#Böyük şeytanın gözü İranın sərvətlərindədir... Sülh qarşılığında neft?

"İran ilə saziş artıq uğurla tamamlandı"... ABŞ Prezidenti Donald Tramp bu kəlmələrlə Vaşinqton ilə Tehran arasında sülh sazişinin əldə olunduğunu rəsmən elan edib. Bu tarixi hadisə son illər ərzində Yaxın Şərq regionunda baş vermiş ən mühüm və ən nəhəng geosiyasi dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirilir. İndiyə qədər rəsmi elan olunmuş məlumatlara görə, bu tarixi saziş — tamamilə bütün hərbi cəbhələrdə hərbi əməliyyatların dərhal və daimi olaraq dayandırılmasını, qlobal strateji Hörmüz boğazının beynəlxalq gəmilərin keçidi üçün yenidən açılmasını, İrana qarşı tətbiq edilən mütləq hərbi-dəniz blokadasının dərhal ləğv olunmasını, bununla yanaşı İranın nüvə proqramı və bir çox regional məsələlərlə bağlı əldə olunmuş fundamental kompromisləri özündə birləşdirir. Hazırda bütün dünya İsveçrədə keçiriləcək rəsmi imzalama mərasimində bu müqavilənin tam mətninin və daxili gizli bəndlərinin çılpaqlığı ilə ortaya çıxmasını böyük bir intizarla gözləməkdədir.

Hazırda tərəflər arasında davam edən danışıqlar prosesində ABŞ-ın İran mütəfəkkiri ilə rəftarında iqtisadi ölçüləri siyasi və təhlükəsizlik amillərindən ayırmaq mümkün deyil. Danışıqların getdiyi siyasi yolun arxasında amerikalılar tərəfindən enerji mənbələrinin cəlb edilməsinə xüsusi diqqət yetirilir. İki komandanı bir araya gətirən ikinci raund danışıqların başlamasına bir neçə gün qalmış İran xarici işlər nazirinin iqtisadi məsələlər üzrə müavini Həmid Qənbərinin bəyanatı olduqca diqqətçəkən idi: "Tehran ABŞ ilə hər iki tərəf üçün iqtisadi fayda gətirəcək bir nüvə sazişinə nail olmağa çalışır". Cenevrədəki danışıqlar ərəfəsində verilən bu ilk və mühüm bəyanatda o bildirdi ki, sazişin dayanıqlığını təmin etmək üçün ABŞ-ın da yüksək və sürətli gəlir gətirən sahələrdə iqtisadi mənfəət əldə etməsi zəruridir.