#Fransa

Fransa BMT Təhlükəsizlik Şurasının fövqəladə iclasında İranın son günlərdə region ölkələrinə və Hörmüz boğazındakı gəmilərə qarşı hücumlarını pisləyib. Fransanın BMT-dəki nümayəndəsi Jerom Bonnafon bildirib ki, Qətər və Pakistanın vasitəçilik səylərinə baxmayaraq, İran ABŞ-İran memorandumunun müddəalarını pozub. O, Bəhreyn, Qətər və İordaniyaya qarşı hücumları qəbuledilməz adlandıraraq, Tehranı zorakılığı dayandırmağa çağırıb. Fransa həmçinin ABŞ-İran memorandumunun icrasının sürətləndirilməsini və Hörmüz boğazında sərbəst gəmiçiliyin bərpasını tələb edib. Paris hesab edir ki, boğazın açıq saxlanılması beynəlxalq dəniz hüququ və qlobal enerji təhlükəsizliyi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Təhlükəsizlik Şurasının iclası Rusiya və Çinin etirazlarına baxmayaraq prosedur səsvermə ilə təsdiqlənib. Səsvermədə 11 ölkə iclasın keçirilməsini dəstəkləyib, 2 ölkə qarşı çıxıb, 2 ölkə isə bitərəf mövqe tutub.

Fransa Körfəz neftinin daşınması üçün Hörmüz boğazına alternativ marşrut kimi Suriyanın imkanlarını araşdırır. Xarici işlər naziri Jan-Noel Barro enerji təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün müxtəlif nəqliyyat dəhlizlərinin yaradılmasının vacibliyini bildirib. Onun sözlərinə görə, məqsəd qlobal bazarların hər hansı bir marşrutdakı məhdudiyyətlərdən asılılığını azaltmaqdır. Fransa rəhbərliyi Hörmüz boğazındakı gərginlik fonunda alternativ enerji yollarının hazırlanmasını prioritet hesab edir. Prezident Emmanuel Makronun Suriyaya son səfəri də iki ölkə arasında əməkdaşlıq imkanlarının müzakirəsi ilə yadda qalıb.

Donald Trampın İranla atəşkəsin başa çatdığını bildirməsindən sonra dünya bazarlarında neftin qiyməti artıb. Brent markalı neftin bir barrelinin qiyməti 5,8 faiz yüksələrək 78,43 dollara çatıb. Eyni zamanda, qlobal səhm bazarlarında eniş qeydə alınıb. ABŞ-da S&P 500 göstəricisi 0,3 faiz, Dou Cons sənaye göstəricisi isə 1 faiz geriləyib. Böyük Britaniyanın FTSE 100 göstəricisi günü 1,66 faiz itki ilə başa vurub. Avropanın Stoxx 600 göstəricisi də 1,61 faiz azalıb. Almaniya və Fransa birjalarında da ciddi eniş müşahidə olunub.

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron İranın ABŞ hərbi bazalarına endirdiyi zərbələri tənqid edib. O bildirib ki, bu addım iki ölkə arasında qüvvədə olan müvəqqəti anlaşmanın pozulması deməkdir. Makron İranın hücum qərarını səhv hesab etdiyini bildirib. Bununla yanaşı, Fransa Prezidenti Tehran və Vaşinqton arasında danışıqların davam etdiriləcəyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, mövcud gərginliyə baxmayaraq, diplomatik yol hələ də açıq qalır. Makron qarşıdurmanın daha da böyüməsinin qarşısının alınmasının vacibliyini qeyd edib. O hesab edir ki, tərəflər gərginliyi azaltmaq üçün dialoqu davam etdirməlidirlər.

Marin Le Pen Fransa prezidentliyinə namizəd olacağını açıqlayıb. O bildirib ki, Kassasiya Məhkəməsinə edəcəyi şikayət hökmün icrasını müvəqqəti dayandıracaq. Le Pen seçkiqabağı təşviqat kampaniyasını elektron nəzarət vasitəsi olmadan aparacağını deyib. Onun sözlərinə görə, bu hüquqi prosedur prezident seçkilərində iştirakına mane olmayacaq. Açıqlama Fransada siyasi müzakirələrin əsas mövzularından birinə çevrilib. Kassasiya Məhkəməsinin verəcəyi qərar Le Penin siyasi gələcəyi üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Prezident seçkiləri ərəfəsində bu prosesin diqqətlə izlənəcəyi gözlənilir.

Fransalı vəkil Suriyanın şimal-şərqində yerləşən Roj düşərgəsində saxlanılan iki fransız qız uşağının ölkəyə geri qaytarılmaması ilə bağlı Xarici İşlər Nazirliyinin qərarına etiraz edib. Vəkil qərarın inzibati qaydada rədd edilməsini “qanunsuz və əsaslandırılmamış” hesab edir və məsələnin Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinin presedentlərinə zidd olduğunu bildirir.

