#etirazçılar

İran prezidenti Məsud Pezeşkian ABŞ-la danışıqlar fonunda Türkiyənin “konstruktiv rolu”nu vurğulayaraq Rəcəb Tayyib Ərdoğan və xarici işlər naziri Hakan Fidana təşəkkür edib. Dövlət televiziyasının məlumatına görə Pezeşkian İran İslam İnqilabının 47-ci ildönümü münasibətilə Tehrandakı Azadi meydanında çıxış edib. Pezeşkian çıxışında Azərbaycan, Qətər, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Pakistan, Səudiyyə Ərəbistanı və Misirin də “problemlərin diplomatiya yolu ilə həllinə” töhfə verməyə çalışdığını qeyd edib. O, İranın nüvə silahı istehsal etməyə çalışmadığını bildirib, ABŞ və Avropadan gələn bəyanatların “etimadsızlıq divarı” yaratdığını və bu səbəbdən danışıqların nəticə vermədiyini deyib.

İranda iqtisadi çətinliklər və yerli valyutanın dəyər itirməsi səbəbindən başlayan etiraz aksiyalarında həyatını itirənlərin sayı 3 min 919 nəfərə yüksəlib. ABŞ-da yerləşən İnsan Haqları Fəalları Xəbər Agentliyi (HRANA) etirazlarla bağlı son hesabatını açıqlayıb. Məlumata görə, ölkənin müxtəlif şəhərlərində baş verən hadisələr zamanı indiyədək 24 min 669 nəfər saxlanılıb. Agentlik qeyd edib ki, yalnız son bir gündə təsdiqlənmiş ölüm hallarının sayı 3 min 308-dən sürətlə artaraq hazırkı həddə çatıb. Xatırladaq ki, etirazlar 2025-ci ilin dekabrında Tehranda başlayaraq qısa müddətdə ölkə boyu genişlənib və yanvarın 8-də paytaxtda toqquşmaların şiddətlənməsi ilə nəticələnib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqayi ABŞ Prezidenti Donald Trampın İran hakimiyyətinin 800-dən çox edam qərarını ləğv etməsi barədəki açıqlamalarına reaksiya verib. Bəqayi həftəlik mətbuat konfransında çıxış edərək bu ifadələri məsuliyyətsiz və həqiqətdən uzaq adlandırıb. O qeyd edib ki, məhkəmə prosesləri müəyyən zaman tələb edir və bu qədər əhəmiyyətli məsələ barədə belə sürətli qərar verilməsi hüquqi baxımdan mümkün deyil.

İranda davam edən kütləvi etiraz aksiyalarında həyatını itirənlərin sayı kəskin artaraq 2 min 677 nəfərə çatıb. ABŞ-da fəaliyyət göstərən İran İnsan Haqları Aktivistləri Xəbər Agentliyi (HRANA) ölkənin bir çox nöqtəsində baş verən hadisələrdə 2 min 600-dən çox insanın yaralandığını, 19 min 97 nəfərin isə saxlanıldığını açıqlayıb. Qeyd olunub ki, son 24 saat ərzində can itkisi faktlarında artım müşahidə olunub. İran rəsmiləri isə nümayişlərdə ölənlərin və ya yaralananların ümumi sayı ilə bağlı hələlik heç bir rəsmi açıqlama verməyib.

Türkiyə Milli Müdafiə Nazirliyi İrandakı son vəziyyətlə bağlı ölkənin şərq sərhədlərində görülən genişmiqyaslı təhlükəsizlik tədbirləri barədə məlumat yayıb. Nazirliyin həftəlik brifinqində 560 kilometrlik İran sərhədinin hər cür hava və ərazi şəraitində 24 saat fasiləsiz qorunduğu bildirilib. Sərhəd xətti boyunca texnoloji vasitələrlə gücləndirilmiş fiziki təhlükəsizlik sistemlərinin qurulduğu və bölmələrin imkanlarının mütəmadi artırıldığı qeyd olunub.

