1922-ci il noyabrın 4-də britaniyalı arxeoloq Hovard Karter və misirli mütəxəssislər Misirin Krallar vadisində 3 min ildən artıq müddət qum altında qalmış Tutanxamonun məqbərəsini aşkar ediblər. Məqbərədən 5 mindən çox qiymətli artefaktın tapılması arxeologiya tarixinin ən mühüm kəşflərindən biri hesab olunur. Məqbərənin ən diqqətçəkən xüsusiyyətlərindən biri onun digər fironların məqbərələri kimi tamamilə talan edilməməsi idi. Buna görə burada hökmdarın gündəlik həyatından dəfn mərasiminə qədər müxtəlif sahələri əks etdirən çoxsaylı əşyalar qorunub.
#Qədim Misir
Misir kraliçası Kleopatranın zəhərli ilan sancması nəticəsində öldüyü geniş yayılmış versiyadır. Lakin tarixçilər onun ölüm səbəbinin ilan zəhəri olduğuna dair qəti sübutun olmadığını bildirirlər. Kleopatra və sevgilisi, Roma sərkərdəsi Mark Antoni eramızdan əvvəl 31-ci ildə Aktium döyüşündə məğlub olduqdan sonra İsgəndəriyyəyə çəkiliblər. Roma qoşunlarının şəhərə yaxınlaşmasından sonra Antoni intihar edib. Kleopatra isə eramızdan əvvəl 30-cu il avqustun 10-da, 39 yaşında həyatına son qoyub.
Misirin Giza yaylasında Böyük Sfinksin altında və ya yaxınlığında ikinci bir Sfinksin mövcud olması ilə bağlı iddialar yenidən gündəmə gəlib. Lakin misirşünaslar və geofizika mütəxəssisləri bildirirlər ki, hazırda bu fərziyyəni təsdiqləyən heç bir arxeoloji qazıntı, maddi sübut və ya elmi cəhətdən təsdiqlənmiş tədqiqat mövcud deyil.
Misir rəsmi olaraq bəyan edib ki, öz hərbi qüvvələri ilə Qəzzadakı "Beynəlxalq Sabitlik Qüvvələri"nin tərkibində iştirak edəcək və bununla da özünü Fələstin bölgəsində müharibədən sonrakı dövrün nizamlanmasının tam mərkəzinə yerləşdirib. Bu qərar rəsmi Qahirənin müharibədən sonra Qəzzanın təhlükəsizliyinə və sabitliyinə olan sadiqliyi barədə dünyaya çox aydın bir mesaj ötürsə də, eyni zamanda ən böyük ərəb dövlətini olduqca incə bir sınaq qarşısında qoyur: Öz milli təhlükəsizliyini qorumaqla yanaşı, gələcək fəsadları və bədəli öncədən proqnozlaşdırıla bilməyən açıq bir hərbi münaqişənin daxilinə sürüşməkdən necə mühafizə olunmalı?
Qədim Misir mifologiyasında yaradıcı və günəş tanrısı olan Ra, Misir panteonunun (tanrılar ailəsinin) ən mühüm və həyati hissələrindən biri idi. Saysız-hesabsız sülalələr boyunca Ra, dövlət dininə yeni tanrılar daxil edildikcə rolu dəyişən, lakin sitayiş obyekti kimi hər zaman sabit qalan bir fiqur olmuşdur. Ranın mənşəyinə dair bir neçə fərqli yaradılış hekayəsi mövcuddur. Rəvayətlərə görə, o, ya öz-özünü yaratmış, ya da kainatın yaradılmasından dərhal sonrakı mərhələdə ortaya çıxmışdır. Yaradılış hekayəsinin hansı versiyasından asılı olmayaraq, qədim Misir inanclarına görə, mühüm Misir tanrılarının böyük əksəriyyəti Ranın birbaşa nəsli (övladları) hesab olunurdu. Misir fironları da özlərinin birbaşa Radan törədiklərini iddia edir və bu iddiadan öz mütləq hakimiyyətlərini qanuniləşdirmək (əsaslandırmaq) üçün istifadə edirdilər.
Misir prezidenti Əbdülfəttah əs-Sisi bu gün (bazar günü) dəyəri 800 milyard Misir funtu (təxminən 16,5 milyard dollar) olan "Yeni Delta" layihəsinin açılışını edib. Bu nəhəng kənd təsərrüfatı layihəsi Nil çayının qərbindəki geniş səhra ərazilərini 2,2 milyon fədan (təxminən 924 min hektar) sahədə kənd təsərrüfatı torpaqlarına çevirməyi hədəfləyir.
Qətər və Misir rəsmiləri arasında keçirilən telefon danışığında İran-ABŞ atəşkəsi və regionda gərginliyin azaldılması məsələləri müzakirə olunub. Tərəflər böhranın dialoq və vasitəçilik yolu ilə həllinin vacibliyini vurğulayıblar.
Qədim Misir panteonunda Tot (və ya misir dilində Djehuty) müdrikliyin, yazının, heroqliflərin, elmin, sehrin, incəsənətin və mühakimənin hamisi olan tanrıdır. O, kainatın nizamını qoruyan və tanrılar arasındakı mübahisələri həll edən əsas vasitəçidir.
Qədim misirlilər üçün it sadəcə bir heyvan deyildi – ailə üzvü, dost, qoruyucu və ruhani yoldaş idi.
Qədim Misirdə qadınlar kişilərlə bərabər hüquqlara malik idilər və mülkiyyət sahibi ola bilirdilər. Onlar məhkəməyə müraciət edə, şahidlik edə və boşanma hüququna sahib idilər. Bəzi qadınlar həkim, yazıçı və hətta firon ola bilirdilər; məsələn, Hatşepsut məşhur qadın fironlardan biri idi. Misir qadınları ailədə mühüm rol oynayır, uşaqların tərbiyəsi və ev işləri ilə məşğul olurdular. Onlar kosmetika və zinət əşyalarına böyük önəm verirdilər; gözəllik və baxım gündəlik həyatlarının ayrılmaz hissəsi idi.
Eramızın 2-ci əsrinə aid Misir papirusunun üzərindəki yazıda qeyd edilir ki, tanrıça İsis zamanın əvvəlində bəşəriyyətə hədiyyələr bəxş edərək, kişilərə verdiyi güc və şərəf qədər qadınlara da güc və şərəf vermişdir. Bu yazılar, qədim Misirdə genderlər arasındakı tarazlığın dəyərini vurğulamaqla yanaşı, qadının cəmiyyətdəki yüksək statusunu da göstərir.
Qədim Misir incəsənəti min illərdir insanları valeh edir. Erkən Yunan və sonrakı Roma sənətçiləri Misir texnikalarından təsirlənmiş, bu sənət üslubu isə bu günə qədər bir çox mədəniyyətlər üçün ilham mənbəyinə çevrilmişdir. Sonrakı dövrlərdən fərqli olaraq, Misir sənətçilərinin adları bizə məlum deyil və bunun çox maraqlı bir səbəbi var: Misir incəsənəti estetik zövqdən çox funksional məqsədlər üçün yaradılırdı.