#Suriya

İsrailin Livanın cənubuna endirdiyi raket zərbəsi nəticəsində dörd nəfər həyatını itirib. Hücum Nəbatiyyə əl-Fövqa qəsəbəsində avtomobili hədəf alıb. Həlak olanlar arasında məktəb direktoru, onun anası, xarici ölkə vətəndaşı olan ev işçisi və Suriya vətəndaşı da var. Məlumata görə, onlar ailə evini yoxlamaq üçün əraziyə gedirdilər. Avtomobil Dar əl-Müəllimin yaxınlığında raketlə vurulub. Hadisə yerinə xilasedicilər cəlb olunaraq meyitləri xəstəxanalara aparıblar. Hücum bölgədə təhlükəsizlik vəziyyətinin yenidən gərginləşdiyini göstərir. Hadisə ilə bağlı araşdırmalar davam edir.

Türkiyənin Xarici İşlər Naziri Hakan Fidan ABŞ-nin Ankaradakı səfiri, həmçinin Suriya və İraq üzrə xüsusi nümayəndəsi Tom Barrak ilə görüşüb. Görüş zamanı iki ölkə arasındakı ikitərəfli münasibətlər, regional təhlükəsizlik məsələləri, eləcə də Suriya və İraqdakı son vəziyyət ətrafında müzakirələrin aparıldığı ehtimal olunur.

Fransalı vəkil Suriyanın şimal-şərqində yerləşən Roj düşərgəsində saxlanılan iki fransız qız uşağının ölkəyə geri qaytarılmaması ilə bağlı Xarici İşlər Nazirliyinin qərarına etiraz edib. Vəkil qərarın inzibati qaydada rədd edilməsini “qanunsuz və əsaslandırılmamış” hesab edir və məsələnin Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinin presedentlərinə zidd olduğunu bildirir.

ABŞ Suriyanın Livanda "Hizbullah"ın silahsızlaşdırılmasında daha fəal rol almasını istəyir. Donald Tramp bununla bağlı son həftələrdə bir neçə dəfə açıqlama verib. Lakin Suriya diplomatik yanaşmaya üstünlük verdiyini nümayiş etdirir. Suriyanın xarici işlər nazirinin Livana səfəri zamanı Nəbi Berri ilə görüş keçirməsi bunun göstəricisi kimi qiymətləndirilir. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, Dəməşq hərbi müdaxilə əvəzinə siyasi dialoqa üstünlük verir. Suriya ilə Livan arasında münasibətlər uzun illərdir mürəkkəb olaraq qalır. Son diplomatik təmaslar bu münasibətlərdə yeni mərhələnin başlanğıcı kimi dəyərləndirilir.

Livan və Suriya qarşılıqlı hörmət və daxili işlərə qarışmamaq prinsiplərini əks etdirən yeni razılaşma imzalayıb. Sənəd Beyrutda Livanın Baş naziri Nəvaf Salam ilə Suriyanın xarici işlər naziri Əsəd əş-Şeybaninin görüşü zamanı rəsmiləşdirilib. Razılaşmada dövlətlərin suverenliyinə, müstəqilliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət əsas prinsip kimi göstərilib. Tərəflər əməkdaşlığın qarşılıqlı etimad əsasında inkişaf etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar. Razılaşmanın gələcək münasibətlər üçün yeni hüquqi əsas yaratdığı bildirilir. Sənəd bölgədə davam edən təhlükəsizlik problemləri fonunda imzalanıb. Tərəflər bunun sabitliyə töhfə verəcəyinə ümid etdiklərini bildiriblər.

ABŞ-ın Mərkəzi Komandanlığı Bəhreyndə Yaxın Şərq ölkələrinin hərbi nümayəndələrinin iştirakı ilə təhlükəsizlik dialoqu keçirib. Görüş Bəhreyn Müdafiə Qüvvələri ilə birgə təşkil olunub. Tədbirdə 12 ölkənin nümayəndələri regionda müdafiə əməkdaşlığının gücləndirilməsini müzakirə ediblər. CENTCOM-un komandanı admiral Bred Kuper müzakirələrin regional təhlükəsizlik və sabitliyə ümumi sadiqliyi göstərdiyini bildirib. Görüşdə Misir, İordaniya, Küveyt, Livan, Oman, Qətər, Səudiyyə Ərəbistanı, Suriya, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Yəmən də təmsil olunub. Təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi əsas gündəm mövzularından olub. Regionda hərbi koordinasiyanın artırılması məsələləri də müzakirə edilib.

