#Livan

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Uşaq Fondu Livanda azı 100 min uşağın yeni dərs ilindən kənarda qala biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. Məlumata görə, İsrailin hücumları nəticəsində 340 məktəb zədələnib, 17 məktəb isə tamamilə dağılıb. Ən çox zərər Nəbətiyyə, Bəqaa vadisi, Bəlbək-Hirmil, Beyrut və Cəbəl-Livan bölgələrində qeydə alınıb. Təşkilat məktəblərin sentyabr ayına qədər təmir olunmasının vacibliyini vurğulayıb. Bildirilib ki, uzunmüddətli təhsil fasiləsi uşaqların psixi sağlamlığına və gələcəyinə mənfi təsir göstərə bilər. Məktəblərin bərpası üçün təcili maliyyə dəstəyi tələb olunur. Livanda yeni tədris ili öncəsi vəziyyət narahatlıq doğurur.

Suriyanın xarici işlər naziri Əsəd əş-Şeybani Livana səfəri çərçivəsində Tripoli şəhərində keçirdiyi görüşlər zamanı bildirib ki, bu səfər Suriya inqilabını dəstəkləyən insanlara ehtiramın ifadəsidir. Suriya Xarici İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, əş-Şeybani Livanın şimal bölgəsinin müftisi Məhəmməd Tariq İmam, deputatlar, dini icmaların nümayəndələri, eləcə də iqtisadi və ictimai xadimlərlə görüş keçirib. Tərəflər iki ölkə arasında qardaşlıq əlaqələrinin möhkəmləndirilməsi və qarşılıqlı maraqlara xidmət edən əməkdaşlığın inkişafını müzakirə ediblər.

ABŞ Suriyanın Livanda "Hizbullah"ın silahsızlaşdırılmasında daha fəal rol almasını istəyir. Donald Tramp bununla bağlı son həftələrdə bir neçə dəfə açıqlama verib. Lakin Suriya diplomatik yanaşmaya üstünlük verdiyini nümayiş etdirir. Suriyanın xarici işlər nazirinin Livana səfəri zamanı Nəbi Berri ilə görüş keçirməsi bunun göstəricisi kimi qiymətləndirilir. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, Dəməşq hərbi müdaxilə əvəzinə siyasi dialoqa üstünlük verir. Suriya ilə Livan arasında münasibətlər uzun illərdir mürəkkəb olaraq qalır. Son diplomatik təmaslar bu münasibətlərdə yeni mərhələnin başlanğıcı kimi dəyərləndirilir.

İsrail Livanın cənubundakı Nəbətiyyə əl-Fövqa qəsəbəsində yerləşən Qəndur xəstəxanasına hava zərbəsi endirib. Bu barədə Livanın rəsmi xəbər agentliyi məlumat yayıb. İlkin məlumata əsasən, hadisə nəticəsində ölən və ya yaralananlar barədə hələlik rəsmi açıqlama verilməyib. Hücumun nəticələri dəqiqləşdirilir. Aidiyyəti qurumlar hadisə ilə bağlı araşdırmalar aparırlar. Yeni məlumatların yaxın saatlarda açıqlanacağı gözlənilir. Bölgədə vəziyyət gərgin olaraq qalır.

Livanın Səhiyyə Nazirliyi İsrail hücumları nəticəsində ölən və yaralananların sayının artdığını açıqlayıb. Rəsmi məlumata görə, martın 2-dən indiyədək 4 min 298 nəfər həyatını itirib, 12 min 196 nəfər yaralanıb. Bu göstəricilər iki aydan artıqdır qüvvədə olan atəşkəsə baxmayaraq qeydə alınıb. Livanda təhlükəsizlik vəziyyəti hələ də gərgin olaraq qalır. Hücumlar yaşayış məntəqələrinə və mülki obyektlərə də təsir göstərib. Rəsmilər atəşkəsin tam şəkildə qorunmasının vacibliyini bildirirlər. Bölgədə humanitar vəziyyət diqqət mərkəzində qalmaqda davam edir.

Livan ordusunun komandanı Rudolf Heykal Böyük Britaniya və Pakistan nümayəndələri ilə görüşlər keçirib. Böyük Britaniya nümayəndə heyəti ilə keçirilən görüşdə Livan ordusunun fəaliyyəti və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq müzakirə olunub. Tərəflər çərçivə razılaşmasının icrası və ordunun dəstəklənməsi məsələlərinə toxunublar. General Heykəl Pakistanın Livandakı səfiri Salman Əsərlə də görüşüb. Görüşdə komandanın Pakistana son səfərinin nəticələri və gələcək əməkdaşlıq imkanları nəzərdən keçirilib. Tərəflər hərbi əlaqələrin inkişaf etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar. Görüşlər Livanın təhlükəsizlik baxımından mühüm dövr keçirdiyi bir vaxta təsadüf edib.

