#Benyamin Netanyahu

Fransa İordan çayının qərb sahilindəki Qusra kəndində İsrailli köçkünlərin fələstinlilərin evlərini ələ keçirməsini kəskin şəkildə pisləyib. Paris İsrail hakimiyyətini hadisələrə görə məsul şəxsləri həbs etməyə və məsuliyyətə cəlb etməyə çağırıb. Fransa fələstinli mülki əhalinin müdafiəsi üçün zəruri tədbirlərin görülməsini də tələb edib. Paris İsrailin işğal altındakı ərazilərdə yaşayış məntəqələri salmaq siyasətinin iki dövlətli həll imkanlarını təhlükə altına qoyduğunu bildirib. Qusra kəndində bir neçə fələstinli ailənin evlərinin günlərdir köçkünlərin mühasirəsində olduğu bildirilir. ABŞ da Benyamin Netanyahudan hadisələri pisləməsini istəyib. ABŞ-ın İsraildəki səfiri Mayk Hakabi köçkünləri sərt şəkildə tənqid edib. Hadisələr İordan çayının qərb sahilində gərginliyin daha da artmasına səbəb olub.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu Britaniyanı istehzalı şəkildə «Britaniya İslam Respublikası» adlandırıb. Netanyahu bu fikirləri İsrail Ordusunun radiosunun podkastında yayımlanan geniş müsahibəsi zamanı səsləndirib. O, Britaniyanın keçmiş baş naziri Uinston Çörçillin ailəsi ilə bağlı xatirələrini bölüşərək ölkənin İsrailə münasibətinin dəyişdiyini bildirib.

İsrailin müdafiə naziri İsrael Kats ordunun Livanın cənubunda uzun müddət qalmağa hazırlaşdığını bildirib. Onun sözlərinə görə, “Hizbullah” tərksilah edilmədən İsrail qüvvələri nəzarət etdikləri ərazilərdən geri çəkilməyəcək. Kats ordunun bölgədə uzunmüddətli mövcudluğa hazırlaşması barədə göstəriş verdiyini açıqlayıb. İsrail hökuməti “Hizbullah”ın yaratdığı təhlükənin bütün Livan ərazisində aradan qaldırılmasını tələb edir. Oxşar mövqeyi Baş nazir Benyamin Netanyahu Qəzza zolağı ilə bağlı da nümayiş etdirir. Netanyahu HƏMAS tam tərksilah olunmadan İsrail qüvvələrinin Qəzzadan geri çəkilməsinə qarşı çıxır. ABŞ-nin təklif etdiyi plan isə tərksilah və İsrail qüvvələrinin geri çəkilməsinin mərhələli şəkildə həyata keçirilməsini nəzərdə tutur. İsrail rəhbərliyinin bu açıqlamaları ölkədə keçiriləcək seçkilər ərəfəsində təhlükəsizlik məsələlərinin siyasi gündəmdə ön plana çıxdığı bir vaxtda səsləndirilir.

İsrail 27 oktyabr tarixində ölkə tarixinin bəlkə də ən həlledici parlament seçkilərinə hazırlaşır. Bu dəfə əsas siyasi rəqabət təkcə qonşu dövlətlərlə münaqişələr və ya fələstinlilərlə münasibətlər ətrafında dönməyəcək. Səsvermənin əsas mahiyyəti İsrailin 1948-ci ildə baniləri tərəfindən təməli qoyulmuş liberal-demokratik dövlət modelini qoruyub saxlayacağı, yoxsa ultradindar (Haredi) və sağçı təsirlərin üstünlük təşkil etdiyi illiberal idarəetməyə doğru daha sürətlə sürüşəcəyi sualına cavab tapmaq olacaq.

Məqalə müəllifi Məhəmməd Mənsur Benyamin Netanyahunun ABŞ tərəfindən hazırlanan Qəzza planını rədd etməsini tənqid edib. O, bu qərarın sülh prosesini təhlükə altına aldığını bildirib. Məqalədə qeyd olunur ki, plan HƏMAS-ın tərksilah olunması və İsrail qüvvələrinin mərhələli geri çəkilməsini nəzərdə tutur. Müəllif İsrailin atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq hücumları davam etdirdiyini iddia edib. Onun sözlərinə görə, İsrail Qəzza zolağının böyük hissəsinə hərbi nəzarəti saxlayır. Məqalədə Netanyahunun seçkilər öncəsi diplomatik prosesi çətinləşdirdiyi qeyd olunur. Müəllif hesab edir ki, İsrailin mövqeyi atəşkəsin tamamilə pozulmasına səbəb ola bilər. Yazıda bu vəziyyətin Qəzzada müharibənin uzanması riskini artırdığı vurğulanır.

