir edəcəyini bildirib. O, gübrə ixracındakı pozuntuların ərzaq təhlükəsizliyinə risk yaratdığını deyib. Zeydane ölkələrə dəstəyin prioritet olduğunu vurğulayıb. O əlavə edib ki, təsirlərin aradan qaldırılması bir neçə ay çəkə bilər. Körfəz ölkələrində ixracın tam bərpası 6–7 ay tələb edir.

Səudiyyə Ərəbistanının xam neft ixracı aprel ayında rekord minimuma düşüb. JODI məlumatına görə, ixrac mart ayına nisbətən kəskin azalıb. Neft ixracı 3,99 milyon barel/gün səviyyəsinə enib. Eyni zamanda hasilat da 6,32 milyon barel/günə düşüb. Bu, qeydə alınmış ən aşağı göstəricilərdən biri hesab olunur. Azalma ardıcıl ikinci aydır müşahidə edilir. Analitiklər bunu qlobal bazar şərtləri ilə əlaqələndirirlər.

Küveyt müharibə dövründə elan etdiyi “fors-major” rejimini ləğv edib. Qərar dərhal qüvvəyə minib. Neft hasilatının 2 milyon barrelə çatdırılması planlaşdırılır. Bu proses Hörmüz boğazının açılması ilə üst-üstə düşür. Kommersiya daşımalarının bərpası da nəzərdə tutulur. Enerji sektorunda normal fəaliyyətə qayıdıldığı bildirilir. Qlobal bazarlarda sabitlik gözləntiləri artır. Neft təklifi yüksəlir.

Bank of America Hörmüz boğazının tam açılmasının neft qiymətlərini azalda biləcəyini bildirib. Brent neftinin orta qiymət proqnozu 93 dollardan 82 dollara endirilib. İlin ikinci yarısı üçün 70–80 dollar aralığı gözlənilir. Hörmüzün açılması qlobal təklifi artıracaq. ABŞ–İran razılaşması bazarda müsbət gözlənti yaradıb. Neft qiymətləri artıq enişə keçib. Enerji bazarında sabitlik siqnalları güclənir. Qlobal iqtisadiyyat prosesə həssas reaksiya verir.

ABŞ–İran razılaşmasından sonra neft qiymətləri ucuzlaşıb. Brent nefti 1,9 faiz azalaraq 78,02 dollar olub. Bu eniş qlobal enerji bazarlarında sabitlik gözləntilərini əks etdirir. Bir gün əvvəl isə qiymətlər qısa müddətlik artım göstərmişdi. Artım Trampın sərt açıqlamaları ilə bağlı idi. O, razılaşma pozularsa, hərbi əməliyyatların davam edə biləcəyini demişdi. Hazırda bazar yenidən eniş trendinə qayıdıb. Enerji bazarları ABŞ–İran prosesinə həssas reaksiya verir.

Livan Prezidenti Cozef Aun ölkəyə yardım deyil, investisiya lazım olduğunu bildirib. O, Qətər, Fransa və Böyük Britaniya nümayəndələri ilə görüş keçirib. Aun Livanda sabitliyin region və Avropa üçün vacib olduğunu deyib. O, ölkəyə göstərilən humanitar dəstəyi müsbət qiymətləndirib. Prezident ordunun və təhlükəsizlik qüvvələrinin dəstəklənməsinin əhəmiyyətini vurğulayıb. Aun əsas məqsədin investisiya cəlb etmək olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, həm xarici, həm də daxili etimad bərpa olunmalıdır. Livan iqtisadi sabitlik axtarışını davam etdirir.

Donald Tramp ABŞ-ın İranın bərpasına sərmayə qoymayacağını bildirib. O, bəzi ölkələrin bu prosesə kömək edə biləcəyini deyib. Tramp İranın yenidən qurulması üçün beynəlxalq dəstəyin vacibliyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, müharibə ölkəyə böyük iqtisadi zərər vurub. O, bu zərərin təxminən 2 trilyon dollar olduğunu iddia edib. Tramp region ölkələrinin yardım edə biləcəyini qeyd edib. ABŞ Prezidenti Vaşinqtonun maliyyə iştirakı olmayacağını təkrarlayıb. Açıqlama İran–ABŞ münasibətləri fonunda diqqət çəkib.