İsrailin müdafiə naziri İsrael Kats ölkəsinin qoşunlarının Livan, Suriya və Qəzza zolağındakı təhlükəsizlik zonalarında qalacağını açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, hərbçilər növbəti göstərişədək bu əraziləri tərk etməyəcəklər. Kats bunun İsrailin təhlükəsizliyinin təmin olunması məqsədi daşıdığını bildirib. O, İrana da xəbərdarlıq edərək mümkün hücumlara sərt cavab veriləcəyini deyib. İsrail rəsmiləri Livandan qoşunların çıxarılmasını Hizbullahın silahsızlaşdırılması ilə əlaqələndirirlər. İsrail eyni zamanda Suriyada hərbi əməliyyatlarını davam etdirir. Qəzza zolağının böyük hissəsi də İsrail qüvvələrinin nəzarətində qalır.

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan İsrailin regiondakı hərbi siyasətini sərt tənqid edib. O bildirib ki, Ankara İsrailin hərbi əməliyyatlarının dayandırılması üçün müttəfiqləri ilə davamlı müzakirələr aparır. Fidanın sözlərinə görə, Benyamin Netanyahunun siyasəti Yaxın Şərqdə sabitsizliyi və müharibəni dərinləşdirir. O, bu siyasətin region üçün ağır nəticələr doğurduğunu bildirib. Son aylarda İsrailin Qəzza, Livan və Suriyadakı əməliyyatları Ankara ilə Təl-Əviv arasında gərginliyi artırıb. Tərəflər qarşılıqlı olaraq sərt bəyanatlar səsləndirirlər. Regionda diplomatik və siyasi gərginlik davam edir.

İsrailin müdafiə naziri İsrail Kats İrana qarşı yeni hərbi əməliyyat ehtimalını istisna etməyib. O bildirib ki, İsrail zərurət yaranacağı halda İrana üçüncü dəfə də zərbə endirə bilər. Kats bu açıqlamanı 2006-cı il Livan müharibəsinin qurbanlarının anım mərasimində verib. Onun sözlərinə görə, İsrail ordusu Livan, Suriya və Qəzzada təhlükəsizlik məqsədilə mövcudluğunu davam etdirəcək. Açıqlama ABŞ-nin İranla diplomatik təmasları davam etdirdiyi dövrdə səsləndirilib. Bu bəyanat regionda gərginliyin yenidən arta biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları gücləndirib. Rəsmi Tehran hələlik bu açıqlamaya münasibət bildirməyib.

Suriyanın keçid dövrü Prezidenti Əhməd əş-Şəraa ölkəsinin ərazi bütövlüyünə sadiq olduqlarını bəyan edib. O bildirib ki, Suriya xarici qüvvələrin maraqlarının həyata keçirildiyi məkan deyil. Əş-Şəraa İsrailin ölkənin cənubuna endirdiyi zərbələri pisləyib. Bu arada Colan təpələri yaxınlığında yaşayan sakinlərin bir hissəsi evlərini tərk etmək məcburiyyətində qalıb. Suriyanın Xarici İşlər Nazirliyi İsrailin hərbi əməliyyatlarını ölkənin suverenliyinin pozulması kimi qiymətləndirib. Dəməşq ərazi bütövlüyünün və sabitliyin qorunmasının əsas prioritet olduğunu bildirib. Bölgədə gərginlik davam edir.

Tərəflər yol hərəkətinə elektron nəzarət sistemlərinin qurulması, avtomobil nömrələrinin və barmaq izlərinin tanınması texnologiyalarının tətbiqinin genişləndirilməsi, pasport və şəxsiyyət vəsiqələrinin hazırlanması prosesinin təkmilləşdirilməsi, eləcə də təhlükəsizlik avadanlıqları sahəsində əməkdaşlıq imkanlarını nəzərdən keçiriblər.