İsrailin pilotsuz uçuş aparatı Livanın cənubundakı Nəbatiyyə əl-Fövqa qəsəbəsinə zərbə endirib. Hücum İsrail ilə Livan arasında qüvvədə olan atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq baş verib. Məlumata görə, bu, son günlər Livan ərazisində qeydə alınan bir neçə oxşar hücumdan biridir. Hadisə ilə bağlı itkilər və dağıntılar barədə rəsmi məlumat verilməyib. Bölgədə təhlükəsizlik vəziyyətinin gərgin olaraq qaldığı bildirilir. Atəşkəs rejiminin pozulması ilə bağlı narahatlıqlar yenidən gündəmə gəlib. Mütəxəssislər bu cür hadisələrin bölgədə gərginliyi artıra biləcəyini qeyd edirlər. Tərəflərin vəziyyətlə bağlı mövqeyi diqqətlə izlənilir.
#Livan
Livanda münaqişənin vurduğu zərər minlərlə ailənin həyatına ağır təsir göstərməkdə davam edir. Rəsmi məlumatlara görə, didərgin düşən insanların yalnız 40 faizi yaşadığı ərazilərə geri dönə bilib. Qayıdanların bir çoxu dağıdılmış evlər və sıradan çıxmış infrastrukturla üzləşir. Elektrik, su və rabitə xidmətlərinin bərpası hələ də mümkün olmayıb. Bəzi ailələr evlərinin yaxınlığında çadırlarda yaşamağa məcbur qalır. Yerli hakimiyyət orqanları bərpa işləri üçün kifayət qədər maliyyə vəsaitinin olmadığını bildirirlər. Hələ də yüz minlərlə insan evinə qayıda bilmir. Rəsmi statistikaya əsasən, münaqişə nəticəsində təxminən 90 min yaşayış evi dağılıb və ya zərər görüb.
Livan Səhiyyə Nazirliyi İsrail hücumları nəticəsində ölənlərin sayının 4 min 303-ə çatdığını açıqlayıb. Martın 2-dən bəri 12 mindən çox yaralı var. İsrail ordusunun “Hizbullah” mövqelərini hədəf aldığını bildirdiyi qeyd olunur. Hücumların ABŞ vasitəçiliyi ilə imzalanan razılaşmaya baxmayaraq davam etdiyi vurğulanır. Livanda humanitar vəziyyətin ağırlaşdığı bildirilir. Bölgədə mülki itkilərin artdığı qeyd olunur. Gərginlik davam edir.
Livan prezidenti Cozef Aun ABŞ-dan ölkəsinə dəstəyin davam etdirilməsini istəyib. O, Donald Trampa ünvanladığı mesajda Livanın dövlət institutları və ordusuna dəstək çağırışı edib. Aun ölkənin müharibələr səhifəsini bağlamaq istədiyini bildirib. Rəsmi dairələr Livanın sülh və sabitlik mərhələsinə keçmək niyyətində olduğunu vurğulayır. Eyni zamanda Hizbullahın silahsızlaşdırılması planı ölkədə narahatlıq yaradıb. Bu prosesin yeni daxili gərginliklərə səbəb ola biləcəyi qeyd edilir. Hizbullah isə razılaşmanı rədd edib.
İsrail artilleriyası Livanın cənubunda Basil dağı ərazisini hədəfə alıb. Livan Milli Xəbər Agentliyi atəşlərin Bint Cübeyl bölgəsində qeydə alındığını bildirib. Ramya və Beyt Lif qəsəbələri yaxınlığında partlayışlar baş verib. Hücumların Livanın cənubunda davam etdiyi qeyd olunub. Məlumata görə, İsrail qüvvələri Beyrut ətrafında da əməliyyatlar həyata keçirir. Aprelin 16-dan qüvvədə olan atəşkəsə baxmayaraq gərginlik davam edir. Bölgədə təhlükəsizlik vəziyyəti gərgin olaraq qalır.
Livan ordusu ölkənin cənub bölgəsində aşkar edilən dörd partlamamış aviabombanı zərərsizləşdirib. Nəbatiyə, Sur və Mərciyun ərazilərində aparılan əməliyyat zamanı təhlükəli sursatlar müəyyən edilib. VOA xəbər verir ki, Livan Milli Xəbər Agentliyi ordunun xüsusi mühəndis bölmələrinin əməliyyat keçirdiyini bildirib. Bombalar Abba, Haruf, Burc Şəmali və Debbin bölgələrində aşkar olunub. Hərbi qruplar sursatları yerində nəzarətli şəkildə məhv edib. Mülki əhali üçün təhlükənin olmadığı açıqlanıb. Bölgədə təhlükəsizlik tədbirləri davam etdirilir.
