#neft-qaz

2025-ci ilin yanvar-sentyabr ayları üzrə operativ məlumatlara əsasən, respublikada 20,7 milyon ton neft (kondensatla birlikdə) hasil edilib. Hasilatın 12 milyon tonu “Azəri-Çıraq-Günəşli”nin, 2,9 milyon tonu (kondensat) “Şahdəniz”in, 0,4 milyon tonu (kondensat) “Abşeron” yatağının payına düşüb. SOCAR üzrə neft (kondensatla birlikdə) hasilatı 5,4 milyon tona yaxın təşkil edib.

Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondu tərəfindən ABŞ-da yerləşən və “BlackRock”un tərkibinə daxil olan “Global Infrastructure Partners” (GIP) investisiya şirkəti ilə tərəfdaşlıq çərçivəsində London Qatvik hava limanına 50 milyon funt sterlinq məbləğində investisiya həyata keçirib. Bu yatırım ARDNF-nin Avropa bazarında həyata keçirdiyi ən əhəmiyyətli infrastruktur investisiyalarından biri olmaqla, Fondun qlobal infrastruktur layihələrində uzunmüddətli iştirakını və dayanıqlı inkişafa sadiqliyini bir daha nümayiş etdirir. Böyük Britaniyanın ikinci ən işlək hava limanı olan London Qatvik hər il 40 milyondan artıq sərnişinə xidmət göstərir və 2024-cü ildə sərnişin dövriyyəsinə görə Avropanın ən işlək on hava limanı sırasında yer alıb. Uzun illər ərzində Avropanın ən işlək bir zolaqlı hava limanı kimi tanınan Qatvik, Böyük Britaniya Hökumətinin Şimal Uçuş Zolağı layihəsini təsdiqləməsi ilə əhəmiyyətli genişlənmə mərhələsinə qədəm qoyub. Proqnozlara əsasən, 2030-cu illərin sonlarınadək hava limanının illik sərnişin axını təxminən 75 milyona çatacaqdır. Qatvik hava limanı Birləşmiş Krallığın mühüm nəqliyyat mərkəzlərindən biri kimi 23 mindən çox iş yeri təmin edir və hər il ölkə iqtisadiyyatına milyardlarla funt-sterlinq dəyərində töhfə verir.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ölkənin neft gəlirlərindən asılılığını azaltmasının vacibliyini vurğulayıb və daxili istedadların, sənaye və istehsal potensialının daha fəal şəkildə iqtisadiyyata cəlb olunmasının zəruriliyini bildirib. O bu fikirləri cümə axşamı Ərdəbil vilayətinə etdiyi bir günlük səfər çərçivəsində yerli iş adamları və iqtisadi dairələrlə görüşündə səsləndirib.

Türkiyə Enerji və Təbii Sərvətlər naziri Alparslan Bayraktar, Türkiyənin milli enerji şirkəti BOTAŞ ilə BP arasında yeni qaz təchizatı müqaviləsinin imzalandığını açıqlayıb. Nazirin verdiyi məlumata görə, 3 il müddətinə qüvvədə olacaq müqavilə çərçivəsində illik təxminən 1,6 milyard kubmetr, ümumilikdə isə 4,8 milyard kubmetr təbii qaz Türkiyəyə idxal ediləcək.

ABŞ Dövlət Departamenti açıqlamasında Çində yerləşən iki xam neft və neft məhsulları terminal operatorunu “milyonlarla barrel” İran xam neftinin ABŞ-ın təyin etdiyi tankerlərə idxalına şərait yaratmaqda günahlandırıb. Bu, Çində operatorlara qarşı sanksiyaların dördüncü mərhələsidir. Bundan əlavə, Yunanıstan vətəndaşı Antonios Marqaritis və onun şirkətləri, eləcə də İran donanmasına aid təxminən onlarla gəmi “İran neftini nəql etmək üçün dəniz sektorunda vəzifəsindən istifadə etmək” iddiası ilə sanksiya siyahısına daxil edilib.

İyul ayında Türkiyədə ümumi neft hasilatı 4 milyon barel, təbii qaz hasilatı isə 288 milyon kubmetr təşkil edib. Bu barədə Türkiyənin Enerji və Təbii Sərvətlər Nazirliyi məlumat yayıb. Nazirlik bildirib ki, həm neft, həm də qaz hasilatı fasiləsiz davam etdirilir. Bu dövrdə neft ekvivalenti ilə birlikdə ümumi hasilat 5,7 milyon barelə çatıb.

Macarıstanın xarici işlər naziri Peter Szijjarto hücumdan sonra Rusiya neftinin Macarıstana nəqlinin dayandığını açıqlayıb. O, “Ukrayna yenidən Macarıstana gedən neft kəmərinə hücum edərək, ölkəmizə neft axınının kəsilməsinə səbəb oldu. Bu, enerji təhlükəsizliyimizə qarşı qəbuledilməz bir hücumdur” - deyə bildirib. Nazir əlavə edib ki, məsələ ilə bağlı Rusiya energetika nazirinin müavini Pavel Sorokin ilə danışıb və rusiyalı mütəxəssislərin transformator stansiyasının tezliklə işə bərpa olunması üçün çalışdıqlarını qeyd edib. Lakin neft nəqlinin nə vaxt bərpa olunacağı hələlik məlum deyil.

Qərara əsas səbəb kimi kəşfiyyat fəaliyyətinin ətraf mühitə təsirlərinin yetərincə qiymətləndirilməməsi və yerli sakinlərin mümkün neft dağılması riskləri barədə kifayət qədər məlumatlandırılmaması göstərilib. Məhkəməyə ətraf mühit təşkilatları Natural Justice və Green Connection tərəfindən müraciət olunmuşdu. Onlar Cape Town və Cape Agulhas arasındakı sahildən təxminən 10 min kvadrat kilometr məsafədə aparılacaq işlərin təhlükə yaratdığını əsas gətiriblər.