#Livan

İsrailin kəşfiyyat xidməti MOSSAD Livan ərazisində gizli əməliyyat həyata keçirərək Ron Aradın taleyi ilə əlaqəli məlumatlara malik olduğu ehtimal edilən şəxsi qaçırıb. İsrail kəşfiyyatına məxsus agentlər keçmiş ümumi təhlükəsizlik zabiti Əhməd Şükrü gizli əməliyyat çərçivəsində saxlayaraq naməlum istiqamətə aparıblar.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Livan Prezidenti Cozef Aun ilə telefon danışığı aparıb. Görüş zamanı Türkiyə–Livan ikitərəfli münasibətləri və regional məsələlər müzakirə olunub. Danışıqda Prezident Ərdoğan Türkiyənin daim Livanın sabitliyini və suverenliyini dəstəklədiyini vurğulayıb. O bildirib ki, iki ölkə ticarət və investisiya sahələrində böyük potensiala malikdir. Prezident qeyd edib ki, Türkiyə Livanın təhlükəsizliyinin dəstəklənməsinə yönəlmiş beynəlxalq mexanizmlərdə iştirak etməyə hər zaman hazırdır.

İsrail döyüş təyyarələri Livanın cənub və şərqində yerləşən bir sıra ərazilərə hava hücumları həyata keçirib. Hücumlar İsrail ilə Livan arasında 27 noyabr 2024-cü ildə əldə olunmuş atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq davam edir. İsrail təyyarələri ölkənin şərqində Baalbek şəhərinin qərbində yerləşən Bavadi qəsəbəsinin ətrafını və Hermel bölgəsinin kənd ərazilərində yerləşən Zagrin məntəqəsini hədəfə alıb. Cənub bölgəsində isə Deyr Seryan və Kasir qəsəbələrinin yerləşdiyi ərazilər, Zotar qəsəbəsi, Cizzin bölgəsindəki Reyhan təpələri, həmçinin Curet Hudur, Katrani və Kefr Huna ətrafına hava zərbələri endirilib.

Paris cümə axşamı Fransa, Səudiyyə Ərəbistanı, ABŞ və Livanın nümayəndələrini bir araya gətirən dördtərəfli görüşə ev sahibliyi edəcək. Görüş İsrailin mümkün hərbi eskalasiyasının bir ildən artıqdır qüvvədə olan atəşkəs razılaşmasını pozacağı ilə bağlı artan narahatlıqlar fonunda baş tutacaq. Fransalı rəsmilər bildiriblər ki, İsrailin müharibəni bərpa etməklə bağlı təkrarlanan və açıq təhdidləri Livan üçün təcili təhlükə yaradır. Paris həmçinin ABŞ-ın İsrailin niyyətləri ilə bağlı mövqeyindəki qeyri-müəyyənlikdən narahatdır. Fransada hakim olan rəyə görə, ABŞ prezidenti Donald Tramp administrasiyası İsraili cilovlamağa meyilli deyil.

Livanın xarici işlər naziri Yusuf Rəcci İsrailin Livana qarşı genişmiqyaslı hücumlara hazırlaşdığına dair ərəb və beynəlxalq tərəflərdən xəbərdarlıqlar aldıqlarını bildirib. Nazir Rəcci Qətər mərkəzli “Al Jazeera” ərəb televiziya kanalına gündəmlə bağlı açıqlamalar verib. Rəcci atəşkəsə baxmayaraq İsrailin Livan ərazisinə hücumlarını davam etdirdiyinə diqqət çəkərək, bunun dayandırılması üçün intensiv diplomatik fəaliyyət apardıqlarını qeyd edib.

İsrail hərbi təyyarələri Livanın cənub və şərq bölgələrinə hava hücumları həyata keçirib. İsrail 27 noyabr 2024-cü ildə əldə olunmuş atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq, Livana qarşı hücumlarını davam etdirir. İsrail hərbi təyyarələri ölkənin cənubundakı Çarmak, Mahmhudiye, Zarariye, Ansar, Tuffahta, Beyseriyye, Rafi Dağı, Saced, Reyhan, Armata, Ceba, Tebne və Vadi Bengol bölgələrini hədəf alıb. Bundan əlavə, Livanın şərqindəki Qərbi Bekaa bölgəsində Zalaya Vadisinə də 4 hava hücumu həyata keçirilib.

