Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko rusiyalı həmkarı Vladimir Putin ilə görüşmək məqsədilə Rusiyaya işgüzar səfərə yola düşüb. Belə ki, iyunun 19-da Zelenski Minskdən sərhəd boyu yerləşdirildiyi iddia edilən və Rusiya qoşunlarının zərbələrini koordinasiya edən pilotsuz uçuş aparatlarının (PUA) retranslyator və siqnal gücləndirici texnikasını bir həftə ərzində geri çəkməyi və ya söndürməyi tələb edib, əks halda "Kiyevin bunu özünün edəcəyi" ilə hədələyib.

Venesuelada baş verən iki güclü zəlzələ ölkədə ağır humanitar vəziyyət yaradıb. Son məlumatlara əsasən, azı 164 nəfər həyatını itirib, minə yaxın insan müxtəlif dərəcəli xəsarətlər alıb. Dağılan binaların altında qalan insanların xilas edilməsi üçün genişmiqyaslı əməliyyatlar aparılır. Bir çox yaşayış məntəqəsində infrastruktur ciddi ziyan görüb, elektrik və rabitə xətlərində problemlər yaranıb. Hadisədən sonra bir sıra ölkələr Venesuelaya dəstək və başsağlığı mesajları göndərməyə başlayıb. Rusiya Prezidenti Vladimir Putin də ölkə rəhbərliyinə və xalqına başsağlığı ünvanlayaraq həmrəylik nümayiş etdirib. Kreml bəyanatında Venesuela xalqına dəstək ifadə olunub və bu çətin günlərdə onların yanında olduqları vurğulanıb. Xilasetmə işlərinin davam etdiyi bölgələrdə ölənlərin sayının artacağı istisna edilmir.

Sergey Lavrov ərəb ölkələrinin İran əleyhinə birləşməsinin “səhv olacağını” bildirib. O, belə ideyaların hazırda gündəmdə olmadığını qeyd edib. Rusiya və İranın bir çox sahədə əməkdaşlıq etdiyi vurğulanıb. Açıqlama Moskvada keçirilən dəyirmi masada verilib.

Rusiya Təhlükəsizlik Şurası sədrinin müavini Dmitri Medvedev ABŞ-İran razılaşmasının gələcəyi ilə bağlı ehtiyatlı mövqe sərgiləyib. O bildirib ki, yeni təxribatlar və hərbi hadisələr razılaşmanı asanlıqla təhlükə altına sala bilər. Medvedev xüsusilə Livandakı vəziyyətin prosesə mənfi təsir göstərə biləcəyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, yaxın dövrdə tam sülh gözləmək üçün əsaslar zəifdir. Rusiya rəsmisi Benyamin Netanyahunun hökumətinin mövcud vəziyyətdən siyasi fayda əldə etdiyini iddia edib. Medvedev sabitliyin hələ də kövrək olduğunu qeyd edib. O, yeni qarşıdurmaların istənilən vaxt baş verə biləcəyini bildirib. Ekspertlər də bölgədəki vəziyyətin həssas olaraq qaldığını vurğulayırlar.

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron qanunsuz miqrantlar üçün üçüncü ölkələrdə geri qaytarma mərkəzlərinin yaradılmasına qarşı olduğunu açıqlayıb. O bildirib ki, bu yanaşma nə effektivdir, nə də Avropanın prinsiplərinə uyğundur. Makron qanunsuz miqrasiyaya qarşı daha təsirli tədbirlərin tərəfdarı olduğunu vurğulayıb. Fransa lideri eyni zamanda Rusiyanın neft və təbii qaz sektoruna qarşı sanksiyaların sərtləşdiriləcəyini bəyan edib. O, ABŞ ilə İran arasında əldə olunmuş anlaşma memorandumunu da mühüm addım kimi qiymətləndirib. Makronun sözlərinə görə, bu razılaşma bölgədə sabitliyin güclənməsinə kömək edə bilər. Fransa Prezidenti İsrail qoşunlarının Livandan çıxarılmasını dəstəklədiklərini bildirib. O, Qəzzadakı humanitar vəziyyətin qəbuledilməz olaraq qaldığını da vurğulayıb.

Vladimir Putin ABŞ–İran razılaşmasını müsbət qiymətləndirib. O, sənədin münaqişənin dayandırılmasına töhfə verə biləcəyini bildirib. Putin razılaşmanın Pakistan vasitəçiliyi ilə əldə olunduğunu qeyd edib. Rusiya lideri bu modeli gələcək sülh sazişləri üçün nümunə adlandırıb. O, Yaxın Şərqdə sabitliyin enerji bazarlarına təsirini vurğulayıb. Putin bu fikirləri Kazanda keçirilən sammitdə səsləndirib. Beynəlxalq əməkdaşlığın vacibliyi ön plana çəkilib. Mövzu qlobal diplomatik gündəmdə qalır.

