#Livan

Hizbullahın Baş katibi Naim Qasım İsrailin Livanın cənubundan çıxarılmasının təşkilatın silahsızlanması ilə şərtləndirilməsini rədd edib. O, bu yanaşmanın ciddi təhlükə yaratdığını və “qırmızı xətlərin aşılması” anlamına gəldiyini bildirib. Qasımın sözlərinə görə, İsrailin geri çəkilməsi ilə silahlı müqavimətin bütün Livan üzrə ləğvi arasında əlaqə qurmaq düzgün deyil. Açıqlama regionda davam edən diplomatik müzakirələr fonunda verilib. Son günlər İsrail-Livan razılaşması ətrafında müxtəlif siyasi mövqelər ortaya çıxıb. Hizbullah isə silahlı müqavimət mövqeyindən geri çəkilməyəcəyini bildirir. Bu bəyanat bölgədə gərgin siyasi atmosferi daha da artırıb. Tərəflər arasında fikir ayrılıqları davam edir.

İtaliya İsrail və Livan arasında imzalanmış yeni razılaşmaya diplomatik dəstək verməyə hazır olduğunu açıqlayıb. Xarici işlər naziri Antonio Tajani bildirib ki, Roma həm razılaşmanın icrasına dəstək göstərməyə, həm də BMT missiyasından sonra mümkün beynəlxalq əməliyyata töhfə verməyə hazırdır. O, sənədi “irəliyə doğru mühüm addım” kimi qiymətləndirib, lakin sabitliyin tam bərpasının vaxt aparacağını deyib. Tajani İtaliya və Fransanın Livanın yenidən qurulmasında mühüm rol oynaya biləcəyini də vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, beynəlxalq missiya yalnız çoxtərəfli razılaşma əsasında həyata keçirilməlidir. Eyni zamanda ərəb və Körfəz ölkələrinin prosesdə iştirakı istisna edilmir. Bu açıqlama regionda diplomatik fəallığın artdığı bir dövrdə verilib. Razılaşma Livanda siyasi və təhlükəsizlik mühitinin dəyişməsi kimi qiymətləndirilir.

İordaniya Livanı ABŞ vasitəçiliyi ilə İsrail arasında imzalanmış çərçivə sazişinə görə təbrik edib. Livanın xarici işlər naziri Yusif Rəcci bildirib ki, İordaniyanın xarici işlər naziri Ayman Səfadi telefon danışığında razılaşmanın ölkənin suverenliyinin güclənməsinə və sabitliyin bərpasına töhfə verəcəyinə ümid etdiyini qeyd edib. Səfadi sazişin Livanın milli maraqlarına xidmət edəcəyini bildirib. Rəcci isə İordaniyanın mövqeyinə görə təşəkkür edib və bu razılaşmanı diplomatiyanın qələbəsi kimi qiymətləndirib. Açıqlamada dövlət institutlarının rolunun gücləndirilməsinin vacibliyi vurğulanıb. Razılaşma regionda diplomatik proseslərin yeni mərhələsi kimi dəyərləndirilir. Tərəflər sabitlik və siyasi dialoqun davam etdirilməsinin vacibliyini qeyd ediblər.

Hizbullahın Baş katibi Naim Qasım İsrail və Livan arasında əldə olunan yeni razılaşma fonunda təşkilatın mövqeyini açıqlayıb. O, Hizbullahın silahlı müqaviməti davam etdirəcəyini və “işğala qarşı mübarizəni” dayandırmayacağını bildirib. Qasım təşkilatın ən çətin şəraitdə belə döyüş meydanını tərk etmədiyini qeyd edib. Onun sözlərinə görə, bu mövqe dəyişməz olaraq qalır. Açıqlama regionda diplomatik proseslərin getdiyi bir vaxtda verilib. Livan-İsrail razılaşması beynəlxalq diqqət mərkəzindədir. Hizbullahın bəyanatı isə prosesə əlavə gərginlik qatır. Regionda vəziyyətin necə inkişaf edəcəyi maraqla izlənilir.