Livanın cənubunda yerləşən Qana qəsəbəsi və ətraf yaşayış məntəqələrinə sakinlərin qayıdışı davam edir. Qana əhalisinin təxminən 90 faizi doğma evlərinə dönsə də, onları böyük dağıntılar qarşılayır. Yolların, evlərin və digər infrastrukturun əhəmiyyətli hissəsi yararsız vəziyyətdədir. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının məlumatına görə, ölkədə məcburi köçkün düşmüş insanların təxminən 40 faizi geri qayıdıb. Buna baxmayaraq, bir çox yaşayış məntəqəsində normal həyat hələ bərpa olunmayıb. Sakinlər əsas xidmətlərin yenidən qurulmasını gözləyirlər. Bölgədə yenidənqurma işlərinə ehtiyacın böyük olduğu bildirilir.

Livan Prezidenti Cozef Aun İsraillə aparılan danışıqları müdafiə edərək ölkənin ərazi bütövlüyündən geri çəkilməyəcəklərini bəyan edib. O bildirib ki, Livan torpağının bir qarışından belə imtina edilməyəcək. Prezidentin sözlərinə görə, çərçivə razılaşması ölkənin hüquqlarını və milli maraqlarını qorumağa xidmət edir. Cozef Aun Livanın uzun illər davam edən müharibələr dövründən çıxmasının vaxtı çatdığını vurğulayıb. O, dövlət qərarlarına hörmət göstərilməsinin vacibliyini də qeyd edib. Bu arada, hökumət İsraillə əldə olunan razılaşmaya görə daxildə tənqidlərlə üzləşməkdə davam edir. Məsələ Livanda siyasi müzakirələrin əsas mövzularından biri olaraq qalır.

Livan və Suriya qarşılıqlı hörmət və daxili işlərə qarışmamaq prinsiplərini əks etdirən yeni razılaşma imzalayıb. Sənəd Beyrutda Livanın Baş naziri Nəvaf Salam ilə Suriyanın xarici işlər naziri Əsəd əş-Şeybaninin görüşü zamanı rəsmiləşdirilib. Razılaşmada dövlətlərin suverenliyinə, müstəqilliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət əsas prinsip kimi göstərilib. Tərəflər əməkdaşlığın qarşılıqlı etimad əsasında inkişaf etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar. Razılaşmanın gələcək münasibətlər üçün yeni hüquqi əsas yaratdığı bildirilir. Sənəd bölgədə davam edən təhlükəsizlik problemləri fonunda imzalanıb. Tərəflər bunun sabitliyə töhfə verəcəyinə ümid etdiklərini bildiriblər.

İsrailin hücumlarından zərər görən Livanın cənubunda yaşayış məntəqələrinin bərpası hələ də mümkün olmayıb. Naqura qəsəbəsi də tamamilə dağıdılmış yaşayış məntəqələri sırasında göstərilir. Yerli sakinlər evlərini və təsərrüfatlarını itirməklə yanaşı, ciddi psixoloji sarsıntılar yaşayırlar. Atəşkəsdən sonra bərpa ümidi yaransa da, bölgədəki dağıntılar daha da artıb. Mütəxəssislər bildirirlər ki, insanların doğma yurdlarına qayıda bilməməsi onların psixoloji durumuna ağır təsir göstərir. Yaşayış üçün yararsız vəziyyətə düşən kənd və qəsəbələrin sayı artır. Bölgədə humanitar vəziyyətin mürəkkəb olaraq qaldığı qeyd edilir.

Təhlilçilər İsrailin Livanın cənubundan çıxmamasının İran və ABŞ arasında aparılan dolayı danışıqlara təsir göstərdiyini bildirirlər. Mühənnəd Səllumun sözlərinə görə, Tehran buna cavab olaraq İsveçrədə nəzərdə tutulan danışıqları təxirə salıb və Hörmüz boğazında təzyiqi artırıb. O hesab edir ki, buna baxmayaraq, tərəflər danışıqlardan imtina etmək niyyətində deyil. İran sanksiyaların yumşaldılmasını, ABŞ isə Hörmüz boğazında gəmiçiliyin açıq qalmasını vacib hesab edir. Təhlilçi Hizbullahın zəifləməsinin İranın regional təsir imkanlarını azaltdığını da bildirib. Onun fikrincə, Tehran Livan məsələsində təzyiq göstərəcək, lakin iqtisadi maraqlarını təhlükəyə atmayacaq. Bu qiymətləndirmə bölgədə diplomatik gərginliyin davam etdiyini göstərir.