ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens İranın dondurulmuş aktivləri ilə bağlı yeni mexanizm təklif edildiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, vəsaitlərin istifadəsinə ABŞ və Qətər nəzarət edə bilər. Məqsəd həmin pulların terror fəaliyyətlərinə yönəlməsinin qarşısını almaqdır. Vens qeyd edib ki, vəsaitlər İran xalqı üçün ərzaq alışına yönəldilə bilər. Təklifdə ABŞ-dən buğda və qarğıdalı alınması da nəzərdə tutulur. Plan Qətər tərəfinin iştirakı ilə hazırlanıb. Danışıqların tərkib hissəsi kimi bu məsələ müzakirə olunur.
#sanksiyalar
Fransa Prezidenti Emmanuel Makron qanunsuz miqrantlar üçün üçüncü ölkələrdə geri qaytarma mərkəzlərinin yaradılmasına qarşı olduğunu açıqlayıb. O bildirib ki, bu yanaşma nə effektivdir, nə də Avropanın prinsiplərinə uyğundur. Makron qanunsuz miqrasiyaya qarşı daha təsirli tədbirlərin tərəfdarı olduğunu vurğulayıb. Fransa lideri eyni zamanda Rusiyanın neft və təbii qaz sektoruna qarşı sanksiyaların sərtləşdiriləcəyini bəyan edib. O, ABŞ ilə İran arasında əldə olunmuş anlaşma memorandumunu da mühüm addım kimi qiymətləndirib. Makronun sözlərinə görə, bu razılaşma bölgədə sabitliyin güclənməsinə kömək edə bilər. Fransa Prezidenti İsrail qoşunlarının Livandan çıxarılmasını dəstəklədiklərini bildirib. O, Qəzzadakı humanitar vəziyyətin qəbuledilməz olaraq qaldığını da vurğulayıb.
ABŞ Livan rəsmilərinə və Hizbullahla əlaqəli şəxslərə sanksiyalar tətbiq edib. Bu qərar ABŞ Maliyyə Nazirliyi tərəfindən elan olunub. Sanksiyalar biznes şəbəkəsi ilə bağlı şəxsləri də əhatə edir. ABŞ onların Hizbullahı maliyyələşdirdiyini iddia edir. Addım Livanda sülh prosesinə təsir edən faktor kimi qiymətləndirilir. Suriya, İraq və Omanda da bəzi şəxslər siyahıya salınıb. ABŞ onların “örtülü şirkətlər” vasitəsilə fəaliyyət göstərdiyini bildirir. Regionda gərginlik davam edir.
İran və ABŞ arasında əsas fikir ayrılıqları hələ də qalır. Nüvə proqramı və uran ehtiyatları əsas müzakirə mövzularıdır. Sanksiyaların gələcəyi də həll olunmamış məsələlər sırasındadır. İsveçrədə planlanan prosesdə gecikmə ehtimalı var. Danışıqların növbəti mərhələyə keçəcəyi bildirilir. Tərəflər arasında etimadsızlıq davam edir. Tehran tərəfi ehtiyatlı mövqe tutur. Razılaşma bütün problemləri həll etməyib.
ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens İranla bağlı açıqlamalar verib. O, sanksiyaların müvəqqəti ləğvinin mümkün olduğunu bildirib. Hörmüz boğazının sərbəst keçid zonası olması vurğulanıb. ABŞ-ın bəzi gəmilərə keçid icazəsi verdiyi qeyd olunub. İranın raket imkanları ilə bağlı yeni şərtlər irəli sürülüb. Konqresin yaxın zamanda məlumatlandırılacağı bildirilib. Livanda təhlükəsizlik məsələləri də razılaşmaya daxil edilib. İsrailə mülki hücumlarla bağlı xəbərdarlıq edilib.
Donald Tramp İrana qarşı sanksiyaların avtomatik şəkildə ləğv olunmayacağını bildirib. Onun sözlərinə görə, Tehran əvvəlcə razılaşma üzrə öhdəliklərini yerinə yetirməlidir. ABŞ Prezidenti sanksiyaların İranın davranışından asılı olacağını vurğulayıb. Vaşinqton razılaşmanın icrasını izləyəcəyini açıqlayıb. Tramp qeyd edib ki, yalnız konkret nəticələr əldə olunarsa, məhdudiyyətlər aradan qaldırıla bilər. O, prosesin mərhələli şəkildə həyata keçiriləcəyini bildirib. Açıqlama Fransa Prezidenti Emmanuel Makronla birgə çıxış zamanı səsləndirilib. İranla bağlı iqtisadi qərarların da bu şərtlərə bağlı olacağı vurğulanıb.
