#İordaniya

Çin Sədri Si Cinpin İordaniya Kralı II Abdullahla Pekində görüşüb. Çin lideri Fələstin məsələsini Yaxın Şərq probleminin mərkəzi məsələsi adlandırıb. Si Cinpin İsrail–Fələstin qarşıdurmasının siyasi həllinə çağırıb. O, tərəflər arasında sülh danışıqlarının yenidən başlanmasının vacibliyini vurğulayıb. Çin lideri müstəqil Fələstin dövlətinin mümkün qədər tez yaradılmasını dəstəklədiyini bildirib. Pekin Fələstin məsələsinin iki dövlət prinsipi əsasında həllinin tərəfdarıdır. İordaniya da Fələstin məsələsində mühüm regional tərəflərdən biri olaraq qalır. Görüş Yaxın Şərqdə gərginliyin davam etdiyi bir dövrdə keçirilib.

Fələstin məsələsi Yaxın Şərq probleminin əsasında dayanır. Bu bəyanatla Çin Xalq Respublikasının Sədri Si Cinpin Pekində İordaniya Kralı Abdulla ilə keçirdiyi görüşdə çıxış edib. Bundan əvvəl Çin Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat katibi Lin Ciyan bəyan etmişdi ki, Çin rəhbərliyi Vaşinqtonun İranı dəstəkləyən ölkələrə qarşı birtərəfli tədbirlərini qanunsuz hesab edir.

İordaniyaya 2026-cı ilin əvvəlindən iyul ayının sonunadək gələn birgünlük ziyarətçilərin sayı ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 8,3 faiz artaraq 755 min nəfərə çatıb. Cari ilin ilk yeddi ayında ölkəyə uzunmüddətli gələn turistlərin sayı isə 2025-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 2 faiz azalaraq 3,213 milyon nəfər təşkil edib.

İordaniyada həyata keçirilən son hökumət dəyişikliyi daha geniş kadr islahatları və yeni simalar gözləyən dairələri tam qane etməyib. Bəzi siyasi çevrələrdə dəyişikliyin ənənəvi anlamda zəruri olduğu və hökumətin portfellər üzrə daha köklü təyinatlara ehtiyac duyduğu qənaəti qalmaqdadır. Lakin digər tərəfdən, Baş nazir Cəfər Həssanın hökuməti yenidən qurmaq əvəzinə, daxili nizam-intizamı bərpa etməyə və hər bir nazirin fəaliyyətini daha aydın nəzarət-hesabatlılıq mexanizmi çərçivəsində tənzimləməyə üstünlük verdiyi görünür.

Qətər və Misirin xarici işlər nazirləri Əmmanda keçirilən görüşdə ikitərəfli münasibətləri və Yaxın Şərqdə artan gərginliyi müzakirə ediblər. Şeyx Məhəmməd bin Əbdülrəhman dialoq və diplomatiyanın əhəmiyyətini vurğulayaraq ABŞ–İran Anlaşma Memorandumunun icrasına və Hörmüz boğazında sərbəst gəmiçiliyin təmin olunmasına çağırış edib. O, Qətərin regionda gərginliyin azaldılması və uzunmüddətli sabitliyin təmin edilməsinə yönəlmiş təşəbbüsləri dəstəklədiyini bildirib.

İordaniya İsrailin Qəzzada davam etdirdiyi hücumları pisləyib və Qətər, Türkiyə və Misirin mövqeyinə dəstək verib. Xarici İşlər Nazirliyi İsrailin hərəkətlərini atəşkəs rejiminin pozulması kimi qiymətləndirib. Rəsmi Amman bunun beynəlxalq hüquq və beynəlxalq humanitar hüququn kobud şəkildə pozulması olduğunu bildirib. İordaniya Qəzzaya humanitar yardımın maneəsiz çatdırılmasına çağırıb. Bəyanatda mülki şəxslərin, tibb müəssisələrinin və humanitar işçilərin qorunmasının vacibliyi vurğulanıb.

ABŞ-ın İordaniyadakı səfirliyi Yaxın Şərqdəki ABŞ vətəndaşları üçün təhlükəsizlik xəbərdarlığı yayıb. Bildirişdə bölgədə vəziyyətin dəyişkən olduğu qeyd edilib. ABŞ vətəndaşlarına ehtiyatlı davranmaları, mümkün uçuş ləğvlərinə və hava məkanının bağlanmasına hazır olmaları tövsiyə olunub. Səfirlik İranın son hərbi addımlarını proqnozlaşdırılması çətin davranış kimi qiymətləndirib. Bildirişdə ABŞ maraqlarının əvvəllər hədəfə alınmamasının gələcək təhlükəsizliyə zəmanət vermədiyi vurğulanıb. ABŞ vətəndaşlarına təhlükəsizlik qaydalarına riayət etmələri tövsiyə edilib. Bölgədə gərginliyin davam etdiyi qeyd olunub.

ABŞ ordusu İranın İordaniyadakı Əl-Əzraq aviabazasına hücum nəticəsində F-35 təyyarələrinin məhv edildiyi barədə iddiaları təkzib edib. CENTCOM heç bir ABŞ təyyarəsinin zədələnmədiyini açıqlayıb. Bildirilib ki, İranın bütün raket və pilotsuz aparatları zərərsizləşdirilib və ya hədəflərinə çatmayıb. ABŞ ordusu "M/T Nora" tankerinin İran limanlarına tətbiq olunan blokadanı yardığı barədə məlumatı da yalan adlandırıb. CENTCOM bölgədə 20-dən çox hərbi gəmi, yüzlərlə təyyarə və minlərlə hərbçinin xidmət apardığını bildirib. Açıqlamada blokadanın tam şəkildə icra olunduğu vurğulanıb. ABŞ tərəfi İranın irəli sürdüyü iddiaların həqiqəti əks etdirmədiyini bəyan edib.

Körfəz Əməkdaşlıq Şurası İranın Küveyt və İordaniyaya hücumlarını qətiyyətlə pisləyib.Təşkilatın Baş katibi Casim Məhəmməd Əl-Budeyvi hücumları hər iki ölkənin suverenliyinin kobud şəkildə pozulması kimi qiymətləndirib. O, hadisələrin regionda təhlükəsizlik və sabitlik üçün ciddi təhdid yaratdığını bildirib. Baş katib Körfəz Əməkdaşlıq Şurasına üzv dövlətlərin Küveyt və İordaniya ilə tam həmrəy olduğunu bəyan edib. Bəyanatda hər iki ölkənin təhlükəsizliyinin qorunmasına yönəlmiş bütün addımların dəstəkləndiyi qeyd olunub. Həmçinin beynəlxalq hüququn və dövlətlərin suverenliyinin qorunmasının vacibliyi vurğulanıb. Təşkilat regionda gərginliyin daha da artmaması üçün çağırış edib.

İordaniya İranın Küveytə endirdiyi ölümcül hücumu sərt şəkildə pisləyib. VOA xəbər verir ki, hücum nəticəsində Çinə məxsus şirkətin binası zərər görüb və bir nəfər həyatını itirib. Rəsmi Amman hadisəni Küveytin suverenliyinə qarşı açıq təcavüz adlandırıb. Bəyanatda hücumun beynəlxalq hüququ və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Nizamnaməsini pozduğu bildirilib. İordaniya Küveytlə tam həmrəy olduğunu bəyan edib. Həmçinin ölkənin təhlükəsizliyi və sabitliyinin qorunmasına yönələn bütün addımları dəstəklədiyini açıqlayıb. Rəsmi Amman bölgədə sabitliyin qorunmasının vacibliyini də vurğulayıb.