#Nəbih Berri

Livan Prezidenti Cozef Aun parlament sədri Nəbih Berrinin müharibəyə son qoyulmasını dəstəklədiyini bildirib. Aun Berrinin hökumətin siyasətinə müsbət yanaşdığını qeyd edib. Livan prezidenti onu dövlət adamı kimi qiymətləndirib. Berri ölkənin ən nüfuzlu şiə siyasətçilərindən biri hesab olunur. Livan rəhbərliyi düşmənçilik vəziyyətinin başa çatdırılmasını əsas məqsədlərdən biri kimi göstərir. Ölkədə təhlükəsizlik və siyasi sabitlik məsələləri əsas gündəmlərdən biri olaraq qalır.

Suriyanın xarici işlər naziri Əsəd əş-Şeybani Livana səfəri çərçivəsində Tripoli şəhərində keçirdiyi görüşlər zamanı bildirib ki, bu səfər Suriya inqilabını dəstəkləyən insanlara ehtiramın ifadəsidir. Suriya Xarici İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, əş-Şeybani Livanın şimal bölgəsinin müftisi Məhəmməd Tariq İmam, deputatlar, dini icmaların nümayəndələri, eləcə də iqtisadi və ictimai xadimlərlə görüş keçirib. Tərəflər iki ölkə arasında qardaşlıq əlaqələrinin möhkəmləndirilməsi və qarşılıqlı maraqlara xidmət edən əməkdaşlığın inkişafını müzakirə ediblər.

ABŞ Suriyanın Livanda "Hizbullah"ın silahsızlaşdırılmasında daha fəal rol almasını istəyir. Donald Tramp bununla bağlı son həftələrdə bir neçə dəfə açıqlama verib. Lakin Suriya diplomatik yanaşmaya üstünlük verdiyini nümayiş etdirir. Suriyanın xarici işlər nazirinin Livana səfəri zamanı Nəbi Berri ilə görüş keçirməsi bunun göstəricisi kimi qiymətləndirilir. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, Dəməşq hərbi müdaxilə əvəzinə siyasi dialoqa üstünlük verir. Suriya ilə Livan arasında münasibətlər uzun illərdir mürəkkəb olaraq qalır. Son diplomatik təmaslar bu münasibətlərdə yeni mərhələnin başlanğıcı kimi dəyərləndirilir.

Misir Xarici İşlər Naziri Badr Əbdülatti və Livan Milli Məclisinin sədri Nəbih Berri telefon danışığında İsrailin geri çəkilmə sazişi və Yaxın Şərqdə gərginliyin azaldılması məsələlərini müzakirə ediblər. Əbdülatti Livanın suverenliyini dəstəklədiyini vurğulayıb və sazişdən istifadə etməklə İsrailin Livandan çıxmasının vacibliyini qeyd edib. Nəbih Berri isə Misirin dəstəyini qiymətləndirib və sazişi bir tərəfli olaraq tənqid edib.

Livan parlament sədri Nəbih Berri 2024-cü ilin noyabrında İsrail və Hizbullah arasında əldə olunan razılaşmanın atəşkəsin qorunması üçün əsas mexanizm olduğunu bildirib. O, bu sənədin monitorinq və pozuntuların qarşısının alınması üçün imkan yaratdığını qeyd edib. Berri İsrail qoşunlarının geri çəkilməsi və Livan ordusunun yerləşdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Makron isə Livanın sabitliyi və suverenliyinin qorunmasına çağırış edib. Telefon danışığı diplomatik səylərin davam etdiyini göstərir.

Qalibaf Livan parlament spikerinə müharibənin bütün cəbhələrdə dayandırılmalı olduğunu bildirib. O, İsrail qüvvələrinin Livandan çıxarılmasını tələb edib. Netanyahu isə İsrailin cənubi Livanda qalacağını deyib. Nəbih Berri danışıqlara görə Qalibafa təşəkkür edib. Mövzu regionda gərginliyin davam etdiyini göstərir. Diplomatik proseslər paralel şəkildə davam edir.