Fransanın CMA CGM gəmiçilik şirkəti Hörmüz boğazında vəziyyətin tam normallaşmasının bir neçə ay çəkəcəyini açıqlayıb. Şirkətin rəhbəri Rodolf Saade yaxın günlərdə vəziyyətin yaxşılaşacağına ümid etdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, ABŞ və İsrailin İrana qarşı hərbi əməliyyatlarından sonra şirkətin bir neçə gəmisi Fars körfəzində qalıb. Münaqişə bölgədə dəniz daşımalarına təsir göstərməkdə davam edir. Sülh dövründə dünya neftinin təxminən beşdə biri Hörmüz boğazından daşınır. Buna görə də bölgədəki vəziyyət qlobal enerji bazarı üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Ekspertlər tam sabitliyin bərpasının vaxt aparacağını bildirirlər.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai Hörmüz boğazında minaların təmizlənməsi ilə bağlı üçüncü tərəflərin iştirakına ehtiyac olmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, bu məsələ artıq anlaşma memorandumunda öz əksini tapıb. Tehran mövcud mexanizmlərin kifayət etdiyini və əlavə müdaxiləyə ehtiyac görmədiyini vurğulayıb. Açıqlama Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun Hörmüz boğazında birgə minatəmizləmə təşəbbüsü ilə bağlı bəyanatından sonra verilib. Makron dəniz marşrutlarının təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün tərəfdaşlarla əməkdaşlıq ediləcəyini açıqlamışdı. İran isə bu məsələnin yalnız mövcud razılaşmalar çərçivəsində həll edilməli olduğunu bildirir. Tərəflərin mövqeləri bu məsələdə fərqli olaraq qalır.

İran Hörmüz boğazında minaların təmizlənməsi ilə bağlı Fransa və Omanın təşəbbüsünə etiraz edib. Xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi bildirib ki, bu məsələ yalnız İranın məsuliyyət dairəsinə daxildir. Onun sözlərinə görə, Tehran heç bir xarici dövlətin bu prosesə qoşulmasına icazə verməyəcək. Açıqlama Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun Hörmüz boğazında birgə fəaliyyət planı barədə bəyanatından sonra verilib. İran rəsmisi bölgədə vəziyyətin həssas olduğunu vurğulayıb. O, Fransanı əlavə gərginlik yaradacaq addımlardan çəkinməyə çağırıb. Hörmüz boğazı ətrafında diplomatik müzakirələr və fikir ayrılıqları davam edir.

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron Oman Sultanı Heysəm bin Tariq Al Səid ilə Parisdə keçirdiyi görüşdən sonra Hörmüz boğazı ilə bağlı mühüm açıqlama verib. O bildirib ki, Fransa və Oman tərəfdaşları ilə birlikdə boğazda minaların təmizlənməsi üzrə əməkdaşlıq edəcək. Məqsəd dəniz nəqliyyatı marşrutlarının təhlükəsizliyini təmin etmək və boğazdan sərbəst keçidi qorumaqdır. Tərəflər bölgədə gərginliyin azaldılması üçün də birgə fəaliyyət göstərmək barədə razılığa gəliblər. Makron bu addımın beynəlxalq ticarətin təhlükəsizliyi baxımından əhəmiyyətli olduğunu vurğulayıb. Hörmüz boğazı dünya enerji daşımalarının əsas marşrutlarından biri hesab olunur. Buna görə də burada təhlükəsizliyin təmin edilməsi beynəlxalq ictimaiyyət üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

İtaliya İsrail və Livan arasında imzalanmış yeni razılaşmaya diplomatik dəstək verməyə hazır olduğunu açıqlayıb. Xarici işlər naziri Antonio Tajani bildirib ki, Roma həm razılaşmanın icrasına dəstək göstərməyə, həm də BMT missiyasından sonra mümkün beynəlxalq əməliyyata töhfə verməyə hazırdır. O, sənədi “irəliyə doğru mühüm addım” kimi qiymətləndirib, lakin sabitliyin tam bərpasının vaxt aparacağını deyib. Tajani İtaliya və Fransanın Livanın yenidən qurulmasında mühüm rol oynaya biləcəyini də vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, beynəlxalq missiya yalnız çoxtərəfli razılaşma əsasında həyata keçirilməlidir. Eyni zamanda ərəb və Körfəz ölkələrinin prosesdə iştirakı istisna edilmir. Bu açıqlama regionda diplomatik fəallığın artdığı bir dövrdə verilib. Razılaşma Livanda siyasi və təhlükəsizlik mühitinin dəyişməsi kimi qiymətləndirilir.