Almaniya hökuməti Donald Trampın Qəzza planını HƏMAS-ın tərksilahına doğru addım kimi qiymətləndirib. Almaniya Xarici İşlər Nazirliyi planın mürəkkəb olduğunu və fikir ayrılıqlarının gözlənilən sayıldığını bildirib. Nazirliyin sözçüsü Benyamin Netanyahunun planı rədd etməsinə münasibət bildirərək belə proseslərdə çoxlu açıq sualların olduğunu qeyd edib. Berlin Qəzza məsələsində davamlı həll yolunun tapılmasının vacibliyini vurğulayıb. Almaniya hesab edir ki, plan HƏMAS-ın silahlı fəaliyyətinin dayandırılması istiqamətində imkan yarada bilər. Bununla belə, planın həyata keçirilməsi üçün tərəflər arasında razılaşmaların əldə olunması tələb olunur. Almaniya diplomatik səylərin davam etdirilməsini dəstəkləyir. Qəzza planı ilə bağlı müzakirələr beynəlxalq səviyyədə davam edir.

Qəzza hökumətinin Media Ofisi İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun Donald Trampın 15 maddəlik planını rədd etməsini tənqid edib. Qurum bunun vasitəçilərin səylərinə zərbə vurduğunu bildirib. Bəyanatda İsrailin gərginliyin azaldılması yolunu əngəllədiyi iddia olunub. Qəzza Media Ofisi humanitar böhranın daha da ağırlaşdığını qeyd edib. Fələstinli qrupların danışıqlarda məsuliyyətli mövqe nümayiş etdirdiyi bildirilib. Qurum tərəflərin daha çox qan tökülməsinin qarşısını almağa çalışdığını vurğulayıb. Beynəlxalq ictimaiyyət və BMT İsrail hökumətinə təzyiq göstərməyə çağırılıb. Bəyanatda hərbi əməliyyatların dayandırılması və razılaşdırılmış şərtlərin həyata keçirilməsi tələb olunub.

Jurnalist Antoni Lövenşteyn ABŞ-nin Qəzza sülh planı ilə bağlı İsrailə daha çox təzyiq göstərə biləcəyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Vaşinqton yardımları dayandırmaq, hərbi dəstəyi azaltmaq və beynəlxalq təşkilatlarda mövqeyini dəyişmək imkanına malikdir. Lövenşteyn ABŞ-nin bu vasitələrdən istifadə etmədiyini iddia edib. O, bunun səbəbini Donald Tramp və onun komandasında olan şəxslərin fələstinlilərə münasibəti ilə əlaqələndirib. Jurnalist Tramp, Cared Kuşner və Stiven Millerin fələstinliləri bərabər görmədiyini iddia edib. Onun fikrincə, Qəzza sülh planının qarşılaşdığı əsas problem də budur. Lövenşteynin açıqlaması ABŞ-nin İsrail-Fələstin məsələsindəki siyasəti ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib.

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan Ankarada keçirdiyi mətbuat konfransında İsrailin Qərb Sahili, Qüds və Qəzzadakı hərəkətlərini tənqid edib. O bildirib ki, İsrailin sülh planına baxmayaraq hücumlarını davam etdirməsi Baş nazir Benyamin Netanyahunun sülh istəmədiyini göstərir. Fidan Türkiyənin bölgədə atəşkəsin qorunması və diplomatik həll yolunun dəstəklənməsi mövqeyini bir daha vurğulayıb.

Kanadanın Baş naziri Mark Karni ölkəsinin Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinə dəstəyinin davam edəcəyini açıqlayıb. O bildirib ki, Kanada məhkəməni maliyyə, kadr və siyasi baxımdan dəstəkləyir və bu mövqeyini dəyişməyəcək. Karni qlobal qeyri-sabitlik şəraitində BCM-nin rolunun artdığını vurğulayıb. Bu açıqlama ABŞ-nin BCM-yə qarşı tənqidləri və bəzi məhkəmə rəsmilərinə tətbiq etdiyi sanksiyalar fonunda səsləndirilib.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ölkəsinin təhlükəsizliyinin heç bir razılaşmanın predmeti olmadığını bildirib. O, Donald Trampı İsrailin Ağ evdəki ən böyük dostu adlandırsa da, İsrailin təhlükəsizliyi üçün lazım olan bütün addımları "razılaşma ilə və ya razılaşma olmadan" atacağını vurğulayıb. Açıqlama Romada İsrail–Livan danışıqlarının davam etdiyi və Livanın cənubunda hərbi əməliyyatların sürdüyü bir vaxtda verilib.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian HƏMAS rəhbərliyi ilə telefon danışığında Tehranın Qəzza danışıqlarında Fələstin tərəfinin qəbul edəcəyi bütün qərarları dəstəkləyəcəyini bildirib. Bu açıqlama Donald Trampın HƏMAS-ın silahsızlanmağa razılaşdığı barədə iddiasından sonra verilib. İsrail HƏMAS tam silahsızlaşdırılmadan Qəzzadan çıxmayacağını bildirir, HƏMAS isə İsrail qoşunlarının tam geri çəkilməsini əsas şərt kimi irəli sürür. Baş nazir Benyamin Netanyahu isə Trampın planını qəbul etmədiklərini açıqlayıb.