#nüvə silahı

NATO liderləri Ankarada keçirilən Zirvə Toplantısında İranın nüvə silahına malik olmamalı olduğunu bir daha bəyan ediblər. Alyans rəhbərləri bu mövqenin NATO-nun təhlükəsizlik siyasətinin əsas prinsiplərindən biri olduğunu vurğulayıblar. Bəyanatda nüvə silahlarının yayılmasının qarşısının alınmasının vacibliyi qeyd olunub. Liderlər İranın nüvə proqramı ilə bağlı əvvəlki mövqelərini dəyişməyiblər. Açıqlama regionda artan gərginlik fonunda verilib. NATO hesab edir ki, beynəlxalq təhlükəsizliyin qorunması üçün bu məsələ xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Mövzu Ankaradakı zirvə görüşünün əsas müzakirə istiqamətlərindən biri olub.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla aparılan danışıqlar barədə yeni açıqlama verib. O bildirib ki, Tehran danışıqlar prosesində xeyli irəliləyiş əldə edib. Tramp ötən həftə İrana sərt zərbə endirildiyini də qeyd edib. ABŞ Prezidentinin sözlərinə görə, İranın nüvə silahı əldə etməsinə icazə verilməyəcək. Vaşinqton bu məsələdə mövqeyinin dəyişmədiyini vurğulayır. Açıqlama ABŞ-İran danışıqları fonunda səsləndirilib. Tərəflər arasında diplomatik təmasların davam etdiyi bildirilir.

İsrail Silahlı Qüvvələrinin sabiq Baş Qərargah rəisi Qadi Eyzenkot Baş nazir Benyamin Netanyahunu İranın nüvə proqramı ilə bağlı həqiqətə uyğun olmayan açıqlamalar verməkdə ittiham edib. Onun sözlərinə görə, İranın nüvə bombasına malik olması barədə deyilənlər reallığı əks etdirmir. Eyzenkot bu açıqlamanı Netanyahunun İranın artıq nüvə silahına sahib olduğunu iddia etməsindən sonra verib. İran isə nüvə silahı hazırladığı barədə iddiaları qəbul etmir. Tehran nüvə proqramının yalnız dinc məqsədlərə xidmət etdiyini bildirir. Mövzu regionda siyasi müzakirələrin əsas istiqamətlərindən biri olaraq qalır. Tərəflər arasında fikir ayrılığı davam edir.

Benyamin Netanyahu İranın nüvə silahı əldə etməsinin qarşısının alınmasının İsrail üçün əsas məqsəd olaraq qaldığını bildirib. O, bu barədə canlı mətbuat konfransında danışıb. Baş nazir İsrailin nüvə təhlükəsini aradan qaldırmaq istiqamətində fəaliyyətini davam etdirəcəyini vurğulayıb. Netanyahu İranın nüvə silahına sahib olmasına imkan verməyəcəklərini bəyan edib. Onun sözlərinə görə, bu məqsəd üçün bütün zəruri addımlar atılacaq. Açıqlama İran-ABŞ razılaşması fonunda verilib. İsrail rəhbərliyinin mövqeyində dəyişiklik olmadığı diqqətə çatdırılıb. Mövzu regionda təhlükəsizlik müzakirələrinin əsas istiqamətlərindən biri olaraq qalır.

Donald Tramp İranın nüvə silahına sahib olmayacağını bəyan edib. Onun sözlərinə görə, Tehran bu öhdəliyi razılaşma çərçivəsində qəbul edib. ABŞ Prezidenti razılaşmanın icrasına ciddi nəzarət ediləcəyini bildirib. Tramp güclü yoxlama mexanizmlərinin tətbiq olunacağını vurğulayıb. O, Vaşinqton və Tehran arasında münasibətlərin yaxşılaşacağına ümid etdiyini qeyd edib. ABŞ lideri müsbət əməkdaşlığın mümkün olduğunu bildirib. Bununla yanaşı, razılaşmanın pozulacağı təqdirdə gərginliyin yenidən arta biləcəyini söyləyib. İranın nüvə proqramı ilə bağlı məsələ danışıqların əsas mövzularından biri olaraq qalır.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın nüvə proqramı ilə bağlı açıqlama verərək gələcəkdə “nüvə qalıqlarının” ABŞ tərəfindən götürülərək məhv ediləcəyini bildirib. O, bu prosesin həm İran daxilində, həm də ABŞ ərazisində həyata keçirilə biləcəyini deyib. Tramp prosesin sürətli və problemsiz olacağına ümid etdiyini qeyd edib. Eyni zamanda alternativ variantın mövcud olduğunu vurğulayıb. ABŞ-ın İran və Yaxın Şərqlə uzunmüddətli əməkdaşlığa hazır olduğu bildirilib. Prosesin nəticəsinin qeyri-müəyyən olduğu qeyd olunur. Siyasi gərginliyin davam etdiyi vurğulanır. Vəziyyət diqqətlə izlənilir.

