#Donald Tramp

ABŞ Prezidenti Donald Trampın “danışıqlar” ifadəsi ilə bağlı açıqlaması ABŞ-İran diplomatik prosesinin detalları barədə suallar yaradıb. Tramp tərəflərin danışıqları davam etdirmək barədə razılaşdığını bildirib, lakin konkret hansı danışıqlardan söhbət getdiyini açıqlamayıb. Məlumata görə, bu proses Qətərin vasitəçiliyi ilə İranda aparılan təmaslarla bağlı ola bilər. Qətər vasitəçilərinin ABŞ rəsmiləri ilə, o cümlədən xüsusi nümayəndələrlə əlaqədə olduğu bildirilir. ABŞ administrasiyasının diplomatik səyləri artırdığı və danışıqlar kanalını qorumağa çalışdığı qeyd olunur. Bununla yanaşı, Tramp atəşkəsin artıq qüvvədə olmadığını açıqlayıb. Mövcud vəziyyət ABŞ və İran arasında həm hərbi gərginliyin, həm də diplomatik cəhdlərin paralel davam etdiyini göstərir.

ABŞ-ın BMT-dəki nümayəndə müavini Temmi Brüs İranla diplomatik danışıqlar imkanının açıq qaldığını bildirib. O qeyd edib ki, Vaşinqton dialoqa hazırdır, lakin İran beynəlxalq öhdəliklərə əməl etmədiyi müddətdə danışıqlar aparmaq çətindir. ABŞ diplomatı İranın mülki obyektlərə və gəmilərə qarşı hücumlarını qəbuledilməz adlandırıb. Brüs bildirib ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp sülh tərəfdarıdır, lakin təhlükəsizlik təhdidlərinə cavab veriləcək. O, Tehranın beynəlxalq hüququ və BMT qətnamələrini pozduğunu iddia edib. Açıqlama ABŞ-İran gərginliyinin davam etdiyi və diplomatik səylərin yenidən gündəmə gəldiyi bir vaxtda səslənib.

ABŞ və İran arasında dayandırılmış atəşkəs danışıqlarının bərpası üçün diplomatik səylər davam edir. Qətər vasitəçilərinin Tehranda yeni danışıqlar üçün şərait yaratmağa çalışdığı bildirilir. İran son ABŞ hava zərbələrinin iki ölkə arasında etimadsızlığı daha da artırdığını açıqlayıb. Tehran bildirir ki, hücumlar zamanı hava limanları, logistika obyektləri və nəqliyyat infrastrukturu hədəfə alınıb. İran rəsmiləri Donald Trampın NATO sammitində anlaşmanın başa çatdığını elan etməsini və daha əvvəl verdiyi vədə baxmayaraq Ayətullah Əli Xameneinin dəfn mərasimi zamanı hücumların həyata keçirilməsini tənqid edib. Onların fikrincə, mövcud anlaşma tam etimada deyil, qarşılıqlı öhdəlik prinsipinə əsaslanır. Yeni diplomatik cəhdlər ABŞ və İran arasında gərginliyin azaldılmasına yönəlib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın danışıqları davam etdirmək istədiyini və Vaşinqtonun bu təklifi qəbul etdiyini açıqlayıb. Bununla belə, Tramp ABŞ və İran arasında əldə olunan atəşkəsin artıq başa çatdığını bildirib. Onun sözlərinə görə, tərəflər arasında yeni diplomatik təmas imkanları qalır. İran və ABŞ arasında gərginliyin artdığı bir dövrdə danışıqların bərpası üçün Qətər və Pakistan kimi vasitəçilər də səylərini davam etdirirlər. Mümkün danışıqların əsas mövzularının Hörmüz boğazında təhlükəsizlik, regional sabitlik və hərbi qarşıdurmanın qarşısının alınması olacağı gözlənilir. Trampın açıqlaması Vaşinqton və Tehran arasında həm hərbi, həm də diplomatik kanalların paralel davam etdiyini göstərir.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın Qətərin vasitəçiliyi ilə İranla aparıldığı bildirilən danışıqlarla bağlı qeyri-adi susqunluğu diqqət çəkir. ABŞ Dövlət Departamenti və Ağ Ev son diplomatik təmaslarla bağlı rəsmi açıqlama verməyib. ABŞ və İran arasında gərginliyin artdığı bir vaxtda Qətər və Pakistan kimi ölkələr tərəflər arasında əlaqə kanallarının açıq saxlanılması üçün vasitəçilik səyləri göstərirlər. Tramp daha əvvəl Qətərin bu prosesdəki rolunu dəfələrlə yüksək qiymətləndirib. Lakin NATO sammitindən Türkiyədən qayıtdıqdan sonra ABŞ Prezidenti İran məsələsi ilə bağlı heç bir açıqlama verməyib. Onun son 24 saat ərzində yalnız bir sosial media paylaşımı etməsi və həmin paylaşımın hava limanının adının dəyişdirilməsi ilə bağlı olması diqqət çəkib. Analitiklər bildirirlər ki, Trampın səssizliyi mümkün diplomatik manevrlər və ABŞ-İran münasibətlərində həssas mərhələ ilə əlaqəli ola bilər.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın NATO sammitində çıxışı müttəfiq ölkələr arasında yenidən qarışıq reaksiyalara səbəb olub. Sammit öncəsi NATO liderləri Trampın alyansa qarşı sərt mövqe nümayiş etdirib-etdirməyəcəyini gözləyirdilər. Nəticədə ABŞ lideri həm NATO-nu tənqid edən əvvəlki ritorikasını davam etdirib, həm də müttəfiqlərini müdafiə xərclərini artırdıqlarına görə yüksək qiymətləndirib. Tramp qapalı keçirilən NATO liderləri görüşünü müsbət atmosferdə təsvir edib və toplantıda “sevgi” olduğunu bildirib. Diplomatlar hesab edirlər ki, ABŞ prezidentinin dəyişkən mövqeyi NATO daxilində əlavə diplomatik səylər tələb edir və transatlantik ittifaqın gələcək sabitliyi üçün liderlər arasında balanslı münasibətlərin qorunması vacibdir.

