Livan Səhiyyə Nazirliyi İsrail hücumları nəticəsində ölənlərin sayının 4 min 303-ə çatdığını açıqlayıb. Martın 2-dən bəri 12 mindən çox yaralı var. İsrail ordusunun “Hizbullah” mövqelərini hədəf aldığını bildirdiyi qeyd olunur. Hücumların ABŞ vasitəçiliyi ilə imzalanan razılaşmaya baxmayaraq davam etdiyi vurğulanır. Livanda humanitar vəziyyətin ağırlaşdığı bildirilir. Bölgədə mülki itkilərin artdığı qeyd olunur. Gərginlik davam edir.

Livan prezidenti Cozef Aun ABŞ-dan ölkəsinə dəstəyin davam etdirilməsini istəyib. O, Donald Trampa ünvanladığı mesajda Livanın dövlət institutları və ordusuna dəstək çağırışı edib. Aun ölkənin müharibələr səhifəsini bağlamaq istədiyini bildirib. Rəsmi dairələr Livanın sülh və sabitlik mərhələsinə keçmək niyyətində olduğunu vurğulayır. Eyni zamanda Hizbullahın silahsızlaşdırılması planı ölkədə narahatlıq yaradıb. Bu prosesin yeni daxili gərginliklərə səbəb ola biləcəyi qeyd edilir. Hizbullah isə razılaşmanı rədd edib.

Livanın xarici işlər naziri Yusif Rəcci İsraillə imzalanmış çərçivə sənədinin yekun razılaşma olmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, bu sənəd yalnız danışıqların davam etdirilməsi üçün əsas yaradır. Nazir qeyd edib ki, Livan mövcud şəraitdə danışıqlara getmək məcburiyyətində qalıb. O, hökumətin sabitlik və rifah naminə yeni mərhələyə başlamaq istədiyini vurğulayıb. Yusif Rəcci "Hizbullah"ın vəziyyəti düzgün qiymətləndirmədiyini də bildirib. Nazir silahlı qüvvələrin yalnız dövlətin nəzarətində olmasının vacibliyini qeyd edib. Açıqlama Livanda siyasi müzakirələrin davam etdiyi bir vaxtda verilib.

Livan Prezidenti Cozef Aun İsrail ilə imzalanmış çərçivə razılaşmasının işğalı qanuniləşdirmədiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, sənəd Livan ordusunun bütün ölkə ərazisində dövlət hakimiyyətini bərpa etməsini nəzərdə tutur. Razılaşmaya əsasən, dövlətə tabe olmayan silahlı qrupların tərksilahı təsdiqləndikdən sonra İsrail qüvvələri mərhələli şəkildə geri çəkilməlidirlər. Cozef Aun bildirib ki, "Hizbullah" danışıqlarda iştirak etməyib. Prezident Livan ordusunun cənub bölgəsində təhlükəsizliyi tam təmin edəcəyini vurğulayıb. O, razılaşmanın ölkənin suveren hüquqlarına zidd olmadığını qeyd edib. Bəyanat Livanda davam edən müzakirələr fonunda səsləndirilib.

İsrail ordusu Livanın cənubunda bir sıra hədəflərə zərbələr endirdiyini açıqlayıb. İsrail tərəfi "Hizbullah"a aid olduğunu iddia etdiyi 10 obyektin vurulduğunu bildirib. Məlumata görə, silah daşıdığı iddia edilən yük avtomobili də hədəfə alınıb. İsrail bu əməliyyatların atəşkəs rejiminin pozulmasına cavab olaraq həyata keçirildiyini bildirir. Həmin iddialar müstəqil mənbələr tərəfindən təsdiqlənməyib. Hadisə bölgədə gərginliyin davam etdiyi bir vaxta təsadüf edir. Livan tərəfi ilə bağlı rəsmi açıqlama verilməyib.

ABŞ Suriyanın Livanda "Hizbullah"ın silahsızlaşdırılmasında daha fəal rol almasını istəyir. Donald Tramp bununla bağlı son həftələrdə bir neçə dəfə açıqlama verib. Lakin Suriya diplomatik yanaşmaya üstünlük verdiyini nümayiş etdirir. Suriyanın xarici işlər nazirinin Livana səfəri zamanı Nəbi Berri ilə görüş keçirməsi bunun göstəricisi kimi qiymətləndirilir. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, Dəməşq hərbi müdaxilə əvəzinə siyasi dialoqa üstünlük verir. Suriya ilə Livan arasında münasibətlər uzun illərdir mürəkkəb olaraq qalır. Son diplomatik təmaslar bu münasibətlərdə yeni mərhələnin başlanğıcı kimi dəyərləndirilir.

