İsrail ordusu İranda baş verən hadisələr fonunda yüksək hazırlıq vəziyyətində olduğunu açıqlayıb. Hərbi mənbənin sözlərinə görə, ölkə Körfəz bölgəsindəki vəziyyəti diqqətlə izləyir və mümkün bütün ssenarilərə hazırdır. Mənbə İranın ABŞ-ın tələblərini qəbul edə bilməyəcəyini iddia edib. O bildirib ki, İsrail ordusu həm hücum, həm də müdafiə əməliyyatlarını həyata keçirmək üçün tam hazırlıqlıdır. Eyni zamanda qeyd olunub ki, İranla bağlı danışıqları hazırda ABŞ aparır. Mənbə ötən gecə İrana qarşı hərbi əməliyyatların da ABŞ tərəfindən həyata keçirildiyini xatırladıb. Regionda gərginlik fonunda İsrail ordusu hazırlıq səviyyəsini yüksək saxlayır.
#gərginlik
Küveyt İranın Bəhreynə qarşı həyata keçirdiyi hücumları pisləyib. Xarici İşlər Nazirliyi bu addımları Bəhreynin suverenliyinin kobud şəkildə pozulması kimi qiymətləndirib. Nazirlik hücumların regionda gərginliyi artırdığını və sabitliyin qorunmasına yönəlmiş beynəlxalq səylərə zərər vurduğunu bildirib. Küveyt bəyanatında bu cür hərəkətləri qəti şəkildə rədd etdiyini vurğulayıb. Eyni zamanda, Bəhreynin təhlükəsizliyi və sabitliyinə tam dəstəyini ifadə edib. Rəsmi Küveyt regionda gərginliyin azaldılmasının vacibliyini ön plana çəkib. Bəyanat Körfəz bölgəsində artan gərginlik fonunda verilib.
Hörmüz boğazı İran və ABŞ arasında sülh danışıqlarında əsas gərginlik məkanına çevrilib. Analitiklər bildirir ki, son günlər tərəflərin “güc nümayişi” danışıqlar atmosferini bulandırıb. İran baş danışıçısı texniki görüşlərin bu həftə keçirilməyəcəyini qeyd edib. ABŞ isə boğazla bağlı anlaşmanın şərtlərindən razı olmaya və alternativ həll yollarına üstünlük verə bilər.
Hizbullahın Baş katibi Naim Qasım İsrailin Livanın cənubundan çıxarılmasının təşkilatın silahsızlanması ilə şərtləndirilməsini rədd edib. O, bu yanaşmanın ciddi təhlükə yaratdığını və “qırmızı xətlərin aşılması” anlamına gəldiyini bildirib. Qasımın sözlərinə görə, İsrailin geri çəkilməsi ilə silahlı müqavimətin bütün Livan üzrə ləğvi arasında əlaqə qurmaq düzgün deyil. Açıqlama regionda davam edən diplomatik müzakirələr fonunda verilib. Son günlər İsrail-Livan razılaşması ətrafında müxtəlif siyasi mövqelər ortaya çıxıb. Hizbullah isə silahlı müqavimət mövqeyindən geri çəkilməyəcəyini bildirir. Bu bəyanat bölgədə gərgin siyasi atmosferi daha da artırıb. Tərəflər arasında fikir ayrılıqları davam edir.
İsrail naziri Miki Zohar ABŞ-ın İranla razılaşması səbəbilə iki ölkə arasında gərginliyin artacağını bildirib. O, Vaşinqtonun Tehranla yanaşmasını tənqid edərək İsrailin milli təhlükəsizliyini ön plana çəkdiyini deyib. Nazir ABŞ-la “toqquşma kursu” ehtimalından danışıb. O, İranla razılaşmanın nüvə problemini həll etməyəcəyini də vurğulayıb. Açıqlamalar İsrail–ABŞ münasibətlərində narahatlıqlar fonunda verilib.
İsrailin müdafiə naziri İsrael Kats bildirib ki, İsrail ordusu ABŞ tələb etsə belə Livanın cənubundan geri çəkilməyəcək. O, təhlükəsizlik səbəbilə bölgədə hərbi mövcudluğun davam etdiriləcəyini deyib. Kats keçmişdə baş verən hücumları əsas gətirərək geri çəkilməni istisna edib. Nazir 200 min insanın geri qayıtmayacağını da qeyd edib. Açıqlama Livan–İsrail gərginliyi fonunda verilib.