Donald Tramp Rusiya və Çinin İran müharibəsi zamanı “neytral” mövqe tutduğunu bildirib. O, Si Cinpin və Vladimir Putinə təşəkkür edib. Tramp Çinin böhranın həllinə müəyyən dəstək verdiyini qeyd edib. ABŞ Prezidenti bu mövqenin gərginliyi azaltdığını vurğulayıb. Eyni zamanda Hörmüz boğazı ilə bağlı beynəlxalq hərbi təşəbbüslərə münasibət bildirib. Tramp ABŞ-ın belə yardımlara ehtiyac duymadığını deyib. O, bəzi ölkələrin yalnız sonradan prosesə qoşulmaq istədiyini bildirib. Mövzu Yaxın Şərqdə diplomatik gərginlik fonunda gündəmdə qalır.

Rosatom İranın nüvə proqramı üzrə kompromis əldə edilməsinə çağırıb. Şirkət rəhbəri Aleksey Lixaçev Buşehr AES-in prioritet olduğunu bildirib. O, Rusiya mütəxəssislərinin tezliklə İrana qayıdacağını qeyd edib. Rosatom MAQATE-nin iştirakı ilə razılaşmanın vacibliyini vurğulayıb. Təşkilat bütün tərəflərin maraqlarının nəzərə alınmasını istəyib. Buşehr AES-in əvvəlki hücumlar zamanı zərər gördüyü bildirilir. Rusiya nüvə təhlükəsizliyinin vacibliyini ön plana çəkib. Mövzu İranın nüvə proqramı ətrafında diplomatik gərginlik fonunda gündəmdə qalır.

“İkitərəfli əməkdaşlıq prinsipial olaraq yeni səviyyəyə yüksəlib, iqtisadi qarşılıqlı fəaliyyət genişlənir, sənaye kooperasiyası inkişaf edir, birbaşa regionlararası əlaqələr fəallaşır. Biz birlikdə ərzaq təhlükəsizliyini gücləndirməyə davam edirik. Məsələn, kənd təsərrüfatı məhsulları üzrə ticarət dövriyyəsi ilk dörd ayda ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə təxminən 1,5 dəfə artıb”, — deyə o bildirib.

Litva, Polşa və Fransa Rusiya və Belarusla sərhəddə “Otvažnıy kaban–2026” adlı birgə hərbi təlimlər keçirəcək. Təlimlər 16–26 iyun tarixlərində Suvalki dəhlizi ərazisində baş tutacaq. Bu zona Belarus və Kalininqrad arasında strateji əhəmiyyət daşıyır. Məqsəd sərhəd təhlükəsizliyini gücləndirmək və hərbi koordinasiyanı artırmaqdır. Təlimlərin müdafiə xarakterli olduğu bildirilir. Bölgədə böhran vəziyyətlərinə hazırlıq sınaqdan keçiriləcək. Rəsmi açıqlamalar sabitliyin qorunmasını vurğulayır. Vəziyyət diqqətlə izlənilir.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin müavini Çin və Rusiya səfirləri ilə birgə görüş keçirib. Görüşdə ABŞ–İran anlaşma memorandumu ilə bağlı son vəziyyət müzakirə olunub. Tərəflər regional inkişaflar barədə fikir mübadiləsi aparıblar. İran rəsmisi üç ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın davam edəcəyini bildirib. Əməkdaşlığın daha da gücləndiriləcəyi qeyd olunub. Koordinasiyanın artırılması planlaşdırılır. Beynəlxalq proseslərin diqqətlə izlənildiyi vurğulanır. Diplomatik əlaqələrin davam etdiyi bildirilir.

Rusiya ABŞ və İranı sülh danışıqlarına qayıtmağa çağırıb. Tərəflər arasında qarşılıqlı hücumlar gərginliyi artırıb. Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov bildirib ki, bütün tərəflər təmkinli olmalıdır. Gərginliyin davam etməsi region və qlobal iqtisadiyyat üçün mənfi nəticələr yaradır. Rusiya dialoqun bərpasını tövsiyə edir. Peskov vurğulayıb ki, sülh yolu həm region, həm də qlobal sabitlik üçün vacibdir. Tərəflər qarşıdurmanı genişləndirməməlidir. Diplomatik vasitələr gərginliyi azaltmaq üçün önəmlidir.