Nəbih Berri və Məhəmməd Baqir Qalibaf İran–ABŞ memorandumunu müzakirə ediblər. Görüşdə xüsusilə Livanla bağlı müddəa diqqət mərkəzində olub. Tərəflər İsrailin hərbi əməliyyatlarının dayandırılmasını tələb ediblər. Livanın suverenliyinə hörmət və işğal olunmuş ərazilərdən çıxış məsələsi vurğulanıb. ABŞ və təminatçı tərəflərin məsuliyyəti ön plana çıxarılıb. Müzakirələrin məqsədi Livandakı vəziyyətin sabitləşdirilməsi kimi göstərilib. Regional gərginliyin azaldılması əsas prioritetlərdən biri olub. Mövzu İran–ABŞ razılaşması fonunda aktuallığını qoruyur.

Abbas Əraqçi Livan parlamentinin sədri Nəbih Berri ilə memorandumun Livanla bağlı müddəalarını müzakirə edib. İranlı nazir Livana qarşı hərbi əməliyyatların dayandırılması barədə öhdəliyin dərhal qüvvəyə minməli olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, bu müddəa 60 günlük danışıqlar dövrü ərzində də tam şəkildə icra edilməlidir. Əraqçi razılaşmaya əməl olunmasına nəzarətin ABŞ və təminatçı tərəflərin məsuliyyətində olduğunu vurğulayıb. Livanın təhlükəsizliyi və suverenliyi əsas prinsiplərdən biri kimi təqdim olunub. Tərəflər bölgədəki son vəziyyəti də müzakirə ediblər. Tehran memorandumun tam icrasının vacibliyini önə çəkib. Livanla bağlı müddəalar razılaşmanın əsas elementlərindən biri hesab olunur.

ABŞ-ın Livandakı səfiri Mişel İssa Vaşinqton və Təl-Əviv arasında Livan məsələsi ilə bağlı ciddi fikir ayrılıqlarının mövcud olduğuna dair diqqətçəkən açıqlama verib. Onun sözlərinə görə, ABŞ Prezidenti Donald Tramp Livandakı hadisələri yaxından izləyir və bölgədə qarşıdurmanın genişlənməsinin qarşısını almağa çalışır. Səfir bildirib ki, Tramp ilə Benyamin Netanyahu arasında Livanla bağlı mövzularda gərgin müzakirələr yaşanıb və fikir ayrılığı kifayət qədər ciddi olub. Mişel İssa həmçinin Beyrutun cənubuna endirilən zərbələri və İranın raket hücumlarını siyasi mesaj kimi dəyərləndirib. Açıqlama ABŞ və İsrail arasında regiondakı son hadisələrə münasibətdə fərqli yanaşmaların ola biləcəyi ilə bağlı ehtimalları daha da gücləndirib.

Livan Parlamentinin spikeri Nəbih Berri ABŞ vasitəçiliyi ilə hazırlanan İsrail-Livan atəşkəs razılaşmasını rədd edib. Berri razılaşmanın Həzbollahın tam atəşkəsini və Litani çayının cənubundan çıxarılmasını şərtləndirdiyini əsas gətirib. O, yalnız quru, dəniz və hava üzrə heç bir məhdudiyyət olmadan tam atəşkəsin və İsrailin işğal etdiyi ərazilərdən geri çəkilməsinə paralel Həzbollahın geri çəkilməsini qəbul edə biləcəyini bildirib. Berri həmçinin mövcud infrastrukturun dağıdılmamasının vacibliyini vurğulayıb. Bu mövqe Livan-İsrail sərhədində sülh prosesinin gedişatını bir daha mürəkkəbləşdirir və regional stabillik üçün ciddi çağırış yaradır.

ABŞ hökuməti Hizbullahı İsrail-Livan atəşkəsinin pozulmasında əsas tərəf kimi görür. Dövlət Katibi Marko Rubio Livan Prezidenti və İsrail Baş naziri ilə danışıqlar apararaq mərhələli atəşkəs planı üzərində çalışıb. ABŞ açıqlayıb ki, İsrailə qarşı hücumları dayandırmayan tərəf Hizbullahdır və bunun arxasında İran dayanır. Bu vəziyyət regional gərginliyi artırır və atəşkəsin davamlılığını təhlükəyə atır.