Təhlilçilər İsrailin Livanın cənubundan çıxmamasının İran və ABŞ arasında aparılan dolayı danışıqlara təsir göstərdiyini bildirirlər. Mühənnəd Səllumun sözlərinə görə, Tehran buna cavab olaraq İsveçrədə nəzərdə tutulan danışıqları təxirə salıb və Hörmüz boğazında təzyiqi artırıb. O hesab edir ki, buna baxmayaraq, tərəflər danışıqlardan imtina etmək niyyətində deyil. İran sanksiyaların yumşaldılmasını, ABŞ isə Hörmüz boğazında gəmiçiliyin açıq qalmasını vacib hesab edir. Təhlilçi Hizbullahın zəifləməsinin İranın regional təsir imkanlarını azaltdığını da bildirib. Onun fikrincə, Tehran Livan məsələsində təzyiq göstərəcək, lakin iqtisadi maraqlarını təhlükəyə atmayacaq. Bu qiymətləndirmə bölgədə diplomatik gərginliyin davam etdiyini göstərir.

Livanın Baş naziri Nəvaf Salam ABŞ-nin dəstəklədiyi çərçivə sənədinin sülh sazişi olmadığını açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, sənəd yalnız tərəflər arasında danışıqların istiqamətini müəyyənləşdirir. Baş nazir bildirib ki, iki müharibədən sonra danışıqlar mərhələsinə keçilməsi zərurətə çevrilib. ABŞ-nin dəstəyi ilə hazırlanan sənəd Livan və İsrail arasında sülh danışıqlarına zəmin yaratmağı nəzərdə tutur. Bununla yanaşı, Hizbullah razılaşmanı tanımadığını bəyan edib. Təşkilat silahsızlanmaqdan imtina etdiyini açıqlayıb. Regionda siyasi və təhlükəsizlik vəziyyəti isə diqqət mərkəzində qalmaqda davam edir.

BMT-nin Livandakı Müvəqqəti Qüvvələri sülhməramlıların hərəkət azadlığının məhdudlaşdırıldığını açıqlayıb. UNIFIL bildirib ki, yolların bağlanması patrul və təhlükəsizlik əməliyyatlarının keçirilməsinə mane olur. Buna baxmayaraq, missiya şəxsi heyətin mövqelərini tərk etmədiyini və fəaliyyətini davam etdirdiyini vurğulayıb. Açıqlamada BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1701 saylı qətnaməsinin tələbləri də xatırladılıb. Missiya İsrail və Hizbullah arasında atəşkəsin qorunmasına dəstəyini davam etdirdiyini bəyan edib. UNIFIL Livanın cənubunda sabitliyin təmin olunmasına sadiq qaldığını bildirib. Bölgədə gərginlik hələ də davam edir.

İsrailin müdafiə naziri İsrael Kats ölkəsinin qoşunlarının Livan, Suriya və Qəzza zolağındakı təhlükəsizlik zonalarında qalacağını açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, hərbçilər növbəti göstərişədək bu əraziləri tərk etməyəcəklər. Kats bunun İsrailin təhlükəsizliyinin təmin olunması məqsədi daşıdığını bildirib. O, İrana da xəbərdarlıq edərək mümkün hücumlara sərt cavab veriləcəyini deyib. İsrail rəsmiləri Livandan qoşunların çıxarılmasını Hizbullahın silahsızlaşdırılması ilə əlaqələndirirlər. İsrail eyni zamanda Suriyada hərbi əməliyyatlarını davam etdirir. Qəzza zolağının böyük hissəsi də İsrail qüvvələrinin nəzarətində qalır.

Livan Prezidenti Cozef Aun İsraillə imzalanmış çərçivə sənədini müdafiə edib. O bildirib ki, bu sənəd saziş deyil və Livan öz hüquqi, siyasi və hərbi prinsiplərindən geri çəkilməyib. Prezident ölkənin İsraillə bağlı qərarları suveren dövlət kimi qəbul etdiyini vurğulayıb. Aun daxili qarşıdurmanın yolverilməz olduğunu bildirərək vətəndaşları küçə etirazlarından çəkinməyə çağırıb. Çərçivə sənədində İsrailin Livanın cənubundan çıxmasının mərhələli şəkildə həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur. Bu proses Hizbullahın silahsızlaşdırılması ilə əlaqələndirilir. Müzakirələr Livanda siyasi gündəmin əsas mövzularından biri olaraq qalır.

Livan ABŞ-nin Yaxın Şərqdə gərginliyi azaltmaq səylərində əsas məsələlərdən birinə çevrilib. İsrail, Livan və ABŞ arasında imzalanmış üçtərəfli razılaşmadan sonra diqqət tərəflərin öhdəliklərinin icrasına yönəlib. Razılaşma beş mərhələli danışıqlardan sonra əldə olunub. Sərhəd məsələsi, Hizbullahın silahsızlaşdırılması və İsrailin təhlükəsizlik təminatları tələbi əsas fikir ayrılıqları olub. İsrail Hizbullahın sərhəd boyunca hərbi mövcudluğunu bərpa etməməsini istəyir. ABŞ isə “pilot zonalar”ın həyata keçirilməsini və yeni gərginliyin qarşısının alınmasını təmin etməyə çalışır. Hazırkı mərhələdə əsas sual razılaşmaların nə dərəcədə davamlı olacağıdır.