İsrail qüvvələri işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində bir neçə Fələstin yaşayış məntəqəsində hərəkət məhdudiyyətlərini sərtləşdirib. Məhdudiyyətlər Nəbi Səmuil, Beyt İksa və Xəlailə bölgələrinin sakinlərinə şamil olunur. Sakinlərdən evlərinə gedib-gəlmək üçün xüsusi icazələr almaları tələb edilir. Beyt İksada təxminən 10 nəfər iki gündür evinə qayıda bilmir. Bəzi sakinlərə keçid icazələrinin olmadığı bildirilib. Digərlərinin isə “təhlükəsizlik qadağası” səbəbindən kəndə buraxılmadığı qeyd olunur. Bölgədəki yaşayış məntəqələrinə giriş hərbi nəzarət məntəqələri vasitəsilə həyata keçirilir. Yeni tədbirlərin fələstinli icmaların təcridini və sakinlərin gündəlik çətinliklərini daha da artırdığı bildirilir.
#QÜDS
İsrail ordusu BMT-nin fələstinli qaçqınlara yardım göstərən agentliyinin obyektlərinə basqınları gücləndirib. Son əməliyyatlar Qələndiya və Küfr Əqabda həyata keçirilib. Basqına məruz qalan peşə hazırlığı müəssisələri təxminən 16 min fələstinli qaçqına xidmət göstərir. Agentlik bölgədə təhsil, səhiyyə və sosial xidmətlər təqdim edir. İsrail ordusu daha əvvəl təşkilatın Qüdsdəki qərargahına da basqın etmişdi. Həmin əməliyyat zamanı əməkdaşların binadan çıxarıldığı və tikilinin bəzi hissələrinin dağıdıldığı bildirilmişdi. Son basqınların İsraildə qarşıdan gələn seçkilərlə əlaqəli ola biləcəyi ehtimal edilir. İsrail hökumətindəki ifrat sağçı qüvvələr agentliyin fəaliyyətinin dayandırılmasını tələb edirlər.
Ərəb Dövlətləri Liqası israilli məskunlaşanların Əl-Əqsa məscidi ərazisinə daxil olmasını pisləyib. Baş katib Nəbil Fəhmi hadisəni müqəddəs məkanın toxunulmazlığının pozulması kimi qiymətləndirib. O, İsrail hökumətini baş verənlərə görə məsuliyyət daşımaqda ittiham edib. Ərəb Dövlətləri Liqası beynəlxalq ictimaiyyəti Fələstin xalqının və müqəddəs məkanların qorunması üçün tədbirlər görməyə çağırıb. Xüsusilə BMT Təhlükəsizlik Şurasından təcili addımlar atılması tələb olunub. Əl-Əqsa məscidi ərazisində mövcud tarixi qaydalara əsasən, qeyri-müsəlmanların dini ayin keçirməsi nəzərdə tutulmur. Əl-Əqsa müsəlmanlar üçün İslamın üçüncü ən müqəddəs məkanıdır. Ərazinin yəhudilik üçün də müqəddəs olması buradakı vəziyyəti son dərəcə həssas edir.
Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan Ankarada keçirdiyi mətbuat konfransında İsrailin Qərb Sahili, Qüds və Qəzzadakı hərəkətlərini tənqid edib. O bildirib ki, İsrailin sülh planına baxmayaraq hücumlarını davam etdirməsi Baş nazir Benyamin Netanyahunun sülh istəmədiyini göstərir. Fidan Türkiyənin bölgədə atəşkəsin qorunması və diplomatik həll yolunun dəstəklənməsi mövqeyini bir daha vurğulayıb.
Fələstin rəsmiləri bildiriblər ki, 4 200-dən çox israilli Əl-Əqsa məscidi kompleksinə daxil olub. Hadisə yəhudilərin Tişa BeAv matəm günü ilə əlaqədar baş verib. Gün ərzində kompleksə daxil olanların sayı əvvəlki göstərici ilə müqayisədə xeyli artıb. İsrailin milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben-Qvir də əraziyə səfər edib. Əl-Əqsa kompleksi həm müsəlmanlar, həm də yəhudilər üçün müqəddəs məkan hesab olunur. Bu ərazi uzun müddətdir tərəflər arasında gərginlik ocağı kimi qalır. Hadisə ilə bağlı əlavə rəsmi məlumat verilməyib.
ABŞ-ın Beyrutdakı səfirliyi Amerika vətəndaşlarına Livana səfər etməməyi tövsiyə edib. Bildirişdə Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik vəziyyətinin mürəkkəb olduğu vurğulanır. ABŞ vətəndaşlarından regiona və ya region üzərindən səyahət planlarını yenidən nəzərdən keçirmələri istənilib. Qüdsdəki ABŞ səfirliyi də oxşar xəbərdarlıq yayıb. Amerika vətəndaşlarına Qəzza, İsrailin şimalı və Misirlə sərhəd ərazilərinə səfər etməmələri tövsiyə olunub. Taba sərhəd-keçid məntəqəsi bu tövsiyədən istisna təşkil edir. ABŞ rəsmiləri vəziyyətin qəfil dəyişə biləcəyini bildirirlər. Gərginliyin artması səbəbindən bölgədə təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirilir.
