#Hizbullah

ABŞ Dövlət Departamentinin rəsmisi İsrail və Livan arasında Romada keçirilən danışıqları məhsuldar adlandırıb. Görüşlər Livanın cənubundakı vəziyyət və əldə olunan razılaşmanın icrası məsələlərinə həsr olunub. İsrail daha əvvəl iki ərazidən qoşunların çıxarılması planına hazır olduğunu bildirib. İyunun 26-da Vaşinqtonda keçirilən görüşdə Livanda müharibənin dayandırılması və silahlı qrupların tərksilahı ilə bağlı razılaşma əldə olunmuşdu. Danışıqların sabah davam etdirilməsi planlaşdırılır. ABŞ prosesdə vasitəçi rolunu davam etdirir.

Donald Tramp ABŞ-ın İranın hərbi imkanlarının böyük hissəsini məhv etdiyini iddia edib. ABŞ Prezidenti bu barədə Ağ Evdə keçirdiyi brifinqdə danışıb. O, İran və Hizbullahın Rusiyaya qarşı sanksiyalar qanun layihəsinə əlavə edilə biləcəyini bildirib. Tramp yeni məhdudlaşdırıcı tədbirlərin mümkünlüyünə diqqət çəkib. ABŞ-İran qarşıdurması fonunda hərbi və iqtisadi təzyiq siyasəti davam edir. Regionda gərginliyin diplomatik və təhlükəsizlik nəticələri izlənilir.

İsrail və Livan arasında Romada keçirilən danışıqların ilk günü başa çatıb. Görüşlər ABŞ vasitəçiliyi ilə əldə olunan çərçivə razılaşmasının icrasına həsr olunub. Tərəflər Livanın cənubundakı vəziyyəti və İsrail qüvvələrinin çıxarılması məsələsini müzakirə ediblər. İsrail daha əvvəl iki ərazidən qoşunlarını çıxarmaq planlarına hazır olduğunu açıqlayıb. Danışıqların ikinci gün davam etməsi gözlənilir. Razılaşmanın məqsədi bölgədə təhlükəsizliyi təmin etmək və gərginliyi azaltmaqdır.

İsrail Livanın cənubunda iki “pilot zona”nın yaradılması planını həyata keçirməyə hazır olduğunu bildirib. İsrail xarici işlər naziri Gideon Saar Romadakı danışıqların bu məsələdə irəliləyişə səbəb olacağına ümid etdiyini deyib. Razılaşmaya əsasən, İsrail qüvvələri Livanın cənubundan mərhələli şəkildə çıxmalıdır. Hizbullahın geri çəkilməsindən sonra həmin ərazilərə Livan ordusunun nəzarət etməsi nəzərdə tutulur. Lakin İsrail ordusunun bölgədə zərbələri və dağıntıları davam etdirdiyi bildirilir. Danışıqlar tərəflər arasında əldə olunan razılaşmanın icrasına yönəlib.

İsrail və Livan arasında ABŞ vasitəçiliyi ilə yeni danışıqlar Romada başlayıb. Bu, iki ölkə arasında atəşkəsdən sonra keçirilən altıncı birbaşa görüşdür. Danışıqlarda əsas mövzulardan biri İsrail qüvvələrinin Livanın cənubundan çıxarılmasıdır. Livan tərəfi bu məsələdə irəliləyiş əldə etmək istəyir. Lakin sürətli nəticə gözləntiləri aşağı qiymətləndirilir. Ötən ay tərəflər qüvvələrin geri çəkilməsi və Hizbullahın tərksilahını nəzərdə tutan çərçivə razılaşması elan etmişdi. Razılaşmanın icrası isə hələlik dayanmış vəziyyətdədir.

Hazırda hakimiyyətdə olan Netanyahu hökumətinin mövqeyi son zamanlar xeyli dərəcədə zəifləyib. Aparılan son rəy sorğularına görə seçicilərin 60 faizi onu dəstəkləmədiyini bildirib. Yalnız 36 faiz hazırkı baş nazirə dəstək ifadə edib. Siyasi şərhçi Azər Qasımov Bakupost.az-a bildirib ki, İsrail dövlətinin indiki məqamda həssas və tarixi dövrdən keçdiyini nəzərə alsaq, hakimiyyətə yeni qüvvələrin, ilk növbədə müharibə əleyhinə olan solçu və ultra dindarların gəlməsi mümkün deyil:

İsrail ordusu Livanın cənubunda "Hizbullah" üzvlərinə zərbə endirdiyini açıqlayıb. Hərbi qurum hədəfə alınan şəxslərin tank əleyhinə raketlər daşıdığını iddia edir. Hadisə nəzarətində saxlanıldığı bildirilən ərazidə baş verib. Hücumun nəticələri barədə dəqiq məlumat açıqlanmayıb. Müstəqil mənbələr məlumatı hələlik təsdiqləməyib. İsrail son günlər Livanın cənubunda hava hücumlarını artırıb. Hücumlar nəticəsində ölən və yaralananların olduğu bildirilir. Bölgədə gərginlik davam edir.

