İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai Livandakı vəziyyətlə bağlı Tehranın mövqeyini açıqlayıb. O bildirib ki, ABŞ bütün cəbhələrdə, xüsusilə Livanda müharibənin dayandırılması ilə bağlı öhdəliklərini yerinə yetirməlidir. Bəqainin sözlərinə görə, Vaşinqton zərurət yaranarsa, İsrailin də üzərinə götürdüyü öhdəliklərə əməl etməsini təmin etməlidir. O vurğulayıb ki, ABŞ-nin anlaşma memorandumuna əməl edib-etmədiyi həmin sənədin mətninə əsasən qiymətləndiriləcək. İran bu sənədi əsas meyar hesab etdiyini bir daha bəyan edib. Tehran ABŞ-nin gələcək addımlarını da bu çərçivədə izləyəcəyini bildirib. Livanla bağlı mövqe dəyişməz olaraq qalır.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai Hörmüz boğazında minaların təmizlənməsi ilə bağlı xarici müdaxiləyə ehtiyac olmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, kənar qüvvələrin bu prosesə qoşulması vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirə bilər. Bəqayi iddia edib ki, belə müdaxilələr xoş niyyət daşımır və gərginliyi artıra bilər. O qeyd edib ki, məsələ ABŞ ilə İran arasında imzalanmış anlaşma memorandumunda nəzərdə tutulub. Sözçünün fikrincə, mövcud razılaşma çərçivəsində problemin həlli üçün kifayət qədər mexanizmlər var. Buna görə də bölgədə əlavə xarici iştirakın zəruri olmadığı vurğulanıb. İran bu məsələdə öz mövqeyini bir daha təsdiqləyib.

İranlı tədqiqatçı Əli Əkbər Dareyni ABŞ-ni İranla imzalanmış anlaşma memorandumunun öhdəliklərini yerinə yetirməməkdə ittiham edib. Onun sözlərinə görə, memorandumda İrana məxsus dondurulmuş vəsaitlərin azad edilməsi üçün əlavə şərt nəzərdə tutulmayıb. Dareyni bildirib ki, sənəd iki mərhələdən ibarətdir və hazırda qarşılıqlı etimadın formalaşdırılması prosesi davam etməlidir. O hesab edir ki, ABŞ öhdəliklərini tam yerinə yetirmədiyi üçün yekun saziş üzrə danışıqların gedişi çətinləşə bilər. Tədqiqatçı İsrail və Livan arasında əldə olunan razılaşmanın da memorandumun mahiyyəti ilə uyğun gəlmədiyini iddia edib. Onun fikirləri İran tərəfinin mövqeyini əks etdirir. ABŞ tərəfindən bu iddialara münasibət bildirilməyib.

İran Xarici İşlər Nazirliyi yaxın günlərdə ABŞ ilə Qətərdə görüş keçirilməsi barədə yayılan məlumatları təkzib edib. Nazirliyin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib ki, İran nümayəndə heyəti Dohaya səfər etsə də, bu, ABŞ ilə danışıqlar üçün nəzərdə tutulmayıb. Onun sözlərinə görə, səfərin əsas məqsədi anlaşma memorandumunun icrasını izləməkdir. Bəqai qeyd edib ki, ABŞ nümayəndələrinin Qətərə səfəri İran nümayəndə heyətinin proqramı ilə əlaqəli deyil. Rəsmi Tehran iki səfərin bir-birindən tamamilə ayrı olduğunu vurğulayıb. İran tərəfi memorandumun icrasının prioritet olaraq qaldığını bildirib. Yekun saziş üzrə yeni danışıqların başlanacağı ilə bağlı isə hər hansı məlumat verilməyib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai anlaşma memorandumunun icrası ilə bağlı son vəziyyəti açıqlayıb. O bildirib ki, ABŞ memorandumun neft satışına aid 10-cu maddəsinin icrası üçün tələb olunan icazələri verib. Bəqainin sözlərinə görə, İran bu prosesin həyata keçirilməsini izləyir. O həmçinin dondurulmuş maliyyə vəsaitlərinin azad edilməsi istiqamətində işlərin davam etdiyini deyib. Sözçü yekun saziş üzrə danışıqların hələ başlamadığını vurğulayıb. O əlavə edib ki, ABŞ nümayəndələrinin Qətərə səfəri İran nümayəndə heyətinin proqramı ilə əlaqəli deyil. İranın Qətərə səfəri yalnız anlaşma memorandumunun icrasına nəzarət məqsədi daşıyır.

İranın ali dini liderinin müşaviri Möhsün Rzayi ABŞ-ı Hörmüz boğazı ilə bağlı anlaşma memorandumunu pozmaqda ittiham edib. O, ABŞ-ın bölgədə gərginliyi artırdığını və bunun sənədin beşinci maddəsinə zidd olduğunu bildirib. Həmin maddəyə əsasən, ticarət gəmilərinin təhlükəsiz keçidi təmin olunmalı və İran ilə Oman arasında dəniz marşrutlarının idarə edilməsi üzrə danışıqlar aparılmalıdır. Rzayi “X” platformasında paylaşım edərək razılaşmanın pozulmasına “sürətli və qəti cavab” veriləcəyini vurğulayıb. Onun açıqlaması Hörmüz boğazında artan gərginlik fonunda səslənib. Son günlər bölgədə dəniz təhlükəsizliyi ilə bağlı insidentlər beynəlxalq diqqət mərkəzindədir. Tərəflər arasında qarşılıqlı ittihamlar davam edir. Beynəlxalq ictimaiyyət isə gərginliyin azaldılmasına çağırış edir.