ABŞ Konqresinin üzvü Ro Xanna işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində saxlanıldığını bildirib. Onun sözlərinə görə, avtomobilləri silahlı israilli məskunlaşanlar tərəfindən mühasirəyə alınıb. Konqresmen hadisənin dağıdıldığı bildirilən bir kəndə səfər zamanı baş verdiyini deyib. Ro Xanna İsrail hərbçilərinin də onların saxlanılmasını davam etdirdiyini iddia edib. Nümayəndə heyətinin bir saatdan çox gözlədildiyi bildirilir. Hadisə zamanı ABŞ-nin Qüdsdəki səfirliyindən kömək istənilib. Daha sonra polis əməkdaşlarının müdaxiləsi ilə qrup sərbəst buraxılıb. Hadisə ilə bağlı rəsmi açıqlama hələlik verilməyib.
İsrail qüvvələrinin Qüdsdə yerləşən Əl-Əqsa məscidində cümə namazından sonra Qüds və Fələstinin baş müftisi Şeyx Məhəmməd Hüseyni saxladığı bildirilir. Fələstinin WAFA agentliyi yerli mənbələrə istinadən bildirib ki, dini lider cümə xütbəsini söylədikdən və ibadətə rəhbərlik etdikdən sonra İsrail hərbçiləri tərəfindən nəzarətə götürülüb. Hadisə zamanı onun saxlanılma səbəbi və aparıldığı yer barədə rəsmi açıqlama verilməyib. Şeyx Məhəmməd Hüseyn Əl-Əqsa məscidinin dini rəhbərliyində mühüm fiqurlardan biri kimi tanınır. Əl-Əqsa məscidi Qüdsdə həm müsəlmanlar, həm də yəhudilər üçün böyük dini əhəmiyyət daşıyan ən həssas məkanlardan biridir. Onun saxlanılması İsrail və Fələstin arasında davam edən siyasi və dini gərginlik fonunda yeni müzakirələrə səbəb ola bilər. Hadisə ilə bağlı İsrail tərəfinin rəsmi mövqeyi və əlavə detallar hələ açıqlanmayıb.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunu yüksək qiymətləndirib. O, Netanyahunu “güclü müharibə dövrü baş naziri” adlandırıb. Tramp bildirib ki, heç bir ABŞ Prezidenti İsrail üçün onun qədər iş görməyib. O, ABŞ-nin Qüdsü İsrailin paytaxtı kimi tanımasını əsas nümunələrdən biri kimi göstərib. Tramp Netanyahu ilə sıx əməkdaşlıq etdiyini də deyib. Netanyahunun yenidən seçilməsini istəyib-istəmədiyi barədə suala isə birbaşa cavab verməyib. ABŞ Prezidenti İsrail Baş nazirinin daxili siyasəti barədə məlumatsız olduğunu bildirib. Bununla belə, Tramp Netanyahunun yaxşı iş gördüyünü düşündüyünü əlavə edib.
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu Türkiyəyə F-35 qırıcılarının satılmasına qarşı olduğunu bəyan edib. O, bu mövqeyini Türkiyənin regional siyasəti və təhlükəsizlik məsələləri ilə əsaslandırıb. Açıqlama Amerika Birləşmiş Ştatları Prezidentinin Ankaraya gözlənilən səfəri ərəfəsində səsləndirilib. Netanyahu Türkiyənin HƏMAS və İranla bağlı mövqeyini də tənqid edib. İsrail ilə Türkiyə arasında münasibətlər son illərdə bir sıra məsələlərə görə gərginləşib. Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan isə uzun müddətdir İsrailin fələstinlilərlə bağlı siyasətini tənqid edir. Bu fikir ayrılıqları iki ölkə arasında siyasi münasibətlərə təsir göstərməkdə davam edir. Məsələ ilə bağlı tərəflərin mövqeyi beynəlxalq aləmdə diqqətlə izlənilir.
İşğal altındakı İordan çayının qərb sahilində fələstinlilərə qarşı yeni əməliyyatlar barədə məlumatlar yayılıb. Silvan qəsəbəsində fələstinli gənclərə hücum edildiyi və 13 yaşlı yeniyetmənin saxlanıldığı bildirilir. İsrail qüvvələrinin eyni ərazidə yaşayış evi və bərbərxanada axtarış apardığı qeyd olunur. Mixmas yaşayış məntəqəsində isə yerli bələdiyyə binasının hərbi məntəqəyə çevrildiyi açıqlanıb. Bölgədə təhlükəsizlik vəziyyəti gərgin olaraq qalır. Hadisələr işğal altındakı ərazilərdə narahatlığı artırıb. Son insidentlərlə bağlı vəziyyət diqqətlə izlənilir.
İordaniya Şərqi Qüdsdə Yunan Pravoslav Patriarxlığına məxsus torpaq sahəsinin ələ keçirilməsini pisləyib. Rəsmi Amman bunu beynəlxalq hüququn açıq şəkildə pozulması kimi qiymətləndirib. Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Fuad əl-Məcali İsrailin Qüds üzərində suverenliyə malik olmadığını bildirib. O, şəhərin tarixi və hüquqi statusunun dəyişdirilməsinə yönəlmiş addımların qəbuledilməz olduğunu vurğulayıb. İordaniya bölgədə sülhün yalnız müstəqil Fələstin dövlətinin yaradılması ilə mümkün olduğunu qeyd edib. Məlumata görə, əraziyə nəzarət bazar ertəsi günü ələ keçirilib. Hadisə zamanı ağaclar məhv edilib və avadanlıqlar götürülüb. Məsələ bölgədə yeni diplomatik reaksiyalara səbəb olub.