İsrail–Livan sərhədində hərbi vəziyyət daha da mürəkkəbləşir. Hizbullah Livanın cənubunda yerləşən Litani çayı ətrafında İsrail qüvvələri ilə qarşıdurmaya girdiyini və bir sıra hərbi mövqeləri raket və artilleriya zərbələri ilə hədəfə aldığını açıqlayıb. Son günlər bölgədə pilotsuz uçuş aparatları, hava hücumları və təxliyə çağırışları ilə müşayiət olunan hadisələrin artması sərhəd xəttində yeni eskalasiya ehtimallarını gündəmə gətirib. Ekspertlər hesab edirlər ki, qarşılıqlı hərbi əməliyyatların intensivləşməsi regional təhlükəsizlik vəziyyətinə daha geniş təsir göstərə bilər.
#Yaxın Şərq təhlükəsizliyi
İsrail–Livan xəttində hərbi gərginlik yeni mərhələyə daxil olur. İsrail ordusu Livanın Bəqaa vadisində yerləşən yaşayış məntəqələrinin sakinlərinə təcili şəkildə ərazini tərk etmək çağırışı edib. Rəsmi açıqlamada bu addımın Hizbullahın atəşkəs razılaşmasını pozduğu iddiaları ilə əlaqəli olduğu bildirilib. Son günlər İsrailin Livanın cənubu və Bəqaa bölgəsinə hava hücumlarını artırması bölgədə daha geniş hərbi əməliyyatların başlaya biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları da gücləndirib. Ekspertlər hesab edirlər ki, sərhəd boyunca davam edən qarşılıqlı hərbi addımlar bölgədə təhlükəsizlik risklərini daha da artıra bilər.
Əbu-Dabinin Əl-Dafra bölgəsində yerləşən atom enerji obyektinin yaxınlığında pilotsuz uçuş aparatının zərbəsi nəticəsində baş verən yanğın hadisəsi təhlükəsizlik məsələlərini yenidən gündəmə gətirib.
Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan bildirib ki, Ankara üçün əsas prioritet ABŞ və İran arasında əldə olunmuş atəşkəsin qorunmasıdır. Onun sözlərinə görə, müharibənin yenidən başlaması həm qlobal iqtisadiyyata, həm də enerji təhlükəsizliyinə ciddi zərər vura bilər.
İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu İsraillə əlaqəli olduğu iddia edilən beş silah qaçaqmalçılığı şəbəkəsinin zərərsizləşdirildiyini açıqlayıb. SEPAH əməliyyat zamanı onlarla silah, partlayıcı maddə və minlərlə güllənin müsadirə edildiyini bildirib.
Donald Trampın ABŞ və İsrailin İrana qarşı müharibəsi üçün gətirdiyi çoxsaylı əsaslandırmalar arasında Tehranın nüvə silahı hazırlamasının qarşısını almaq məqsədi dayanırdı. Pakistanın himayəsi ilə keçirilən danışıqlar İslam Respublikasının öz nüvə proqramına dair müəyyən məhdudiyyətlərlə razılaşmasına səbəb olsa da, nüvə tərksilahına dair uzunmüddətli öhdəlik hələ də uzaq görünür. Əksinə, İran rəhbərliyi belə bir qənaətə gəlib ki, nüvə silahına sahib olmaq rəqiblərini gələcək hücumlardan çəkindirəcək və bu, onları nüvə bombası əldə etməyə sövq edib. Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) baş direktoru Rafael Mariano Qrossinin aprelin ortalarında "The Economist" jurnalına verdiyi müsahibədə nüvə silahlarının yayılmasından ciddi narahatlıq keçirdiyini bildirməsinin səbəblərindən biri də budur. Nəticə etibarilə, əgər İran nüvə silahı əldə etməyə can atarsa, onun Yaxın Şərqdəki qonşuları da eyni yolu izləyə bilər.
Açıqlamada bildirilib ki, edam olunan şəxslər İsrailin xarici kəşfiyyat xidməti ilə əlaqə saxlayıb və müəyyən əməliyyatlar üçün hazırlıq keçiblər. Onların Tehranda mühüm hərbi hədəfə qarşı hücum planlaşdırdıqları iddia olunur.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İsrail və Livan liderlərinin təxminən 34 ildən sonra ilk dəfə görüş keçirəcəyini açıqlayıb. Tramp özünün sosial media hesabında etdiyi paylaşımda, İsrail ilə Livan arasında "bir az nəfəs alma sahəsi" yaratmağa çalışdıqlarını qeyd edib. İki ölkə arasındakı görüşlə bağlı Tramp bu ifadələri işlədib: "İki liderin danışmasından uzun vaxt keçib, təxminən 34 il kimi."
İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu bu həftə Vaşinqtona səfər edərək ABŞ prezidenti ilə İranla aparılan nüvə danışıqlarının daha geniş çərçivəyə salınmasını müzakirə etməyi planlaşdırır. Məlumata görə, İsrail tərəfi uzun müddətdir ki, İranın uranın zənginləşdirilməsini tam dayandırmasını, ballistik raket imkanlarını məhdudlaşdırmasını və regiondakı silahlı qruplarla əlaqələrini kəsməsini tələb edir. İran isə bu tələbləri rədd edərək yalnız sanksiyaların yüngülləşdirilməsi müqabilində nüvə proqramı üzrə məhdudiyyətləri müzakirə edə biləcəyini bildirib.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian bildirib ki, İran hazırda ABŞ, İsrail və Avropa ölkələri ilə “genişmiqyaslı müharibə” vəziyyətindədir. Bu barədə İranın “Əl-Aləm” televiziya kanalı məlumat yayıb. Prezidentin sözlərinə görə, qeyd olunan tərəflər İranın inkişaf etməsini istəmir və ölkəyə qarşı müxtəlif istiqamətlərdən təzyiq siyasəti yürüdür. Pezeşkian vurğulayıb ki, İsrail İrana qarşı həyata keçirdiyi hücumların ölkədə siyasi sistemin dağılmasına gətirib çıxaracağını düşünürdü, lakin bu gözləntilər doğrulmayıb.