İsrail ordusu Livanın cənubunda həyata keçirdiyi zərbə nəticəsində 7 Hizbullah üzvünün öldürüldüyünü iddia edib. Ordunun açıqlamasına görə, həmin şəxslər İsrail hərbçilərinin yaxınlığında silah daşıyıblar. Zərbənin Əl-Mənzələ bölgəsində, İsrailin “təhlükəsizlik bölgəsi” adlandırdığı əraziyə yaxın yerdə endirildiyi bildirilib. İsrail tərəfi həmin məntəqənin döyüş və müşahidə məqsədilə istifadə olunduğunu iddia edir. “Təhlükəsizlik bölgəsi” Livanın cənubunda, İsrail sərhədindən şimalda yerləşən və İsrail qüvvələrinin nəzarətində saxladığı ərazi kimi tanınır. Hadisə İsrail ilə Hizbullah arasında atəşkəsə baxmayaraq bölgədə gərginliyin davam etdiyini göstərir. Son günlər Livanın cənubunda İsrail ordusunun hərbi əməliyyatları və xəbərdarlıqları yenidən artıb. Bu insident bölgədə təhlükəsizlik vəziyyətinin daha da ağırlaşa biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları gücləndirir.
#Livan
İsrail ordusunun Livanın cənubundakı Əl-Mənsuri qəsəbəsi üzərində xəbərdarlıq vərəqələri yayması bölgədə yeni gərginlik yaradıb. Livan dövlət mediasının məlumatına görə, vərəqələrdə sakinlərdən ərazini tərk etmələri tələb olunub. Bu xəbərdarlıq İsrail ilə Hizbullah arasında atəşkəsin qüvvəyə minməsindən sonra ilk belə hal kimi qiymətləndirilir. Əl-Mənsuri qəsəbəsinin İsrail hərbçilərinin nəzarətində olan əraziyə yaxın yerləşməsi vəziyyəti daha həssas edir. Atəşkəs rejimi qüvvədə olsa da, Livanın cənubunda hücumların davam etdiyi bildirilir. Eyni zamanda, Vaşinqtonda tərəflər arasında gərginliyin azaldılmasına yönəlmiş danışıqlar aparılır. Yeni xəbərdarlıq bölgə sakinləri arasında narahatlığı artırıb. Hadisə Livanın cənubunda təhlükəsizlik vəziyyətinin hələ də sabit olmadığını göstərir.
Yaponiya Yaxın Şərqdə ağırlaşan humanitar vəziyyətə cavab olaraq yeni yardım paketi elan edib. Ayrılan 15 milyon ABŞ dolları İran, Livan və işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində yaşayan əhalinin əsas ehtiyaclarının qarşılanmasına yönəldiləcək. Yardım beynəlxalq humanitar təşkilatlar vasitəsilə çatdırılacaq və səhiyyə, ərzaq təminatı, müvəqqəti yaşayış yerləri, içməli su və sanitariya xidmətlərini əhatə edəcək. Yaponiya hökuməti humanitar böhranın təsirlərinin azaldılması üçün beynəlxalq əməkdaşlığın vacibliyini vurğulayıb. Eyni zamanda, Livanda fəaliyyət göstərən qeyri-hökumət təşkilatlarının yardım əməliyyatlarını dəstəkləmək məqsədilə əlavə 640 min ABŞ dolları ayrılacaq. Bu vəsait Yaponiya Platforması vasitəsilə istifadə olunacaq. Son aylarda bölgədə davam edən gərginlik humanitar ehtiyacları daha da artırıb. Yaponiyanın yeni yardım qərarı zərərçəkmiş əhaliyə beynəlxalq dəstəyin davam etdiyini göstərir.
Livan Prezidenti Cozef Aun Fransa və İtaliyanın BMT-nin Livandakı Müvəqqəti Qüvvələrinin fəaliyyətindən sonrakı dövr üçün irəli sürdüyü beynəlxalq təşəbbüsü alqışlayıb. Prezident bu addımı Livanın suverenliyi və sabitliyinə beynəlxalq dəstəyin mühüm göstəricisi kimi qiymətləndirib. O bildirib ki, təşəbbüs Livan Silahlı Qüvvələrinin ölkədə təhlükəsizliyin təmin edilməsində və dövlət hakimiyyətinin bütün ərazilərə yayılmasında oynadığı rola verilən dəyəri nümayiş etdirir. Xüsusilə cənub sərhəd bölgələrində təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsi təşəbbüsün əsas istiqamətlərindən biri hesab olunur. Cozef Aun vurğulayıb ki, Livanın rəsmi mövqeyinə əsasən, ölkənin cənubunda təhlükəsizliyə yalnız Livan ordusu cavabdeh olmalıdır. Fransa və İtaliyanın təşəbbüsü bu yanaşma ilə uyğunluq təşkil edir. Son dövrlərdə Livanda təhlükəsizlik məsələləri beynəlxalq gündəmin əsas mövzularından biri olaraq qalır. Yeni təşəbbüsün ölkədə sabitliyin möhkəmləndirilməsinə töhfə verəcəyi gözlənilir.