İsraildə keçiriləcək növbəti seçkilərin Baş nazir Benyamin Netanyahu-nun siyasi karyerasında həlledici rol oynaya biləcəyi bildirilir. O, həm regionda davam edən müharibələr, həm də korrupsiya ittihamları səbəbilə ciddi daxili təzyiqlərlə üzləşib. Netanyahu İsrail tarixində ən uzun müddət vəzifədə qalan baş nazir olsa da, qarşıdan gələn seçkilərin onun siyasi gələcəyini dəyişə biləcəyi qeyd olunur. İsrail hazırda həm şimalda Livanla, həm də daha geniş regionda gərginliklə üz-üzədir. ABŞ-ın hərbi əməliyyatların dayandırılması ilə bağlı təzyiqləri vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirir. Eyni zamanda, 7 oktyabr 2023 hadisələri ilə bağlı hökumətin fəaliyyəti ictimai narazılıq doğurub. Korrupsiya ittihamları da Netanyahunun siyasi mövqeyini zəiflədir. Seçkilərin nəticəsinin İsrail siyasətində yeni mərhələ açacağı gözlənilir.

Livan Prezidenti Cozef Aun BƏƏ Prezidenti Məhəmməd bin Zayed Al Nəhyan ilə telefon danışığında ölkədəki vəziyyəti və İsrail ilə imzalanmış çərçivə sazişini müzakirə edib. Məlumata görə, BƏƏ lideri Livan hökumətinin mövqeyini dəstəklədiyini və ölkəyə siyasi, iqtisadi və sosial yardım göstərməyə hazır olduğunu bildirib. Livan prezidenti isə göstərilən dəstəyə görə təşəkkür edib. Vaşinqtonda aparılan beşinci danışıqlar raundundan sonra İsrail və Livan arasında çərçivə sazişinin imzalandığı açıqlanıb. Bu razılaşma regionda diplomatik proseslərin yeni mərhələsi kimi qiymətləndirilir. Tərəflər arasında əlaqələrin davam etdiriləcəyi bildirilir. Beynəlxalq vasitəçilərin prosesdə rolunun artdığı qeyd olunur. Regionda vəziyyət diqqətlə izlənilir.

Minlərlə livanlı ölkənin suverenliyinə təhdid olaraq dəyərləndirdikləri, ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə İsrail arasında əldə olunan "çərçivə sazişi"nə etiraz etmək üçün müxtəlif şəhər və qəsəbələrdə küçələrə axışıb. Etirazçılar paytaxtdakı hökumət binalarının yaxınlığında, Ramlet əl-Bayda və Səlim Salam rayonlarında əsas yolları bağlayaraq təkərlər yandırıblar. Mşərəfiyə və Beyrutun cənub ətraflarında (Dahiyə) təşkil olunan oturaq aksiyalarda İsrail rejimi ilə hər hansı birbaşa danışıqlara son qoyulması və sazişin təcili ləğv edilməsi tələb olunub.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ABŞ, İsrail və Livan arasında əldə olunan çərçivə sazişini İran üçün ciddi zərbə kimi qiymətləndirib. O, televiziya ilə yayımlanan çıxışında razılaşmanın bölgədə yeni təhlükəsizlik reallığı yaratdığını bildirib. Netanyahu İsrail ordusunun Hizbullah tam silahsızlaşdırılana qədər Livanın cənubunda qalacağını da bəyan edib. Baş nazirin sözlərinə görə, bu mövqe İsrailin təhlükəsizlik maraqlarından irəli gəlir. Açıqlama Vaşinqtonda aparılan danışıqlar nəticəsində əldə olunan razılaşmadan sonra verilib. Hələlik Livan və digər tərəflər Netanyahuya cavab verməyiblər. Bəyanatın bölgədəki təhlükəsizlik vəziyyətinə və diplomatik proseslərə təsir göstərə biləcəyi ehtimal olunur. Yaxın günlərdə razılaşmanın icrası ilə bağlı əlavə açıqlamaların verilməsi gözlənilir.

