İran Prezidenti Məsud Pezeşkian memorandumun ABŞ-nin İranın hüquqlarına hörmət edib-etməyəcəyini yoxlamaq məqsədi daşıdığını bildirib. O qeyd edib ki, sənəd parlament üzvlərinin geniş dəstəyi ilə qəbul olunub. Pezeşkianın sözlərinə görə, memorandum İranın milli maraqlarını nəzərə alır. Prezident bu prosesdə Müctəba Xameneinin mühüm rol oynadığını vurğulayıb. O, sənədi aylarla davam edən danışıqların nəticəsi adlandırıb. Pezeşkian memorandumun müharibənin dayandırılmasına xidmət etdiyini bildirib. İranın bütün mümkün variantlara hazır olduğunu da qeyd edib. Prezident sənədin tam icrası halında ölkə üçün qürur mənbəyinə çevriləcəyini vurğulayıb.

HƏMAS İran və ABŞ arasında əldə olunan razılaşmanı alqışlayıb. Təşkilat sənədin Qəzza və Livandakı qarşıdurmaların dayandırılmasına kömək edəcəyinə ümid etdiyini bildirib. Bəyanatda Qəzza zolağında hərbi əməliyyatların dayandırılmasının vacibliyi vurğulanıb. Livana qarşı hücumların sona çatmasının da əhəmiyyət daşıdığı qeyd olunub. HƏMAS bölgədə sabitliyin yalnız münaqişələrin aradan qaldırılması ilə mümkün olduğunu bildirib. Təşkilat diplomatik həll yollarına üstünlük verilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Razılaşmanın regional gərginliyi azalda biləcəyi qeyd olunub. HƏMAS sənədi müsbət addım kimi qiymətləndirib.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan İran və ABŞ arasında əldə olunan razılaşmanı alqışlayıb. O, Ankaranın bu sənəddən böyük məmnunluq duyduğunu bildirib. Ərdoğanın sözlərinə görə, razılaşma bölgədə davamlı sülh və sabitlik üçün mühüm imkan yaradır. Türkiyə lideri diplomatiyanın üstünlük qazanmasını müsbət hal kimi qiymətləndirib. O, bütün tərəfləri razılaşmanın şərtlərinə əməl etməyə çağırıb. Ankara bundan sonra da siyasi dialoqa dəstək verməyə hazır olduğunu bəyan edib. Türkiyə son aylarda İran və ABŞ arasında aparılan danışıqlara dəstək göstərən əsas ölkələrdən biri olub. Razılaşma bölgədə gərginliyin azalması istiqamətində mühüm addım kimi dəyərləndirilir.

Donald Tramp İranla razılaşmanın tam imzalandığını açıqlayıb. O, bu bəyanatı Fransada Emmanuel Makronla birgə çıxışı zamanı verib. Trampın sözlərinə görə, Hörmüz boğazı artıq qismən açılıb və cümə gününə qədər tam istifadəyə veriləcək. ABŞ Prezidenti İranın nüvə silahına sahib olmayacağına dair öhdəlik götürdüyünü bildirib. Bu şərtin ciddi nəzarət mexanizmləri ilə icra olunacağı qeyd edilib. Tramp razılaşmanın mətninin yaxın zamanda açıqlanacağını deyib. Makron isə Hörmüz boğazının açılması prosesinə Fransa və Böyük Britaniyanın rəhbərlik edəcəyini bildirib. Razılaşma Yeddilər Qrupu sammitinin əsas gündəm mövzularından birinə çevrilib.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi İsveçrədəki imza mərasimindən sonra yeni danışıqların keçiriləcəyini açıqlayıb. O bildirib ki, Tehran və Vaşinqton arasında müzakirələr davam edəcək. Nazir danışıqların etimadsızlıq fonunda aparıldığını vurğulayıb. Əraqçi əvvəlki öhdəlik pozuntularının nəzərə alındığını qeyd edib. Onun sözlərinə görə, İran bütün addımlarını ehtiyatla planlaşdırır. Xarici işlər naziri razılaşmanın iqtisadi nəticələrinə xüsusi diqqət çəkib. Tehran ölkə iqtisadiyyatında canlanma yaratmağa çalışır. İran tərəfi danışıqlardan maksimum fayda əldə etməyi hədəfləyir.

Omanın xarici işlər naziri Bədr bin Həməd əl-Busaidi İran və ABŞ arasında əldə olunan anlaşmanı yüksək qiymətləndirib. O bildirib ki, beynəlxalq ictimaiyyət bu razılaşmanı dəstəkləməlidir. Nazir əldə olunan nəticəni diplomatiyanın uğuru kimi dəyərləndirib. Onun fikrincə, dialoq qarşıdurmadan daha səmərəli nəticə verir. Əl-Busaidi bölgədə sabitliyin qorunmasının vacibliyini vurğulayıb. O, anlaşmanın təhlükəsizliyə müsbət təsir göstərə biləcəyini bildirib. Oman uzun müddətdir Tehran və Vaşinqton arasında vasitəçilik fəaliyyəti həyata keçirir. Rəsmi Maskat diplomatik həll yollarının tərəfdarı olduğunu bir daha nümayiş etdirib.

