#İqlim dəyişikliyi

Əlcəzairdə meşə yanğınları nəticəsində azı 12 nəfər həyatını itirib, alovun yaşayış məntəqələrinə yaxınlaşması səbəbilə ölkənin şərqində təxliyə tədbirləri həyata keçirilir. Əlcəzair Daxili İşlər naziri Səid Sayudun sözlərinə görə, ölənlərdən 5-i Jijel, 4-ü Bejaia, 3-ü isə Tizi Uzu vilayətlərində qeydə alınıb. Mülki Müdafiə Xidmətinin məlumatına əsasən, ölkənin şərqində 16 vilayəti əhatə edən 159 meşə və bitki örtüyü yanğını qeydə alınıb. Onlardan 90-ı söndürülüb, 69 yanğının qarşısının alınması istiqamətində işlər davam etdirilir.

Avropada son dövrlərdə müşahidə olunan rekord və uzunmüddətli isti hava dalğalarının gələcəkdə daha tez-tez və daha intensiv xarakter alacağı gözlənilir. Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatının (WMO) İqlim Məlumatları Bölməsinin rəhbəri Con Kennedinin sözlərinə görə, iqlim dəyişikliyi Avropada yüksək temperatur hadisələrinin həm müddətini, həm də əhatə dairəsini artırır.

Swiss Re Fransa və İspaniyadakı meşə yanğınlarının sığortaya tələbatı artıra biləcəyini açıqlayıb. Şirkət Cənubi Avropada ev sahiblərinin çox vaxt özəl sığortaya güvəndiyini bildirib. Meşə yanğınlarından sığortalanmış zərərlərin son onilliklərdə sürətlə artdığı qeyd olunub. Swiss Re bunu iqlim dəyişikliyi ilə əlaqələndirib. Xüsusilə Avropanın cənub-qərbində risklərin artdığı vurğulanıb. Hazırkı yanğınların maliyyə nəticələrini qiymətləndirmək üçün isə hələ tez olduğu bildirilib. Şirkət risk qiymətləndirilməsinin əhəmiyyətinin artdığını qeyd edib.

Fransanın cənub-qərbində meşə yanğınları səbəbindən 197 mindən çox insan təxliyə edilib. Salon sakini Məhəmməd Laabar ailəsi ilə birlikdə Bordoya sığınsa da, tüstü həmin şəhərə də çatıb. O bildirib ki, bu cür fəlakətlərin gələcəkdə daha tez-tez baş verəcəyini düşünür. Kap Ferre yarımadası yanğınlardan ən çox zərər görən ərazilərdən biridir. Prezident Emmanuel Makron yanğınlarla mübarizəyə ordunu da cəlb edib. Rəsmi məlumata görə, rekord istilər nəticəsində ölkədə təxminən 6 min əlavə ölüm qeydə alınıb. Yanğınlarla mübarizə və təxliyə tədbirləri davam edir.

Azərbaycan və Rusiya iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə sahəsində əməkdaşlığı müzakirə ediblər. Ceyhun Bayramov Ruslan Edelgeriyevlə keçirilən görüşdə COP-29 Sədrliyi dövründə əldə olunan nəticələr barədə məlumat verib. Görüşdə COP-31 çərçivəsində Avstraliya və Türkiyə ilə əməkdaşlıq məsələləri də diqqət mərkəzində olub. Tərəflər Xəzər dənizi üzrə ikitərəfli İşçi Qrupunun fəaliyyətinin gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar. Xəzərin su ehtiyatlarının və ekosisteminin qorunması, eləcə də innovativ texnologiyaların tətbiqi müzakirə olunub. Görüşdə regional və beynəlxalq gündəlikdə duran digər məsələlər barədə də fikir mübadiləsi aparılıb. Azərbaycan və Rusiya iqlim sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsində maraqlı olduqlarını ifadə ediblər.

Türkiyədə son illərdə baş verən təbii fəlakətlərin statistikası ölkədə xüsusilə meşə yanğınları, daşqınlar və torpaq sürüşmələrinin ciddi risk olaraq qaldığını göstərir. Məlumatlar Fəlakətlərin İdarə Olunması və Qərarların Dəstəklənməsi Sistemi (AYDES) əsasında hazırlanıb. 2024-cü ildə Türkiyədə ümumilikdə minlərlə təbii fəlakət hadisəsi qeydə alınıb. Ən çox rast gəlinən hadisə meşə yanğınları olub. İl ərzində 5 321 meşə yanğını baş verib. Bundan başqa, 1 818 daşqın və sel, 332 torpaq sürüşməsi, 194 zəlzələ, 83 qar uçqunu və güclü qar yağıntısı, həmçinin 19 mədən qəzası qeydə alınıb.

Fransada iyunun 22-dən başlayan və ölkəni əhatə edən rekord isti hava dalğası fonunda ölüm halları əvvəlki həftə ilə müqayisədə təxminən 30 faiz artıb. Fransanın İctimai Səhiyyə Qurumunun açıqladığı yeni hesabata görə, həmin həftə əvvəlki həftə ilə müqayisədə 2 025 əlavə ölüm halı qeydə alınıb ki, bu da 29,1 faizlik artım deməkdir. Qurum bildirib ki, təqdim olunan göstəricilər hələ tam deyil və yekun rəqəmlər daha yüksək ola bilər.

Mütəxəssislər qlobal temperatur artımının indiyədək qəbul edilən proqnozlardan xeyli sürətlə getdiyini müəyyən edərək iqlim dəyişikliyi ilə bağlı ciddi xəbərdarlıq ediblər. Alimlər təcili “toparlanma planı”nın hazırlanmasına çağırır, bildirirlər ki, dünya həm qlobal isinmənin real sürətini, həm də bunun iqtisadi nəticələrini ciddi şəkildə qiymətləndirməyib. Böyük Britaniyanın Exeter Universitetinin hazırladığı yeni hesabatda qlobal temperaturun əvvəlki elmi modellərdə nəzərdə tutulduğundan daha sürətlə artdığı vurğulanır. Hesabata əsasən, mövcud tendensiyalar davam edərsə, Yer kürəsinin 2050-ci ildən əvvəl sənayeöncəsi dövrlə müqayisədə 2 dərəcədən artıq isinməsi artıq yüksək ehtimal kimi qiymətləndirilir.

Türkiyə, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqlim Dəyişikliyi Çərçivə Konvensiyasının ən yüksək qərar orqanı olan COP (Taraflar Konfransı)-na tarixində ilk dəfə başçılıq etməyə hazırlaşır. Türkiyə Ətraf Mühit, Şəhərsalma və İqlim Dəyişikliyi Naziri Murat Kurum, Prezident Recep Tayyip Erdoğanın qərarı ilə COP31-ə prezident olaraq təyin edilib. Murat Kurum sosial media hesabında paylaşdığı açıqlamada, COP31 prezidenti seçilməsinin onun üçün böyük bir şərəf olduğunu bildirib. Nazir vurğulayıb ki, Türkiyənin COP31-ə ev sahibliyi qlobal iqlim siyasətində müəyyənedici rolunu artırır və ölkəni iqlim dəyişikliyi ilə mübarizədə yol göstərən aktor vəziyyətinə gətirir.