Donald Tramp ABŞ-ın İranda “rejim dəyişikliyi” əldə etdiyini bildirib. O, İran rəhbərliyinin bundan sonra fərqli davranacağını düşündüyünü deyib. Tramp müharibəni davam etdirə biləcəyini, lakin iqtisadi riskləri nəzərə aldığını qeyd edib. Onun sözlərinə görə, sülh ehtimalı bazarlara müsbət təsir göstərib. ABŞ Prezidenti münaqişənin davamının iqtisadi fəlakət yarada biləcəyini bildirib. O, sülh gündəminin daha önəmli olduğunu vurğulayıb. Tramp bu prosesin ABŞ siyasətində yeni mərhələ olduğunu deyib. Açıqlama beynəlxalq gündəmdə geniş müzakirə doğurub.

Neft qiymətləri ABŞ–İran razılaşması gözləntisi fonunda 4 faiz ucuzlaşıb. Brent və WTI son üç ayın minimumuna düşüb. Bazarlar gərginliyin azalacağına dair optimist siqnallar verir. Münaqişə öncəsi qiymətlərlə müqayisədə fərq diqqət çəkir. Analitiklər enişi geosiyasi risklərin azalması ilə əlaqələndirirlər.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi İsveçrədəki imza mərasimindən sonra yeni danışıqların keçiriləcəyini açıqlayıb. O bildirib ki, Tehran və Vaşinqton arasında müzakirələr davam edəcək. Nazir danışıqların etimadsızlıq fonunda aparıldığını vurğulayıb. Əraqçi əvvəlki öhdəlik pozuntularının nəzərə alındığını qeyd edib. Onun sözlərinə görə, İran bütün addımlarını ehtiyatla planlaşdırır. Xarici işlər naziri razılaşmanın iqtisadi nəticələrinə xüsusi diqqət çəkib. Tehran ölkə iqtisadiyyatında canlanma yaratmağa çalışır. İran tərəfi danışıqlardan maksimum fayda əldə etməyi hədəfləyir.

Yeni iqtisadi təhlilə əsasən, ABŞ və İsrailin İranla bağlı hərbi qarşıdurmasının yaratdığı enerji böhranı və bazar qeyri-müəyyənliyi son üç ay ərzində amerikalı istehlakçılara milyardlarla dollar əlavə xərc yükləyib. Hesabatda qeyd olunur ki, yanacaq qiymətlərinin və aviabiletlərin bahalaşması nəticəsində orta hesabla hər bir ABŞ ailəsinin xərcləri yüzlərlə dollar artıb. İqtisadçılar xəbərdarlıq edirlər ki, münaqişə uzandıqca istehlakçıların alıcılıq qabiliyyəti zəifləyə və ölkə iqtisadiyyatında əlavə ləngimə yarana bilər. Təhlil həmçinin göstərir ki, enerji qiymətləri hazırkı səviyyədə qalarsa, bir il ərzində ailələrin əlavə maliyyə yükü daha da böyüyəcək.

ABŞ-da dizel qiymətlərinin sürətlə artması müharibənin iqtisadi təsirləri ilə bağlı narahatlıqları daha da gücləndirib. Ekspertlər nəqliyyat xərclərinin yüksəlməsi səbəbindən ərzaq və gündəlik məhsulların qiymətlərində də artım müşahidə olunduğunu bildirirlər. Donald Tramp vəziyyətin müharibə başa çatdıqdan sonra normallaşacağını desə də, bununla bağlı konkret vaxt açıqlamayıb. Hörmüz boğazında yaranan gərginlik isə qlobal enerji bazarına təzyiq göstərməkdə davam edir.