Livanın xarici işlər naziri Yusif Rəcci İsraillə imzalanmış çərçivə sənədinin yekun razılaşma olmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, bu sənəd yalnız danışıqların davam etdirilməsi üçün əsas yaradır. Nazir qeyd edib ki, Livan mövcud şəraitdə danışıqlara getmək məcburiyyətində qalıb. O, hökumətin sabitlik və rifah naminə yeni mərhələyə başlamaq istədiyini vurğulayıb. Yusif Rəcci "Hizbullah"ın vəziyyəti düzgün qiymətləndirmədiyini də bildirib. Nazir silahlı qüvvələrin yalnız dövlətin nəzarətində olmasının vacibliyini qeyd edib. Açıqlama Livanda siyasi müzakirələrin davam etdiyi bir vaxtda verilib.
Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatı Livanda məcburi köçkünlərin geri dönüşü ilə bağlı yeni rəqəmlər açıqlayıb. Təşkilatın məlumatına görə, 640 mindən çox insan evinə qayıdıb. Buna baxmayaraq, təxminən 500 min nəfər hələ də məcburi köçkün olaraq qalır. Livanın cənubundakı bir sıra yaşayış məntəqələrinə qayıdış mümkün deyil. Bunun əsas səbəbi həmin ərazilərdə genişmiqyaslı dağıntıların olmasıdır. Atəşkəsə baxmayaraq, İsrail qüvvələri təhlükəsizlik zonasındakı mövqelərini saxlayırlar. Humanitar vəziyyət bölgədə diqqət mərkəzində qalır.
Livan Səhiyyə Nazirliyi İsrailin hücumları ilə bağlı yeni statistika açıqlayıb. Nazirliyin məlumatına görə, martın 2-dən iyulun 3-dək 4 301 nəfər həlak olub, 12 199 nəfər yaralanıb. Ötən ay İsrail ilə Livan arasında çərçivə razılaşması imzalansa da, hücumların nəticələri ilə bağlı müzakirələr davam edir. Bəzi müşahidəçilər razılaşmanın məsuliyyət məsələsini tam əhatə etmədiyini bildirirlər. Livandakı humanitar vəziyyət diqqət mərkəzində qalır. Rəsmi statistika itkilərin artdığını göstərir. Bölgədə gərginlik tam aradan qalxmayıb.
Beynəlxalq hüquq müdafiə təşkilatları İsrail ilə Livan arasında imzalanmış çərçivə razılaşmasını tənqid ediblər. Onların fikrincə, sənədin bəzi müddəaları müharibə cinayətləri qurbanlarının ədalətə çıxış imkanlarını zəiflədə bilər. Bəyanatda Livanın cənubundan məcburi köçkün düşmüş insanların vəziyyəti də narahatlıq doğuran məsələlərdən biri kimi göstərilib. Təşkilatlar qurbanların hüquqlarının razılaşmanın əsas hissəsi olmasının vacibliyini vurğulayıblar. Aqnes Kallamar bildirib ki, cəzasızlıq yeni hüquq pozuntularına şərait yarada bilər. Razılaşma ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə iyunun 26-da imzalanıb. Sənəd Livan ordusunun nəzarətinin bərpasını və İsrail qüvvələrinin geri çəkilməsini nəzərdə tutur.
Livan Prezidenti Cozef Aun İsrail ilə imzalanmış çərçivə razılaşmasının işğalı qanuniləşdirmədiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, sənəd Livan ordusunun bütün ölkə ərazisində dövlət hakimiyyətini bərpa etməsini nəzərdə tutur. Razılaşmaya əsasən, dövlətə tabe olmayan silahlı qrupların tərksilahı təsdiqləndikdən sonra İsrail qüvvələri mərhələli şəkildə geri çəkilməlidirlər. Cozef Aun bildirib ki, "Hizbullah" danışıqlarda iştirak etməyib. Prezident Livan ordusunun cənub bölgəsində təhlükəsizliyi tam təmin edəcəyini vurğulayıb. O, razılaşmanın ölkənin suveren hüquqlarına zidd olmadığını qeyd edib. Bəyanat Livanda davam edən müzakirələr fonunda səsləndirilib.
İsrail ordusu Livanın cənubunda bir sıra hədəflərə zərbələr endirdiyini açıqlayıb. İsrail tərəfi "Hizbullah"a aid olduğunu iddia etdiyi 10 obyektin vurulduğunu bildirib. Məlumata görə, silah daşıdığı iddia edilən yük avtomobili də hədəfə alınıb. İsrail bu əməliyyatların atəşkəs rejiminin pozulmasına cavab olaraq həyata keçirildiyini bildirir. Həmin iddialar müstəqil mənbələr tərəfindən təsdiqlənməyib. Hadisə bölgədə gərginliyin davam etdiyi bir vaxta təsadüf edir. Livan tərəfi ilə bağlı rəsmi açıqlama verilməyib.