İran Livandakı vəziyyətlə bağlı ABŞ-yə təzyiq göstərməyə çalışır. Tehran İsrailin razılaşma memorandumunun şərtlərinə əməl etməsini tələb edir. Hörmüz boğazının bağlanması ilə bağlı açıqlama da bu kontekstdə qiymətləndirilir. Bunun real qərar, yoxsa xəbərdarlıq olduğu hələ məlum deyil. Son günlər İran rəsmilərinin sərt bəyanatları diqqət çəkir. Tehran Livandakı hadisələri danışıqlar prosesinin ayrılmaz hissəsi hesab edir. Ekspertlər İranın bu məsələni diplomatik gündəliyin əsas mövzularından birinə çevirdiyini bildirirlər. Bölgədə vəziyyət gərgin olaraq qalır.

ABŞ-nin vitse-prezidenti Cey Di Vens İsveçrəyə səfər etməyi planlaşdırdığını açıqlayıb. O bildirib ki, səfər yaxın günlərdə baş tuta bilər. Vens diplomatik protokol və koordinasiya məsələlərinin prosesə təsir etdiyini qeyd edib. Hazırda İsveçrədə ABŞ və İran arasında diplomatik təmaslar davam edir. Son günlər danışıqlarla bağlı müxtəlif müzakirələr aparılır. İran nümayəndələrinin iştirakı məsələsi də diqqət mərkəzindədir. Ekspertlər Vensin səfərini mühüm siyasi addım kimi qiymətləndirirlər. Danışıqların gələcək taleyi maraqla izlənilir.

İsveçrə ABŞ və İran arasında aparılan danışıqlarla bağlı açıqlama yayıb. Xarici İşlər Nazirliyi Bürgenstokda müzakirələrin davam etdiyini təsdiqləyib. Bildirilib ki, ölkə tərəflər üçün etibarlı və məxfi mühit yaratmağa davam edəcək. İsveçrə danışıqların iştirakçıları barədə məlumat açıqlamayıb. Müzakirələrin məzmunu da gizli saxlanılır. Rəsmilər bunu məxfilik tələbləri ilə əlaqələndiriblər. Hazırkı proses anlaşma memorandumunun icrasına yönəlib. Diplomatik təmasların davam etdiyi vurğulanır.

Keçmiş BMT rəsmisi Martin Qriffits İranın İsveçrədə keçirilən danışıqlarda iştirak etməməsini narahatlıq doğuran amil kimi qiymətləndirib. O bildirib ki, bu addım diplomatik prosesə əlavə təzyiq yaradır. Qriffits vəziyyəti Sudandakı bəzi danışıqlarla müqayisə edib. Onun sözlərinə görə, tərəflər bəzən danışıqlarda iştirakı siyasi alətə çevirirlər. Ekspert həmçinin İsrail-Livan-Hizbullah atəşkəsinin tam tətbiq olunmamasının vəziyyəti çətinləşdirdiyini qeyd edib. O hesab edir ki, bu hadisələr ABŞ-İran anlaşmasının icrasına mənfi təsir göstərə bilər. İranın danışıqlarda iştirak etməməsi prosesin gələcəyini qeyri-müəyyən edir. Diplomatik səylərin davam etməsi üçün tərəflərin masaya qayıtmasının vacibliyi vurğulanır.

İranın xarici işlər nazirinin müavini Səid Xətibzadə ABŞ-ni İsrailin anlaşma memorandumuna əməl etməsini təmin etməyə çağırıb. O bildirib ki, İran diplomatik prosesi davam etdirməyə hazırdır və qarşı tərəfdən də eyni yanaşmanı gözləyir. Xətibzadənin sözlərinə görə, Tehran Qəzza da daxil olmaqla bütün cəbhələrdə sülhün tərəfdarıdır. O vurğulayıb ki, Livanla bağlı məsələlər memorandumda münaqişə ilə birbaşa əlaqəsinə görə yer alıb. İran rəsmisi işğalın sona çatmasının və beynəlxalq hüquqa əməl olunmasının vacibliyini qeyd edib. Xətibzadə Hörmüz boğazında gəmiçiliyin davam etdiriləcəyini də açıqlayıb. O, 60 gün ərzində keçid haqqı tətbiq edilməyəcəyini bildirib. Eyni zamanda gələcək razılaşmalarda dondurulmuş İran vəsaitlərinin azad edilməsinin vacibliyini vurğulayıb.

ABŞ ilə İran arasında əldə olunmuş anlaşma memorandumu İsraildə narahatlıq yaradıb. Baş nazir Benyamin Netanyahu sənədə açıq etiraz etməsə də, israilli siyasətçilərin bəyanatları fərqli mənzərə ortaya qoyur. Eyni zamanda Livanda davam edən hərbi əməliyyatlar da İsrailin mövqeyinə dair suallar yaradır. ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranla razılaşmanı İsrailin iştirakı olmadan irəli aparması Təl-Əvivdə narazılıqla qarşılanıb. ABŞ-nin vitse-prezidenti Cey Di Vensin İsrailə yönəlmiş tənqidləri də diqqət çəkib. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, bu proses Benyamin Netanyahunun qarşıdan gələn seçkilər öncəsi mövqeyini çətinləşdirə bilər. ABŞ, İran və Livan ətrafında baş verən hadisələr İsrailin siyasi gündəminə ciddi təsir göstərir. Bölgədəki vəziyyətin inkişafı diqqətlə izlənilir.