#İran XİN

İran Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ Dövlət Departamentinin 2022-ci ilin sentyabrında baş verən iğtişaşların ildönümü ilə bağlı açıqlamasına sərt reaksiya verib. Rəsmi Tehran Vaşinqtonun bəyanatını “ikiüzlü, saxta və təhqiramiz” adlandıraraq, ABŞ-ı İranın daxili işlərinə qarşı “aqressiv və cinayətkar müdaxilə” həyata keçirməkdə ittiham edib.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Dohada İraq və Livanlı həmkarları ilə görüşərək bölgədə təhlükəsizlik və sabitliyin qorunmasının vacibliyini vurğulayıb. Əraqçi bazar günü Ərəb Liqası və İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) dövlət başçılarının fövqəladə sammitinə hazırlıq məqsədilə keçirilən nazirlər görüşünün kənarında İraqın xarici işlər naziri Fuad Hüseynlə regional vəziyyəti müzakirə edib.

İran xarici işlər naziri Abbas Əraqçi İsrailin Qətərə qarşı son hərbi hücumunu kəskin şəkildə pisləyərək, bu addımı regionda davam edən təcavüz siyasətinin bir hissəsi adlandırıb. Tunisdə keçirdiyi mətbuat konfransında çıxış edən Əraqçi İsraili “regionda sülh və təhlükəsizliyə ən böyük təhdid” adlandırıb və İslam ölkələrini kollektiv şəkildə hərəkət etməyə çağırıb.

Son üç ay ərzində Misir intensiv diplomatik fəaliyyət göstərərək İranın xarici işlər naziri Seyid Abbas Əraqçi və Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (MAQATE) baş direktoru Rafael Qrossini Qahirədə qəbul edib. Görüşlərin əsas məqsədi İranla Agentlik arasında əməkdaşlığı tənzimləyəcək yeni mexanizmin yekun mətnini hazırlamaq olub. Bu dövrdə Misir xarici işlər naziri Bədr Əbdülati, Əraqçi və Qrossi arasında 12-yə yaxın diplomatik təmas qurulub. Onlardan üçü üzbəüz görüş, qalanları isə telefon danışıqları şəklində baş tutub. Bundan başqa, ABŞ-ın xüsusi nümayəndəsi Stiven Vitkoff da prosesə fəal şəkildə cəlb olunub. Misir XİN sözçüsü Təmmim Xilaf bildirib ki, bu fəaliyyət İranın nüvə proqramı ilə bağlı “qaneedici razılaşmaya doğru irəliləyiş” deməkdir. Onun sözlərinə görə, Qahirə iyunun ortalarından etibarən İranla MAQATE arasında əməkdaşlığı bərpa etmək, gərginliyi azaltmaq və regional sabitliyi gücləndirmək üçün vasitəçilik missiyasını həyata keçirir.

İran Xarici İşlər Nazirliyi Ərəb Liqasının xarici işlər nazirlərinin yekun bəyanatında yer alan Əbu Musa, Böyük Tonb və Kiçik Tonb adaları ilə bağlı irəli sürülən iddiaları rədd edərək, onların “əsassız və yalan” olduğunu bəyan edib. İran, Ərəb Liqasının İsrailin Qəzzada həyata keçirdiyi soyqırımı pisləməsini alqışlayaraq, təşkilatı İslam-Ərəb həmrəyliyini möhkəmləndirməyə və diqqəti əsas məsələdən – İsrailin regiondakı işğal və cinayətlərindən yayındıracaq addımlardan çəkinməyə çağırıb.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ilə Avropa İttifaqının xarici siyasət üzrə ali nümayəndəsi Kaya Kallas Dohada görüş keçirib. Danışıqlar zamanı əsas diqqət üç Avropa ölkəsinin (Böyük Britaniya, Fransa və Almaniya) əvvəlki BMT Təhlükəsizlik Şurası qətnamələrini yenidən tətbiq etmək qərarına yönəlib.