#İsrail və İran

İsrailin müdafiə naziri İsrail Katz ABŞ ilə aparılan danışıqlarda razılıq əldə olunmayacağı təqdirdə İrana qarşı daha şiddətli zərbələr endirəcəkləri ilə hədələyib. İsrail Müdafiə Nazirliyindən verilən yazılı məlumata görə, nazir Katz iştirak etdiyi mərasimdə çıxışı zamanı ABŞ ilə 8 aprel tarixində əldə olunmuş müvəqqəti atəşkəsə qədər 40 gün boyunca hücum etdikləri İranın hazırda "tarixi bir yol ayrımında" olduğunu iddia edib.

İranın xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi ölkə mətbuatına verdiyi açıqlamada Pakistanın vasitəçiliyi ilə keçirilən İran-ABŞ müzakirələrini şərh edib. Qəribabadi Tehranın danışıqlarda iştirak edən nümayəndə heyətinin tərkibinin İranın bu prosesə nə dərəcədə ciddi yanaşdığının bariz göstəricisi olduğunu vurğulayıb.

İran Xarici İşlər nazirinin müavini Səid Xətibzadə, Pakistanın paytaxtı İslamabadda ABŞ ilə keçirilməsi planlaşdırılan kritik görüşlərdə İran nümayəndə heyətinə böyük ehtimalla Parlament sədri Məhəmməd Baqir Qalibafın rəhbərlik edəcəyini açıqlayıb. BBC-yə danışan diplomat, həmçinin regionun təhlükəsizliyi və yeni ali liderin səhhəti ilə bağlı mühüm bəyanatlar verib.

İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı (İƏT), Ərəb Dövlətləri Liqası və Afrika İttifaqı bu gün işğal altındakı Qüdsdə baş verən hadisələrlə bağlı genişmiqyaslı birgə bəyanat yayıblar. Üç nəhəng beynəlxalq təşkilat İsrailin müqəddəs məkanlara, xüsusilə Məscidül-Əqsaya qarşı artan hücumlarını kəskin şəkildə pisləyərək bunun qlobal fəsadları barədə xəbərdarlıq ediblər.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian və Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif arasında regiondakı gərginlik və əldə olunmuş atəşkəs prosesi ilə bağlı mühüm telefon danışığı baş tutub. Pezeşkian danışıq zamanı İranın sülhə sadiqliyini, eyni zamanda ölkəsinin suverenliyinə qarşı istənilən təhdidə cavab verəcəyini vurğulayıb.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu xalqa müraciətində İsrail ordusunun İrandakı hərbi əməliyyatlarının miqyasını genişləndirdiyini və bölgədəki geosiyasi qüvvələr nisbətini İsrailin xeyrinə qəti şəkildə dəyişdiyini bəyan edib. Netanyahu çıxışında İran rejimini "terror sistemi" adlandıraraq, İsrailin bu sistemi getdikcə artan bir güclə "əzməyə" davam etdiyini vurğulayıb.

Pakistanın hərbi rəhbərliyi Səudiyyə Ərəbistanının infrastrukturuna qarşı həyata keçirilən "əsassız təcavüzlərin" Yaxın Şərqdəki münaqişəni bitirməyə yönəlmiş həssas diplomatik səyləri iflic etmək təhlükəsi daşıdığı barədə xəbərdarlıq edib. Ravalpindi şəhərində keçirilən və 2025-ci ilin dekabrından bəri ilk olan 274-cü Korpus Komandirləri Konfransında Marşal Asim Munir Səudiyyə Ərəbistanının neft-kimya və sənaye komplekslərinə edilən son zərbələri kəskin şəkildə pisləyib. O, bu hücumları regional vasitəçilik səylərini sarsıdan "lazımsiz gərginlik" kimi xarakterizə edib.

İranın Bəsrə körfəzindəki əsas neft ixrac terminallarından biri olan Xark adasına təşkil edilən ABŞ hücumlarının xüsusilə əvvəllər vurulmuş "hərbi nöqtələri" hədəf aldığı iddia edilib. ABŞ-da fəaliyyət göstərən "Axios" xəbər platformasına danışan yüksək rütbəli amerikalı rəsmi Xark adasına edilən hücumların neft infrastrukturuna qarşı olmadığını müdafiə edib. Rəsmi nümayəndə bildirib ki, zərbələr əvvəllər zədələnmiş hava hücumundan müdafiə sistemlərini, raket meydançalarını və əlaqədar obyektləri tamamilə zəiflətmək məqsədi daşıyan "təkrar vurma" əməliyyatıdır.

İranın rəsmi xəbər agentliyi IRNA-nın məlumatına görə, Qərbi Azərbaycan əyalətinin Böhran İdarəetmə idarəsinin rəisi Həmid Səffari məsələ ilə bağlı açıqlama verib. Səffari bildirib ki, "Urmiya Hava Limanı və digər bəzi nöqtələr ABŞ və sionist düşmən tərəfindən atılan raketlərlə hədəf alınıb". Dəymiş ziyan barədə məlumat paylaşmayan rəsmi nümayəndə hücumdan sonra təcili yardım briqadalarının bölgəyə sövq edildiyini bildirib.

İran ABŞ-ın müvəqqəti atəşkəs də daxil olmaqla irəli sürdüyü təklifini iki həftəlik dəyərləndirmədən sonra rədd edib. Tehranın bu qərarı ABŞ-ın nəqliyyat təyyarələrinin İsfahanda vurulması hadisəsindən sonra Pakistan vasitəsilə çatdırılıb. İran müvəqqəti atəşkəs təklifinə verdiyi on maddəlik cavabda öz şərtlərini də təqdim edib. İranın şərtləri arasında müharibənin daimi olaraq dayandırılması, sanksiyaların ləğv edilməsi və Hörmüz boğazından təhlükəsiz keçid protokolu kimi məsələlər yer alıb.