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi İsrailin milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben-Qvirin Livanla bağlı açıqlamalarına sərt reaksiya verib. Əraqçi bildirib ki, Livanın "yanmalı olduğu" barədə səsləndirilən fikirlər adi bir şəxsin deyil, İsrail hakimiyyətini təmsil edən yüksək vəzifəli bir rəsmisinin mövqeyidir. O vurğulayıb ki, bu cür bəyanatlar bölgədəki vəziyyəti daha da gərginləşdirir. İranlı nazir İsraili davamlı qarşıdurma siyasəti aparmaqda ittiham edib. Əraqçinin sözlərinə görə, İsrail rəhbərliyi yalnız müharibənin davam etməsində maraqlıdır. O, bu siyasətin bütün insanlıq üçün təhlükə yaratdığını bildirib. Nazir hesab edir ki, bölgədə gərginliyin artması yeni münaqişələrə səbəb ola bilər. Əraqçinin açıqlaması İran və İsrail arasında davam edən siyasi qarşıdurmanın növbəti mərhələsi kimi qiymətləndirilir.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın nüvə proqramı ilə bağlı açıqlama verərək gələcəkdə “nüvə qalıqlarının” ABŞ tərəfindən götürülərək məhv ediləcəyini bildirib. O, bu prosesin həm İran daxilində, həm də ABŞ ərazisində həyata keçirilə biləcəyini deyib. Tramp prosesin sürətli və problemsiz olacağına ümid etdiyini qeyd edib. Eyni zamanda alternativ variantın mövcud olduğunu vurğulayıb. ABŞ-ın İran və Yaxın Şərqlə uzunmüddətli əməkdaşlığa hazır olduğu bildirilib. Prosesin nəticəsinin qeyri-müəyyən olduğu qeyd olunur. Siyasi gərginliyin davam etdiyi vurğulanır. Vəziyyət diqqətlə izlənilir.
BMT Baş katibi Antonio Quterreş Livan-İsrail sərhədində artan gərginliklə bağlı xəbərdarlıq edib. Mart ayından bəri vəziyyət ciddi şəkildə pisləşib. İsrail Livan ərazisində əməliyyatları artırıb. Hizbullah İsrail ərazisinə atəş açıb. Quterreş bütün tərəfləri diplomatik həll yoluna çağırıb. O bildirib ki, siyasi həll Livanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam qoruyacaq. Silah nəzarəti məsələsində Quterres Livan hökumətinin monopoliyasını dəstəkləyir. Təhlükəsizlik və qanunsuz silahların qarşısının alınması vacibdir.
Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan bildirib ki, İran və ABŞ qarşılıqlı hücumları dayandırmalı və sülh danışıqlarını bərpa etməlidir. Fidan bu çağırışı Sofiyada etdiyi çıxışda səsləndirib. Nazir vurğulayıb ki, davamlı münaqişə heç bir tərəfə fayda vermir və daha böyük gərginliyə yol aça bilər. Türkiyə həm Vaşinqton, həm Tehran, həm də vasitəçi ölkələrlə sıx əlaqə saxlayır. Fidan qeyd edib ki, tərəflər yekun sülh razılaşmasına nail olmaq üçün danışıqları davam etdirməlidirlər. O diplomatik səyləri artırmaq üçün çağırış edib. Nazir sülhün davam etdirilməsini region üçün vacib sayıb. Danışıqların yenidən başlanması gərginliyi azalda bilər.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının baş katibi Antonio Quterreş Yaxın Şərqdəki gərginliyin artmasından narahatlığını ifadə edib və bütün hücumların dərhal dayandırılmasını tələb edib. O vurğulayıb ki, Livan, İran və Qəzzadakı atəşkəs tam şəkildə hörmət edilməli, humanitar yardımlar maneəsiz və təhlükəsiz şəkildə çatdırılmalı, İsrailin Qəzzaya keçid məntəqələrini bağlama qərarına son qoyulmalıdır. Quterres qeyd edib ki, bölgədə münaqişələrin hərbi həlli yoxdur və irəliləyiş yalnız dialoq və danışıqlarla mümkündür. O bütün maraqlı tərəfləri beynəlxalq və regional sülh üçün diplomatik həll yollarını işləməyə çağırır.
“Rosneft”in baş direktoru İqor Seçin ABŞ neft və qaz şirkətlərinin Hörmüz boğazındakı gərginlikdən strateji və maliyyə baxımından faydalandığını bildirib. Seçin qeyd edib ki, ABŞ şirkətləri yüksək qiymətə neft sataraq rekord gəlir əldə edib. Eyni zamanda o, Çinin enerji təhlükəsizliyi və alternativ enerji infrastrukturuna sərmayələr qoyaraq bu cür gərginliklərə qarşı daha hazırlıqlı olduğunu vurğulayıb. Bölgədə yaranmış qarşıdurmalar qlobal enerji təminatı və dəniz nəqliyyatına təhdid yaradıb, atəşkəs qüvvəyə minib, lakin diplomatik səylər davam edir.