Avropa İttifaqı ölkələri İtamar Ben-Qvirə qarşı sanksiyaların tətbiqi ilə bağlı ortaq mövqe formalaşdıra bilməyib. Bu barədə Kaya Kallas məlumat verib. Onun sözlərinə görə, bəzi üzv dövlətlər sanksiyaların tətbiqini dəstəkləsə də, yekdil qərar qəbul olunmayıb. Məsələ Qəzzaya humanitar yardım aparmağa çalışan fəallarla bağlı hadisələrdən sonra gündəmə gəlib. Qərb ölkələri Ben-Qvirin paylaşdığı görüntüləri tənqid edib. Fəallar təhlükəsizlik qüvvələrinin zorakılığı ilə üzləşdiklərini bildiriblər. Fransa artıq Ben-Qvirin ölkəyə girişini qadağan edib. İtaliyada isə onun fəaliyyəti ilə bağlı araşdırma aparılır.
Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Lyayen İrana qarşı sanksiyalarla bağlı mövqeni açıqlayıb. O bildirib ki, sanksiyaların ləğvi üçün əvvəlcə real dəyişikliklər baş verməlidir. Fon der Lyayenin sözlərinə görə, bu dəyişikliklər etibarlı və yoxlanıla bilən olmalıdır. Avropa İttifaqı yalnız bundan sonra məhdudiyyətlərin yumşaldılmasını nəzərdən keçirə bilər. O qeyd edib ki, sanksiyalar müxtəlif səbəblərlə tətbiq olunub. Bunlar insan hüquqları və kütləvi qırğın silahları ilə bağlı narahatlıqları əhatə edir. Avropa Komissiyasının sədri qərarların konkret vəziyyətə əsasən veriləcəyini vurğulayıb. Avropa İttifaqı gələcək addımlarını hadisələrin inkişafına uyğun müəyyənləşdirəcək.
ABŞ–İran razılaşması ətrafında qeyri-müəyyənlik davam edir və Ağ Evdən hələlik rəsmi açıqlama verilməyib. Razılaşmanın şərtləri tam aydın deyil və ilkin mərhələdə 60 günlük atəşkəsin uzadılması, Hörmüz boğazının açılması və bəzi iqtisadi məhdudiyyətlərin yumşaldılması nəzərdə tutulur. ABŞ daxilində prosesə skeptik yanaşmalar mövcuddur. Razılaşmanın ikinci mərhələsində nüvə proqramı, sanksiyalar və dondurulmuş aktivlər kimi daha çətin məsələlərin müzakirə olunacağı bildirilir. Tərəflər arasında fikir ayrılıqlarının davam etdiyi qeyd olunur. Yekun nəticə hələlik müəyyən deyil. Prosesin gələcəyi qeyri-müəyyən olaraq qalır. Vəziyyət diqqətlə izlənilir.
İran Hörmüz boğazının gələcək idarəsinin regional dialoqla həll olunacağını açıqlayıb. Bu məsələdə Tehran və Oman birgə qərar qəbul edəcək. Memorandum çərçivəsində ABŞ bölgədə hərbi qüvvələrini artırmayacağını bildirib. Həmçinin danışıqlar müddətində yeni sanksiyalar tətbiq olunmayacaq. Xəbərdə ABŞ-ın əvvəlki administrasiyası Omanı xəbərdar edib. Prezident Tramp Omanın İranla boğazın idarəsi məsələsinə qarışmamasını tələb edib. Muskatın digərləri kimi davranması lazım olduğu vurğulanıb. Bu addım regionda gərginliyin azaldılması və qarşılıqlı etimadın qorunması məqsədini güdür.
İran ABŞ ilə memorandum layihəsini müzakirə edir. Memorandum imzalandıqdan sonra ABŞ sanksiyaları müzakirəyə çıxaracaq. İran nüvə məsələsi üzrə heç bir öhdəlik götürmür. Digər tərəf sanksiyaların qaldırılacağını təmin etmir. Memorandum imzalanarsa, bəzi dondurulmuş vəsaitlər dərhal buraxılacaq. Qalan vəsait mərhələli şəkildə sərbəstləşdiriləcək. Bu addım İranın iqtisadi təhlükəsizliyini gücləndirir. Memorandum həm də diplomatik münasibətləri stabilləşdirməyə xidmət edir.
ABŞ Maliyyə Naziri Skott Bessent bildirib ki, İranın Körfəzdəki hərəkətləri iqtisadi və maliyyə baxımından nəticələr doğuracaq. Bessent vurğulayıb ki, hər hansı düşmən hərəkətlər Tehranın aktivlərinə sanksiyalarla cavablandırılacaq. O bildirib ki, İran rejimi sıfır-sum oyununu uduzacaq. Körfəzdə müttəfiqlərə dəyən ziyan dondurulmuş hesablar vasitəsilə kompensasiya olunacaq. Fars körfəzi boğazı üçün ödənilən rüsumlar da eyni qaydada ödəniləcək. İranın Qəribabadi açıqlamasında region ölkələrinin ödəniş tələb etmək imkanının olmadığı qeyd olunub. ABŞ-ın dondurulmuş aktivləri istifadə etməsi müzakirə olunur. Bu xəbər İran və ABŞ arasındakı maliyyə və diplomatik gərginliyi göstərir.