#Suriya

Livan və Suriya qarşılıqlı hörmət və daxili işlərə qarışmamaq prinsiplərini əks etdirən yeni razılaşma imzalayıb. Sənəd Beyrutda Livanın Baş naziri Nəvaf Salam ilə Suriyanın xarici işlər naziri Əsəd əş-Şeybaninin görüşü zamanı rəsmiləşdirilib. Razılaşmada dövlətlərin suverenliyinə, müstəqilliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət əsas prinsip kimi göstərilib. Tərəflər əməkdaşlığın qarşılıqlı etimad əsasında inkişaf etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar. Razılaşmanın gələcək münasibətlər üçün yeni hüquqi əsas yaratdığı bildirilir. Sənəd bölgədə davam edən təhlükəsizlik problemləri fonunda imzalanıb. Tərəflər bunun sabitliyə töhfə verəcəyinə ümid etdiklərini bildiriblər.

ABŞ-ın Mərkəzi Komandanlığı Bəhreyndə Yaxın Şərq ölkələrinin hərbi nümayəndələrinin iştirakı ilə təhlükəsizlik dialoqu keçirib. Görüş Bəhreyn Müdafiə Qüvvələri ilə birgə təşkil olunub. Tədbirdə 12 ölkənin nümayəndələri regionda müdafiə əməkdaşlığının gücləndirilməsini müzakirə ediblər. CENTCOM-un komandanı admiral Bred Kuper müzakirələrin regional təhlükəsizlik və sabitliyə ümumi sadiqliyi göstərdiyini bildirib. Görüşdə Misir, İordaniya, Küveyt, Livan, Oman, Qətər, Səudiyyə Ərəbistanı, Suriya, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Yəmən də təmsil olunub. Təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi əsas gündəm mövzularından olub. Regionda hərbi koordinasiyanın artırılması məsələləri də müzakirə edilib.

İsrailin müdafiə naziri İsrael Kats ölkəsinin qoşunlarının Livan, Suriya və Qəzza zolağındakı təhlükəsizlik zonalarında qalacağını açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, hərbçilər növbəti göstərişədək bu əraziləri tərk etməyəcəklər. Kats bunun İsrailin təhlükəsizliyinin təmin olunması məqsədi daşıdığını bildirib. O, İrana da xəbərdarlıq edərək mümkün hücumlara sərt cavab veriləcəyini deyib. İsrail rəsmiləri Livandan qoşunların çıxarılmasını Hizbullahın silahsızlaşdırılması ilə əlaqələndirirlər. İsrail eyni zamanda Suriyada hərbi əməliyyatlarını davam etdirir. Qəzza zolağının böyük hissəsi də İsrail qüvvələrinin nəzarətində qalır.

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan İsrailin regiondakı hərbi siyasətini sərt tənqid edib. O bildirib ki, Ankara İsrailin hərbi əməliyyatlarının dayandırılması üçün müttəfiqləri ilə davamlı müzakirələr aparır. Fidanın sözlərinə görə, Benyamin Netanyahunun siyasəti Yaxın Şərqdə sabitsizliyi və müharibəni dərinləşdirir. O, bu siyasətin region üçün ağır nəticələr doğurduğunu bildirib. Son aylarda İsrailin Qəzza, Livan və Suriyadakı əməliyyatları Ankara ilə Təl-Əviv arasında gərginliyi artırıb. Tərəflər qarşılıqlı olaraq sərt bəyanatlar səsləndirirlər. Regionda diplomatik və siyasi gərginlik davam edir.

İsrailin müdafiə naziri İsrail Kats İrana qarşı yeni hərbi əməliyyat ehtimalını istisna etməyib. O bildirib ki, İsrail zərurət yaranacağı halda İrana üçüncü dəfə də zərbə endirə bilər. Kats bu açıqlamanı 2006-cı il Livan müharibəsinin qurbanlarının anım mərasimində verib. Onun sözlərinə görə, İsrail ordusu Livan, Suriya və Qəzzada təhlükəsizlik məqsədilə mövcudluğunu davam etdirəcək. Açıqlama ABŞ-nin İranla diplomatik təmasları davam etdirdiyi dövrdə səsləndirilib. Bu bəyanat regionda gərginliyin yenidən arta biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları gücləndirib. Rəsmi Tehran hələlik bu açıqlamaya münasibət bildirməyib.

