İranın raket və mərmi hücumları Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinə ciddi təsir edib. Ötən gün boğazdan yalnız altı gəmi keçib ki, bu da son beş həftənin ən aşağı göstəricisidir. Gəmilər təhlükəsizlik səbəbindən bu marşrutdan istifadə etməyə ehtiyatla yanaşırlar. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Dünya yanacaq ehtiyatlarının təxminən 20 faizi bu su yolundan keçir. Gəmi hərəkətinin azalması enerji bazarında qiymət artımına səbəb olub. Beynəlxalq bazarlar bölgədəki vəziyyəti diqqətlə izləyir.

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) Hörmüz boğazında ölkəyə məxsus "Mombasa" və "Al Bahiyah" neft tankerlərinə İran tərəfindən qanadlı raketlərlə həyata keçirilən hücumu ən sərt şəkildə pisləyib. BƏƏ Xarici İşlər Nazirliyinin yaydığı bəyanatda bildirilir ki, hücum tankerlər Hörmüz boğazının cənub dəniz marşrutu ilə Oman ərazi sularından keçərkən baş verib və İran tərəfindən buraxılan iki qanadlı raketlə həyata keçirilib.

ABŞ ordusu İrana qarşı dəniz blokadasının iyulun 14-də başlayacağını açıqlayıb. Blokada İranın bütün cənub sahillərini, limanlarını və neft terminallarını əhatə edəcək. ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin rəhbərlik etdiyi qurum neytral gəmilərə ərazini tərk etmək barədə xəbərdarlıq edib. ABŞ bildirib ki, İranla əlaqəsi olmayan istiqamətlər üzrə Hörmüz boğazından keçidlərə maneə yaradılmayacaq. Humanitar yüklərin yoxlamadan sonra daşınmasına icazə veriləcək. Blokadadan yayınmağa kömək edən gəmilərin yoxlanılacağı açıqlanıb. İran isə Hörmüz boğazında mövqeyindən geri çəkilməyəcəyini bildirib.

ABŞ və İran arasında artan gərginlik Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinin azalmasına səbəb olub. Tankerlərin keçidi son iki ayın ən aşağı səviyyəsinə düşüb. Bir sıra gəmilər təhlükəsizlik səbəbindən izləmə sistemlərini söndürür. Kpler şirkətinin məlumatına görə, neft və qaz tankerlərinin hərəkəti mayın 25-dən bəri ən aşağı göstəricidədir. Ekspertlər bildirirlər ki, Hörmüz boğazının uzun müddət bağlanması qlobal enerji təchizatına ciddi təsir göstərə bilər. Belə vəziyyət neft qiymətlərinin artmasına və tanker bazarında problemlərə səbəb ola bilər. Hörmüz boğazındakı vəziyyət beynəlxalq enerji bazarları tərəfindən diqqətlə izlənilir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazında İrana qarşı blokadanın yenidən tətbiq edildiyini açıqlayıb. O, ABŞ-ın strateji su yolunda təhlükəsiz keçidə nəzarət edəcəyini bildirib. Tramp gəmilərdən təhlükəsiz keçid üçün ödəniş alınacağını qeyd edib. Onun sözlərinə görə, ABŞ çəkilən xərclərə görə kompensasiya almalıdır. Prezident bütün yüklər üçün 20 faiz ödəniş mexanizminin yaradılacağını bildirib. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımaları üçün mühüm marşrut hesab olunur. Bu qərar ABŞ-İran gərginliyinin yeni mərhələyə keçməsi kimi qiymətləndirilir.

Hörmüz boğazında kommersiya gəmilərinin marşrut seçimlərində dəyişiklik baş verir. Dəniz təhlükəsizliyi üzrə analitik Dimitris Maniatis son günlər İran marşrutundan istifadə edən gəmilərin sayının artdığını bildirib. Onun məlumatına görə, üç gün ərzində 26 gəmi İran tərəfinin nəzarət etdiyi keçiddən istifadə edib. Daha 26 gəmi elektron izləmə sistemlərini söndürüb. ABŞ tərəfindən dəstəklənən cənub marşrutunu isə yalnız beş gəmi seçib. Ekspert Hörmüz boğazında vahid sistem əvəzinə rəqabətli keçid mexanizminin yarandığını qeyd edib. Yaponiya hökumətinin İranla razılaşaraq yeddi gəmini çıxardığı bildirilib. Bölgədəki vəziyyət beynəlxalq gəmiçilik üçün yeni risklər yaradır.