BMT sülhməramlıları Livanın cənubunda nisbi sakitlik müşahidə olunduğunu bildirib. Bununla yanaşı, gecə saatlarında iki raket atışı qeydə alınıb və Litani çayının şimalına düşüb. İsrail tərəfindən pilotsuz uçuş aparatları ilə hava məkanının pozulması və quru hərəkətliliyi davam edib. Livan sularında İsrail patrul qayığının da müşahidə olunduğu bildirilib.
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu İranın nüvə silahı əldə etməsinin qarşısının alınacağını bildirib. O, İsrailin bu istiqamətdə əməliyyatlar apardığını və təhlükənin davam etdiyini deyib. Netanyahu həmçinin Livanın cənubunda təhlükəsizlik bufer zonası yaradıldığını qeyd edib. Onun sözlərinə görə, Livandakı hərbi məqsədlər hələ tamamlanmayıb.
ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio İsrailin Livan ərazisinə iddiasının olmadığını bildirib. O, İsrailin Livanda olmasını Hizbullahın hücumları ilə izah edib. Rubiyo Livan ordusunun nəzarətinin gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, Hizbullahın təsiri azaldıqca İsrailin fəaliyyəti də azalacaq.
Avropa İttifaqının diplomatik xidməti Livan ordusu və polisinə üç illik təlim və məsləhət missiyası təklif edib. Layihə sərhəd təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi və dövlət nəzarətinin artırılmasını hədəfləyir. Plan sərhəd bölmələri, mobil qüvvələr və kəşfiyyat imkanlarının inkişafını nəzərdə tutur. Dəniz təhlükəsizliyi və liman idarəçiliyi də proqramın tərkibinə daxildir. Missiyanın başlaması üçün Aİ-nin 27 ölkəsinin razılığı tələb olunur.
İsrail ordusu Livanın cənubunda Hizbullah üzvlərinə qarşı hava və quru əməliyyatı həyata keçirdiyini açıqlayıb. Məlumata görə, iki döyüşçü Ali əl-Taher bölgəsində hədəfə alınıb. İsrail tərəfi onların təhlükəsizlik zonası yaxınlığında “təhdid yaratdığını” iddia edib. Ordunun açıqlamasına görə, zərbə dərhal həyata keçirilib. İsrail əməliyyatların davam edəcəyini bildirib.
İsrailin müdafiə naziri İsrael Kats bildirib ki, İsrail ordusu ABŞ tələb etsə belə Livanın cənubundan geri çəkilməyəcək. O, təhlükəsizlik səbəbilə bölgədə hərbi mövcudluğun davam etdiriləcəyini deyib. Kats keçmişdə baş verən hücumları əsas gətirərək geri çəkilməni istisna edib. Nazir 200 min insanın geri qayıtmayacağını da qeyd edib. Açıqlama Livan–İsrail gərginliyi fonunda verilib.
Livan Prezidenti Cozef Aun ölkənin cənubunda atəşkəsin İsrail qüvvələrinin geri çəkilməsindən sonra möhkəmləndiriləcəyini bildirib. O, Livan ordusunun bölgədə yerləşdiriləcəyini və bərpa prosesinin daha sonra başlayacağını deyib. Aun Vaşinqtondakı Livan–İsrail danışıqlarının ABŞ–İran prosesindən ayrı olduğunu vurğulayıb. Son günlər İsrail–Hizbullah gərginliyinin nisbətən azalması qeyd olunub. Prezident bu mərhələni atəşkəsin sabitləşdirilməsi üçün imkan kimi dəyərləndirib.
Pakistan Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü ABŞ və İran arasında anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün birbaşa əlaqə xəttinin yaradılacağını bildirib. O, xüsusilə Hörmüz boğazı ilə bağlı insident risklərinin azaldılacağını qeyd edib. Tərəflərin danışıqlar üçün yüksək səviyyəli siyasi nəzarət komitəsi formalaşdıracağı açıqlanıb. 60 gün ərzində yekun razılaşmaya aparan yol xəritəsi hazırlanacaq. Livanın da daxil olduğu deeskalasiya mexanizmi razılaşdırılıb. Bu addım diplomatik prosesdə yeni mərhələ kimi qiymətləndirilir.