İran ordusunun baş qərargah rəisi Habibullah Sayyari bildirib ki, İran heç vaxt nüvə silahı əldə etməyə çalışmayacaq. İran ordusu Hörmüz boğazı üzərində tam üstünlüyə malikdir. Heç bir gəmi İranın icazəsi olmadan keçə bilməz. Habibollah Sayyari IRNA agentliyinə açıqlama verib. Qüvvələr yüksək hazırlıq vəziyyətindədir. Əlləri tətikdədir və həyatlarından qorxmurlar. Bu mövqe regionda İranın təhlükəsizlik mövqeyini göstərir. İran hərbi strategiyası həm müdafiə, həm də nəzarət aspektini əhatə edir.

İsrailin müdafiə naziri Livan, Suriya və Qəzzadan çəkilməyəcəklərini açıqlayıb. ABŞ ilə razılaşma istiqamətində İran məsələsi nəzərə alınır. İsrail müstəqil hərəkət qabiliyyətini qoruyacaq. ABŞ və İsrail İranın imkanlarına böyük zərbə endirib. Müdafiə naziri ordunun sərhədləri və vətəndaşları qoruyacağını vurğulayıb. Müdafiə sahələri Hermon dağından, Livan dağlarından və Səməriya torpaqlarından başlayır. Qəzzanın əksər hissəsi də müdafiə altındadır. İsrailin təhlükəsizlik doktrinası aydın və nəticəyönümlüdür.

İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu İranın nüvə silahına malik olmayacağını açıqlayıb. Bu açıqlama ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranla razılaşmanın yaxınlaşdığı siqnalları zamanı verilib. Netanyahu bildirib ki, prezident Trampla bu məsələdə tam razılıq mövcuddur. O, qeyd edib ki, əgər onun fəaliyyəti olmasaydı, İran artıq atom bombalarına malik ola bilərdi. Bu silahlar İsraili məhv etmək məqsədini daşıya bilərdi. Netanyahu vurğulayıb ki, baş nazir olduğu müddətdə bu baş verməyəcək. Bu açıqlama regionda nüvə silahlarının yayılmasının qarşısının alınmasına yönəlir. İsrailin mövqeyi ABŞ ilə strateji razılaşmaya əsaslanır.

2026-cı ilin əvvəlində dünyadakı nüvə başlıqlarının sayının 12 187-yə çatdığı bildirilir. Nüvə arsenalına görə ilk iki pillədə Rusiya və ABŞ qərarlaşıb. Bu iki ölkə birlikdə dünya üzrə bütün nüvə başlıqlarının təxminən 86 faizinə sahibdir. Çin son illərdə arsenalını artıraraq üçüncü yerdə möhkəmlənib. Fransa, Böyük Britaniya, Hindistan, Pakistan, İsrail və Şimali Koreya da nüvə silahına malik dövlətlər sırasında yer alır. Mütəxəssislər nüvə silahlarının əsas hissəsinin məhz Rusiya və ABŞ-da cəmləşməsinin qlobal təhlükəsizlik balansına təsir göstərdiyini bildirirlər. Son qiymətləndirmələr nüvə silahlanmasının beynəlxalq təhlükəsizlik gündəmində əsas mövzulardan biri olaraq qaldığını göstərir.

ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio bildirib ki, Vaşinqton İran məsələsində Çinin köməyinə ehtiyac duymur və Pekindən bu istiqamətdə yardım istəmir. Rubio, NBC-yə verdiyi müsahibədə, ABŞ və Çin liderlərinin Hörmüz boğazı ilə bağlı ortaq mövqe müəyyənləşdirdiklərini qeyd edib. O, həmçinin İranın nüvə silahı sahəsindəki fəaliyyətinə qarşı olduqlarını və boğazın hərbiləşdirilməsini qəbul etmədiklərini vurğulayıb.