Suriyanın keçid dövrü Prezidenti Əhməd əş-Şəraa ölkəsinin ərazi bütövlüyünə sadiq olduqlarını bəyan edib. O bildirib ki, Suriya xarici qüvvələrin maraqlarının həyata keçirildiyi məkan deyil. Əş-Şəraa İsrailin ölkənin cənubuna endirdiyi zərbələri pisləyib. Bu arada Colan təpələri yaxınlığında yaşayan sakinlərin bir hissəsi evlərini tərk etmək məcburiyyətində qalıb. Suriyanın Xarici İşlər Nazirliyi İsrailin hərbi əməliyyatlarını ölkənin suverenliyinin pozulması kimi qiymətləndirib. Dəməşq ərazi bütövlüyünün və sabitliyin qorunmasının əsas prioritet olduğunu bildirib. Bölgədə gərginlik davam edir.

Tərəflər yol hərəkətinə elektron nəzarət sistemlərinin qurulması, avtomobil nömrələrinin və barmaq izlərinin tanınması texnologiyalarının tətbiqinin genişləndirilməsi, pasport və şəxsiyyət vəsiqələrinin hazırlanması prosesinin təkmilləşdirilməsi, eləcə də təhlükəsizlik avadanlıqları sahəsində əməkdaşlıq imkanlarını nəzərdən keçiriblər.

Türkiyənin daxili işlər naziri Mustafa Çiftçi rəsmi təmaslar çərçivəsində bu gün Suriyaya səfər edəcək. Nazirin Suriyanın daxili işlər naziri Ənəs Həttab və fövqəladə hallar və fəlakətlərin idarə olunması naziri Raid əs-Salih ilə görüşəcəyi gözlənilir. Tərəflərin iki ölkə arasında "Fövqəladə hallar və fəlakətlərin idarə olunması sahəsində əməkdaşlıq haqqında Anlaşma Memorandumu" imzalayacağı bildirilir.

Livan Suriya Prezidentinin hərbi müdaxilədən imtina mövqeyini alqışlayıb. Baş nazir Nəvaf Salam bu mövqeni “qardaşcasına və açıq” adlandırıb. Tərəflər regiondakı sürətli dəyişiklikləri müzakirə ediblər. Suriya Prezidenti diplomatik həll yolunu seçdiyini bildirib. ABŞ Prezidenti Donald Trampın açıqlamaları fonunda regionda gərginlik artıb. Livan diplomatik yanaşmanı dəstəkləyir. Münasibətlərin yumşalması ehtimalı gündəmdədir.

Suriya Prezidenti Əhməd əş-Şaraa ölkəsinin Livana hərbi müdaxilə etmək niyyətində olmadığını bəyan edib. O, bu açıqlamanı ABŞ Prezidenti Donald Trampın Suriyanın Livandakı proseslərə cəlb oluna biləcəyi barədə səsləndirdiyi fikirlərdən sonra verib. Əş-Şaraa televiziya müsahibəsində bildirib ki, Suriya Livanla hərbi deyil, iqtisadi əməkdaşlıq kanallarının inkişafında maraqlıdır.

ABŞ Livan rəsmilərinə və Hizbullahla əlaqəli şəxslərə sanksiyalar tətbiq edib. Bu qərar ABŞ Maliyyə Nazirliyi tərəfindən elan olunub. Sanksiyalar biznes şəbəkəsi ilə bağlı şəxsləri də əhatə edir. ABŞ onların Hizbullahı maliyyələşdirdiyini iddia edir. Addım Livanda sülh prosesinə təsir edən faktor kimi qiymətləndirilir. Suriya, İraq və Omanda da bəzi şəxslər siyahıya salınıb. ABŞ onların “örtülü şirkətlər” vasitəsilə fəaliyyət göstərdiyini bildirir. Regionda gərginlik davam edir.