Livanın Milli Xəbər Agentliyi İsrailə məxsus daha iki dron hücumunun ölkənin cənubundakı Nəbatiyə bölgəsində həyata keçirildiyini bildirib. Məlumata görə, zərbələr Kfar Riman və Nəbatiyə əl-Fauqa şəhərlərinə endirilib. Hücumların konkret hədəfləri barədə məlumat açıqlanmasa da, ilkin xəbərlərə əsasən itki qeydə alınmayıb. Bu hücumlar Kfar Riman şəhərinə qarşı daha əvvəl baş verdiyi bildirilən ayrı dron zərbəsindən sonra həyata keçirilib. Livanın cənubu İsrail və Hizbullah arasında uzun müddətdir davam edən qarşıdurmanın əsas gərginlik nöqtələrindən biri olaraq qalır. Bölgədə hərbi fəaliyyətin artması atəşkəsin davamlılığı ilə bağlı narahatlıqları gücləndirir. Beynəlxalq müşahidəçilər tərəfləri yeni eskalasiyanın qarşısını almaq üçün təmkinli davranmağa çağırırlar.

Livanın xarici işlər naziri Yusif Racci İsrail ilə əldə olunan çərçivə razılaşmasının danışıqlar məsələsində yalnız Livan dövlətinin səlahiyyətli olduğunu göstərdiyini bildirib. O, bu açıqlamanı Kiprə səfəri zamanı verib. Nazir qeyd edib ki, Livanın gələcəyi ilə bağlı qərarlar yalnız dövlət institutları tərəfindən qəbul edilməlidir. ABŞ ilə İran arasında əldə olunan müvəqqəti anlaşma çərçivəsində İsrailin Livanın cənubundan çıxması məsələsi də gündəmə gətirilib. Livan hökuməti ilə Hizbullah arasında münasibətlər son dövrdə gərginləşib. Hökumətin Hizbullahın tərksilah edilməsi ilə bağlı mümkün addımları ölkə daxilində ciddi müzakirələrə səbəb olub. Tərəflər arasında fikir ayrılıqları Livanın daxili siyasi vəziyyətinə təsir göstərir.

İsrail ilə Livan arasında atəşkəs razılaşmasının icrası hələ də tam təmin olunmayıb. Razılaşmaya baxmayaraq, Livanın cənubunda hərbi gərginlik davam edir. İsrail ordusunun bəzi kəndlərdən geri çəkilmədiyi, Livan ordusunun isə həmin ərazilərə tam yerləşmədiyi bildirilir. Hizbullah razılaşmanın şərtlərini qəbul etmədiyini açıqlayıb. Son olaraq Nəbatiyyə əl-Fövqa qəsəbəsinə endirilən pilotsuz uçuş aparatı zərbəsi nəticəsində dörd nəfər həyatını itirib. Həlak olanların evlərinə qayıtmaq və ya yaşayış yerlərini yoxlamaq üçün əraziyə gəldikləri bildirilir. Son hadisələr sərhəd bölgəsində təhlükəsizlik vəziyyətinin hələ də sabit olmadığını göstərir. Bölgədə vəziyyət gərgin olaraq qalır.

Tehran Universitetinin tədqiqatçısı Məhəmməd Eslami İranın ali rəhbəri kimi təqdim edilən Müctəba Xameneinin təhlükəsizlik səbəbindən atasının dəfn mərasiminə qatıla bilmədiyini iddia edib. Onun sözlərinə görə, İran, Amerika Birləşmiş Ştatları və İsrail arasında həssas atəşkəs şəraiti davam edir. Eslami bildirib ki, mövcud təhlükəsizlik vəziyyəti səbəbindən ictimai tədbirlərdə iştirak riskli hesab olunur. O, həmçinin İranın Yaxın Şərq üzrə yeni strategiya hazırladığını irəli sürüb. Bu strategiyanın Hörmüz və Bab əl-Məndəb boğazlarını da əhatə etdiyi qeyd edilir. Tədqiqatçı Hizbullaha dəstəyin və Livanla bağlı siyasətin Tehran üçün prioritet olaraq qaldığını da vurğulayıb. Bu açıqlamalar müstəqil mənbələr tərəfindən təsdiqlənməyib. Bölgədə vəziyyət gərgin olaraq qalır.

İsrail ordusu Livanın cənubundakı Həddatə kəndinə tam əməliyyat nəzarəti qurduğunu bəyan edib. Rəsmi açıqlamada kəndin Hizbullahın əsas dayaq məntəqələrindən biri olduğu iddia edilir. Bildirilir ki, əməliyyat zamanı 90-dan çox obyekt və atəş mövqeyi məhv edilib. İsrail tərəfi həmçinin 20-dən çox Hizbullah üzvünün öldürüldüyünü irəli sürüb. Bu məlumatlar hələlik müstəqil mənbələr tərəfindən təsdiqlənməyib. Hadisə İsrail və Livan arasında qüvvədə olan atəşkəs fonunda baş verib. Son açıqlama bölgədə təhlükəsizlik vəziyyəti ilə bağlı narahatlıqları yenidən gündəmə gətirib. Tərəflərin hadisəyə münasibəti diqqətlə izlənilir.