MHP sədri Devlet Bahçeli partiyasının Türkiyə Böyük Millət Məclisindəki qrup toplantısında çıxış edərək İrandakı hadisələrin və ölkənin ərazi bütövlüyünün əhəmiyyətinə toxunub. Devlet Bahçeli İranın ərazi bütövlüyünün bölgə üçün həyati önəm daşıdığını vurğulayıb. O bildirib ki, İranda baş verən hər hansı bir narahatlıq və sabitliyin pozulması həm Türkiyəni, həm də bütün regionu birbaşa təhdid edir. MHP lideri İrana müdaxilə etmək istəyənlərin niyyətlərinin bəlli olduğunu və bu təhdidlərin Türkiyə üçün tanış ssenarilər olduğunu qeyd edib.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ölkəsinin müharibə istəmədiyini lakin istənilən ssenariyə, o cümlədən ədalətli danışıqlara hazır olduğunu bildirib. İran dövlət televiziyasının məlumatına görə, Əraqçi Tehrandakı xarici səfirlər və missiya rəhbərləri qarşısında çıxış edərkən ölkədə davam edən etiraz aksiyalarını qiymətləndirib. Nazir nümayişlərin dinc şəkildə başladığını, lakin sonradan xarici güclərin müdaxiləsi ilə zorakılığa çevrildiyini iddia edib.

İran İnsan Haqları Aktivistləri Xəbər Agentliyi (HRANA) ölkədə iqtisadi çətinliklər səbəbindən başlayan etirazlarda ölənlərin sayının 42-yə yüksəldiyini açıqlayıb. ABŞ mərkəzli HRANA-nın saytında yayımlanan məlumata görə, 12 gündür davam edən etirazlar İranın 31 əyalətində baş verib. Bu müddət ərzində 5-i 18 yaşından kiçik olmaqla 34 etirazçı və təhlükəsizlik qüvvələrindən 8 nəfər həyatını itirib. Ümumilikdə 2 277 nəfər saxlanılıb. Yaralanmaların əksəriyyəti isə saçma və plastik mərmilərdən qaynaqlanıb.

İranda bir həftədən uzun davam edən etirazlarda 35 nəfər həyatını itirib, 1 200-dən çox insan saxlanılıb. Etirazlar ölkənin 27 vilayətində davam edir. İranda baş verən etirazlarda ölənlərin sayı azı 35-ə çatıb. Ölümlər arasında 29 etirazçı, 4 uşaq və İran təhlükəsizlik qüvvələrinin 2 üzvü var. ABŞ-ın İnsan Haqları Fəalları Xəbər Agentliyi (HRANA) məlumat verib ki, etirazlarda 1 200-dən çox insan saxlanılıb.

İran Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ Prezidenti Donald Trampın “İranda etirazçılara qarşı güc tətbiq olunacağı təqdirdə ABŞ-ın müdaxilə edəcəyi” ilə bağlı açıqlamasına sərt reaksiya verib. Nazirlik bildirib ki, İran istənilən hücuma sürətli və genişmiqyaslı cavab verəcək. İran Xarici İşlər Nazirliyi yaydığı yazılı bəyanatda Trampın İrana dair açıqlamalarını qınayıb. Bəyanatda ABŞ-ın İrana yönəlmiş təhdidlərinin İsrailin bölgədə gərginliyi artırmaq siyasətinin tərkib hissəsi olduğu vurğulanıb.

Stokholmda bir araya gələn yüzlərlə etirazçı, İsrailin Qəzzadakı hərbi əməliyyatlarını "soyqırımı müharibəsi" adlandıraraq bu prosesin dayandırılmasını tələb ediblər. Odenplan Meydanında təşkil olunan aksiyada iştirakçılar İsrailə silah embarqosunun tətbiqini, İsrailli şirkətlərin boykot edilməsini və bu ölkə ilə bütün münasibətlərin dayandırılmasını istəyiblər.Etirazçılar "Bu bir savaş deyil, soyqırımdır", "Azad Fələstin", "Katil İsrail", "Dirəniş, azadlıq, ədalət və yenidənqurma" kimi şüarlar səsləndiriblər.

HƏMAS-ın əlində saxlanılan israilli girovların ailələri baş nazir Benyamin Netanyahunun siyasətinə qarşı etirazlarını gücləndiriblər. Ailələr həmçinin Netanyahunun onlarla görüşməkdən imtina etdiyini və tələblərini dinləmədiyini bildiriblər. Onların sözlərinə görə, baş nazir görüş üçün qrafikində vaxt olmadığını bəhanə gətirib. Girov ailələri açıqlayıblar ki, yaxınlarının Qəzzaya aparılmasından 700 gün keçdiyi üçün Netanyahu ilə görüş tələb ediblər. Lakin bir müddət sonra onlara görüşün baş tuta bilməyəcəyi bildirilib. Ailələr baş naziri onlardan qaçmaqda ittiham edərək deyiblər: “İki ildir övladlarımızı laqeyd qoyduğu üçün artıq gözlərimizə baxa bilmir.”