ABŞ dövlət katibi Marko Rubio İsrail və Livan arasında çərçivə sazişinin əldə olunduğunu bəyan edib. Onun sözlərinə görə, razılaşma Vaşinqtonda keçirilən danışıqların nəticəsi olaraq formalaşıb. Hələlik sənədin konkret müddəaları və hansı sahələri əhatə etdiyi barədə rəsmi məlumat verilməyib. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, bu addım iki ölkə arasında gərginliyin azaldılması istiqamətində mühüm diplomatik mərhələ ola bilər. Razılaşmanın ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə aparılan danışıqların nəticəsi olduğu bildirilir. Sazişin detalları açıqlanandan sonra onun bölgədə təhlükəsizlik və siyasi proseslərə təsiri daha aydın görünəcək. Hazırda tərəflər sənədin məzmunu ilə bağlı əlavə açıqlama verməyiblər. Gözləntilərə görə, yaxın vaxtlarda razılaşmanın əsas müddəaları ictimaiyyətə təqdim olunacaq.

İsrail və Livan arasında münasibətlərdə mühüm mərhələ hesab edilə biləcək yeni razılaşmanın imzalanması gözlənilir. Yüksək vəzifəli İsrail rəsmilərinin bildirdiyinə görə, tərəflər Vaşinqtonda çərçivə sazişi imzalamağa hazırlaşırlar. Hələlik sənədin məzmunu və əhatə etdiyi məsələlər barədə rəsmi məlumat verilməyib. Razılaşmanın ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə aparılan danışıqların nəticəsi olduğu ehtimal edilir. Son aylarda Livan və İsrail arasında təhlükəsizlik və sərhəd məsələləri ilə bağlı diplomatik təmaslar intensivləşib. Müşahidəçilər mümkün sazişin bölgədə gərginliyin azaldılmasına töhfə verə biləcəyini qeyd edirlər. Bununla belə, tərəflər sənədin detalları barədə hələlik açıqlama verməyiblər. Gözləntilərə görə, razılaşmanın imzalanmasından sonra daha geniş məlumat ictimaiyyətə təqdim ediləcək.

Livanın Səhiyyə Nazirliyi martın 2-dən etibarən İsrail hücumları nəticəsində 4 243 nəfərin həlak olduğunu, 12 186 nəfərin isə yaralandığını açıqlayıb. Rəsmi məlumata görə, ölkədə itkilərin sayı artmaqda davam edir. Eyni zamanda, İsrail rəsmiləri Livanın cənubundakı mövqelərini tərk etməyəcəklərini bəyan ediblər. Bu açıqlama İranın ABŞ-la əldə olunduğu bildirilən müvəqqəti atəşkəs razılaşmasının Livanı da əhatə etdiyini və İsrailin bölgədən çıxmalı olduğunu bildirməsindən sonra verilib. Tərəflərin mövqeləri bölgədə gərginliyin davam etdiyini göstərir. Livanda təhlükəsizlik və humanitar vəziyyət isə narahatlıq doğurmaqda davam edir. Beynəlxalq səviyyədə münaqişənin diplomatik yollarla həllinə çağırışlar səsləndirilir. Regionda vəziyyət diqqətlə izlənilir.

Livan Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ və Körfəz Əməkdaşlıq Şurasının birgə bəyanatında ölkə ilə bağlı yer alan müddəaları müsbət qiymətləndirib. Xarici işlər naziri Yusif Rəcci Körfəz Əməkdaşlıq Şurasının baş katibi Casim Əl-Budeyvi ilə telefon danışığında bu mövqeyi ifadə edib. Nazirlik ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə Livan və İsrail arasında aparılan danışıqlara verilən dəstəyi yüksək qiymətləndirdiyini bildirib. Eyni zamanda, danışıqlar prosesinin digər məsələlərdən ayrı saxlanılmasının vacibliyi vurğulanıb. Açıqlamada Livanda silah tətbiq etmək səlahiyyətinin yalnız dövlətə məxsus olmasının zəruriliyi də dəstəklənib. Həmçinin dövlətə tabe olmayan silahlı qrupların tərksilah edilməsinə çağırış alqışlanıb. Rəsmi Beyrut bu yanaşmanın ölkənin suverenliyinin möhkəmlənməsinə töhfə verəcəyini hesab edir. Bəyanat regionda davam edən diplomatik proseslərin mühüm hissəsi kimi qiymətləndirilir.