İran və ABŞ arasında əldə olunan razılaşma ətrafında müzakirələr davam edir. İran tərəfi ABŞ tərəfindən maliyyə vəsaiti ödənilmədiyini açıqlayıb. Bundan əlavə, Tehran Vaşinqtona etibar etmədiyini də bəyan edib. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, etimad məsələsi danışıqların əsas problemlərindən biridir. ABŞ administrasiyası razılaşmanı mühüm uğur kimi təqdim edir. Bununla yanaşı, ölkə daxilində sənədin detalları ilə bağlı suallar artır. Müxtəlif siyasi dairələr daha çox məlumatın açıqlanmasını tələb edir. Tənqidçilər əldə olunan nəticələrin əvvəlki razılaşmalardan daha üstün olub-olmadığının hələ də dəqiq bilinmədiyini bildirirlər.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ABŞ ilə münasibətlərdəki etimadsızlığın tarixi səbəblərdən qaynaqlandığını bildirib. O, bu vəziyyətin əsasının 1953-cü ildə İranda baş vermiş siyasi hadisələrə dayandığını qeyd edib. Bəqayinin sözlərinə görə, həmin hadisələr iki ölkə arasında etimadın sarsılmasına səbəb olub. İran rəsmisi etimadsızlığın dərin köklərə malik olduğunu vurğulayıb. O bildirib ki, Tehran ABŞ-yə qarşı ehtiyatlı yanaşmasını keçmiş təcrübələrə əsaslandırır. Bəqayi Vaşinqtonun İranın etimadını qazanmasının asan olmayacağını deyib. Onun fikrincə, bunun üçün uzunmüddətli və ardıcıl addımlar atılmalıdır. İran gələcək münasibətləri əməli fəaliyyət və real nəticələr əsasında qiymətləndirəcəyini bəyan edib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai Livanın ABŞ ilə əldə olunan anlaşmada mühüm yer tutduğunu bildirib. O qeyd edib ki, Livanın suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət razılaşmanın əsas müddəalarından biridir. Tehran Livandakı hadisələri diqqətlə izlədiyini açıqlayıb. Bəqayi son hadisələr fonunda Livan xalqına başsağlığı verib. İran rəsmisi qərarların müəyyən meyarlar əsasında qəbul edildiyini vurğulayıb. O, Livana qarşı hücumların Tehranın mövqeyinə təsir göstərdiyini qeyd edib. İran bölgədə sabitliyin qorunmasını vacib hesab edir. Rəsmi Tehran Livanın təhlükəsizliyini regional sabitliyin əsas şərtlərindən biri kimi qiymətləndirir.

Böyük Britaniyanın Baş naziri Kir Starmer ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə telefon danışığında İranla mümkün razılaşmaya dəstək ifadə edib. O, sazişin dayanıqlı sülh təmin etməsinin vacibliyini vurğulayıb. London tərəfi istənilən sülh sazişinin icrasına hazır olduğunu bildirib. Tərəflər dənizdə sərbəst hərəkətin bərpasının vacibliyini qeyd ediblər. Qlobal iqtisadi təsirlərin azaldılması məqsədi vurğulanıb. Böyük Britaniya və ABŞ arasında koordinasiyanın davam edəcəyi bildirilib. Diplomatik əməkdaşlığın gücləndiyi qeyd olunur. Proses beynəlxalq səviyyədə izlənilir.

Tehranın ABŞ Prezidenti Donald Trampın ABŞ–İran anlaşması ilə bağlı açıqlamalarına hələ rəsmi cavab vermədiyi bildirilir. Məlumata görə, Trampın bəyanatları İran rəsmilərinin əvvəlki mövqeləri ilə bəzi məqamlarda ziddiyyət təşkil edir. Xüsusilə imzalanma vaxtı ilə bağlı fərqlər diqqət çəkir. Tehran tərəfi danışıqlarda irəliləyiş olduğunu qəbul edir. Layihənin ali təhlükəsizlik və rəhbərlik səviyyəsində dəyərləndirildiyi qeyd olunur. Rəsmi açıqlamada imzalanmanın bazar günü olmayacağı bildirilib. Lakin yaxın günlərdə ehtimalın yüksək olduğu vurğulanır. Prosesin davam etdiyi qeyd edilir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın nüvə proqramı ilə bağlı açıqlama verərək gələcəkdə “nüvə qalıqlarının” ABŞ tərəfindən götürülərək məhv ediləcəyini bildirib. O, bu prosesin həm İran daxilində, həm də ABŞ ərazisində həyata keçirilə biləcəyini deyib. Tramp prosesin sürətli və problemsiz olacağına ümid etdiyini qeyd edib. Eyni zamanda alternativ variantın mövcud olduğunu vurğulayıb. ABŞ-ın İran və Yaxın Şərqlə uzunmüddətli əməkdaşlığa hazır olduğu bildirilib. Prosesin nəticəsinin qeyri-müəyyən olduğu qeyd olunur. Siyasi gərginliyin davam etdiyi vurğulanır. Vəziyyət diqqətlə izlənilir.