Yəmənin Ədən sahilləri yaxınlığında bir tankerə altı kiçik qayığın yaxınlaşdığı bildirilib. Hadisə zamanı xəbərdarlıq atəşi açılıb. Böyük Britaniyanın Dəniz Ticarəti Əməliyyatları qurumu insident barədə məlumat yayıb. Hadisə sahildən təxminən 50 dəniz mili uzaqlıqda baş verib. Rəsmi qurumlar hadisə ilə bağlı araşdırma aparırlar. Gəmilərə bölgədə ehtiyatlı hərəkət etmək və şübhəli fəaliyyətləri bildirmək tövsiyə olunub. Ədən körfəzi və Qırmızı dəniz ətrafında təhlükəsizlik vəziyyəti beynəlxalq gəmiçilik üçün əsas narahatlıq olaraq qalır.

İranın İnqilab Keşikçiləri Korpusunun Hörmüz boğazında iki gəmiyə xəbərdarlıq atəşi açdığı bildirilib. İran dövlət televiziyası gəmilərin keçid qaydalarını pozduğunu iddia edib. Hadisə ABŞ və İran arasında strateji su yoluna nəzarət uğrunda artan gərginlik fonunda baş verib. Hörmüz boğazı dünya enerji daşımaları üçün ən mühüm marşrutlardan biri hesab olunur. Bu ərazidən qlobal enerji ehtiyatlarının təxminən beşdə biri daşınır. Ekspertlər bölgədəki hərbi gərginliyin gəmiçilik və enerji bazarlarına təsir edə biləcəyini bildirirlər. ABŞ-İran qarşıdurmasının davam etməsi təhlükəsizlik narahatlıqlarını artırır.

Çin Hörmüz boğazında sərbəst və təhlükəsiz gəmiçilik rejiminin bərpa edilməsinin vacibliyini bildirib. Pekin bu su yolunun beynəlxalq naviqasiya üçün əhəmiyyətli olduğunu qeyd edib. Çin Xarici İşlər Nazirliyi tərəfləri məsələni düzgün şəkildə həll etməyə çağırıb. Açıqlama ABŞ və İran arasında bölgədə artan gərginlik fonunda verilib. İran daha əvvəl boğazdan keçən gəmilər üçün yeni ödənişlərin tətbiq ediləcəyini açıqlayıb. Pekin və digər dost ölkələr üçün xüsusi yanaşmanın olacağı bildirilib. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımaları üçün mühüm marşrut olduğundan burada baş verən dəyişikliklər dünya bazarlarına təsir göstərə bilər.

Səudiyyə Ərəbistanı Xarici İşlər Nazirliyi İranın regionun təhlükəsizliyi və sabitliyini pozan fəaliyyətlərini kəskin şəkildə pisləyən bəyanat yayıb. Nazirliyin açıqlamasında bildirilib ki, Tehran beynəlxalq hüququn prinsiplərini, BMT Nizamnaməsini, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Nizamnaməsini və mehriban qonşuluq qaydalarını pozmaqda davam edir.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı Yaxın Şərq sularında 20-dən çox ABŞ hərbi gəmisinin fəaliyyət göstərdiyini bildirib. Məlumata görə, gəmilər bölgə təhlükəsizliyinin qorunması məqsədilə müxtəlif istiqamətlərdə keşik çəkir. Komandanlıq son dəniz hərəkətlərinin ABŞ-nin hərbi gücünü nümayiş etdirdiyini açıqlayıb. Bildirilib ki, bu fəaliyyət regional sabitliyin təmin olunmasına xidmət edir. ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin bölgədəki mövcudluğu gərginliyin artdığı bir dövrdə diqqət çəkir. Vaşinqton hərbi gəmilərin təhlükəsizlik tədbirləri çərçivəsində fəaliyyət göstərdiyini bildirir. Bu addım Yaxın Şərqdə dəniz təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqların artdığı vaxta təsadüf edir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana qarşı blokadanın yenidən tətbiq edilə biləcəyini açıqlayıb. O bildirib ki, belə bir addım yalnız İrana aid olacaq və digər dövlətlərin dəniz daşımalarına təsir göstərməyəcək. Trampın sözlərinə görə, İran imkan əldə edərsə, dəniz minaları yerləşdirməyə cəhd göstərə bilər. ABŞ Prezidenti bunun qarşısını almaq üçün kiçik sürətli qayıqların hədəfə alındığını iddia edib. O, həmçinin Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatına üzv ölkələrin Hörmüz boğazına mina axtaran xüsusi gəmilər göndərəcəyini bildirib. Bu açıqlamalar bölgədə təhlükəsizlik vəziyyəti ilə bağlı narahatlıqları daha da artırıb. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, tərəflər arasında gərginliyin dərinləşməsi beynəlxalq dəniz daşımalarına da təsir göstərə bilər.