Livan ilə İsrail arasındakı müzakirələr ABŞ və Avropanın güclü təzyiqləri altında davam edir və tərəflər masaya fərqli prioritetlərlə gəlirlər. Vatikan Dövlət Başçısı Papa XIV Leo-nun Livan səfərini tamamlamasının ardından, İsrail və Livan 3 dekabrda "Mexanizm" kimi tanınan Atəşkəsi Nəzarət Komitəsinin toplantılarına qarşılıqlı olaraq mülki nümayəndə göndərməyi qərara alaraq müzakirə prosesini yeni mərhələyə daşıyıb. ABŞ və Avropanın təzyiqi ilə sürət qazanan prosesdə, Livan heyətinə mülki nümayəndə kimi təyin edilən Səfir Simon Keremin səlahiyyətləri və müzakirələrin gündəliyi ətrafında mübahisələr ortaya çıxıb.

Livanın xarici işlər naziri Yusif Raci İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçinin Tehrana səfər dəvətini geri çevirib və görüşün üçüncü, neytral ölkədə keçirilməsini təklif edib. Nazir bildirib ki, İranla hər hansı yeni diplomatik təmas Livanın suverenliyinə hörmət, daxili işlərinə qarışmamaq və dövlətlərarası münasibətləri tənzimləyən beynəlxalq prinsiplərə əməl olunması kimi əsas meyarlara dayanmalıdır.

ABŞ Dövlət Departamenti Livana 90,5 milyon dollar dəyərində orta sinif taktiki hərbi nəqliyyat vasitələrinin mümkün satışına razılıq verib. Açıqlamada bildirilir ki, sözügedən taktiki vasitələrin və əlaqəli avadanlıqların satışı Livan Silahlı Qüvvələrinin mövcud və gələcək təhlükələrlə mübarizə qabiliyyətini artıracaq, həmçinin ölkənin terrorla mübarizə fəaliyyətlərinin daha effektiv həyata keçirilməsinə imkan verəcək.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Livandakı Sülhməramlı Qüvvələri (UNIFIL) bəyan edib ki, İsrail ordusunun dünən Livanın cənub bölgələrinə endirdiyi hava zərbələri BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1701 saylı qətnaməsinin pozulmasıdır. UNIFIL-in yaydığı yazılı açıqlamada bildirilib ki, İsrail qüvvələri Livanın cənubunda yerləşən Caba, Mahruna, Baraşit və əl-Məcədil yaşayış məntəqələrinə hava hücumları həyata keçirib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai İsrail rejiminin Suriya cənubundakı Beit Kinn bölgəsinə endirdiyi quru və hava hücumlarını pisləyib. Hücumlar nəticəsində bir neçə suriyalı vətəndaşın həlak olduğu bildirilib. Bəqai suriyalı gənclərin İsrail qüvvələrinə qarşı dirənişini davam edən təcavüzkar hərəkətlərə “təbii və legitim reaksiya” adlandırıb.

Şimali Kipr Türk Cümhuriyyəti Məclisinin sədri Ziya Öztürkler, Livan ilə Cənubi Kipr Rum İdarəsi (GKRY) arasında imzalanan dəniz səlahiyyət zonalarının məhdudlaşdırılması anlaşmasına sərt reaksiya göstərib. O bildirib ki, bu razılaşma Kipr türklərinin hüquqlarını pozur və Rum tərəfinin beynəlxalq alanda imzaladığı heç bir anlaşmanı qəbul etmədiklərini vurğulayıb. Öztürkler yazılı açıqlamasında qeyd edib ki, anlaşma adadakı siyasi reallıqları nəzərə almayan tək tərəfli addımdır və bölgədə gərginliyi artırır.