ABŞ administrasiyasının İranla danışıqların dayandırılması mövqeyini qoruduğu bildirilir. Prezident Donald Tramp atəşkəsin başa çatdığını açıqlasa da, bəzi ABŞ rəsmiləri diplomatik prosesin davam etdirilməsinin mümkün olduğunu qeyd edib. Konqresdə İran siyasəti ilə bağlı fikir ayrılıqları mövcuddur və bəzi üzvlər hərbi addımlara qarşı çıxır. Analitiklər hesab edir ki, qarşıdurmanın uzanması Tramp administrasiyası üçün daxili siyasi çətinliklər yarada bilər. Hörmüz boğazına nəzarət məsələsi ABŞ və İran arasında əsas mübahisə mövzularından biri olaraq qalır.

ABŞ-nin keçmiş səfiri Coi Hud İranın Körfəz ölkələrinə hücum etməsini strateji səhv kimi qiymətləndirib. O bildirib ki, Tehran bu addımla regional qarşıdurmanın yeni mərhələsini başladıb. Ekspertin sözlərinə görə, İran hücumlarını yalnız ABŞ qüvvələrinə və İsrailə yönəltsəydi, beynəlxalq dəstək qazana bilərdi. Lakin Körfəz ölkələrinin infrastrukturunun və kommersiya gəmilərinin hədəfə alınması regionda İranın mövqeyinə mənfi təsir göstərib. Hud hesab edir ki, Tehran Körfəz iqtisadiyyatları üzərində daha böyük təsir yaratmağa çalışır. Gərginlik regionda yeni təhlükəsizlik narahatlıqları yaradıb.

ABŞ-nin İrana endirdiyi hava zərbələri nəticəsində İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun 3 üzvünün öldüyü açıqlanıb. İran mediası hadisə ilə bağlı məlumat yayıb. ABŞ və İran arasında son günlər davam edən qarşılıqlı hücumlar atəşkəs razılaşmasının gələcəyini sual altına qoyur. ABŞ Prezidenti Donald Tramp hərbi əməliyyatların davam etdiyini təsdiqləsə də, bunun tammiqyaslı müharibəyə çevrilməsini istəmədiyini bildirib. Tərəflər arasında artan gərginlik Yaxın Şərqdə yeni qarşıdurma ehtimalını yüksəldir.

İranın cənubunda yerləşən Bəndər Abbas şəhərində yeni partlayış səslərinin eşidildiyi bildirilir. İranın Mehr xəbər agentliyinin məlumatına görə, Hörmüz boğazı sahilində yerləşən bu liman şəhərində bir neçə partlayış baş verib. Hadisə ABŞ və İran arasında artan hərbi gərginlik fonunda qeydə alınıb. ABŞ-nin İran ərazisinə yeni hava zərbələri endirdiyi, Tehran tərəfinin isə ABŞ-nin müttəfiqi olan Körfəz ölkələrinə qarşı cavab addımları atdığı bildirilir. Qarşıdurmanın tərəflər arasında əldə olunan müvəqqəti anlaşmaya mənfi təsir göstərə biləcəyi qeyd olunur. Bölgədə vəziyyətin daha da gərginləşəcəyi ilə bağlı narahatlıqlar artır.

Amerika Birləşmiş Ştatları onilliklər ərzində Suriyaya tətbiq edilən və ölkəyə beynəlxalq investisiya axınının qarşısını ciddi şəkildə kəsən "terrorizmə dəstək verən dövlətlər" statusunu rəsmən ləğv edəcəyini açıqlayıb. ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio çoxdandır gözlənilən bu qərar barədə Konqresi rəsmən məlumatlandırıb. Konqres üzvləri tərəfindən hər hansı bir maneə yaradılmayacağı təqdirdə qərar 45 gün ərzində hüquqi qüvvəyə minəcək. Dövlət katibi qeyd edib ki, sanksiyaların ləğvi Suriyanın qlobal ticarət və investisiya imkanlarını genişləndirəcək, ölkənin yenidən qurulmasına şərait yaradacaq və Suriya xalqı üçün yeni bir səhifə açacaq.