İsrail hökumətinin qərarı Yaxın Şərqdə və Cənubi Qafqazda geosiyasi gərginliyi artırıb

İsrail hökuməti Livanla əldə olunan çərçivə sazişini “qələbə” kimi təqdim edir. Rəsmi Tel-Əviv razılaşmanın İsrailin əsas tələblərini təmin etdiyini bildirir. Buraya Livandakı təhlükəsizlik zonasından tam çıxmamaq, lazım olduqda hərbi əməliyyat azadlığı və mərhələli, lakin vaxtı müəyyən edilməyən geri çəkilmə daxildir. Baş nazir Benyamin Netanyahu və hökumət üzvləri sazişi müsbət qarşılayır. Müxalifətin mövqeyi hələlik açıqlanmayıb. Analitiklər hesab edirlər ki, razılaşma Livan daxilində siyasi gərginliyi artıra bilər. Livan hökuməti və Hizbullah arasında mümkün qarşıdurma riskləri də gündəmdədir. Bu vəziyyət regionda yeni siyasi və təhlükəsizlik balansı yarada bilər.

İsraildə keçiriləcək növbəti seçkilərin Baş nazir Benyamin Netanyahu-nun siyasi karyerasında həlledici rol oynaya biləcəyi bildirilir. O, həm regionda davam edən müharibələr, həm də korrupsiya ittihamları səbəbilə ciddi daxili təzyiqlərlə üzləşib. Netanyahu İsrail tarixində ən uzun müddət vəzifədə qalan baş nazir olsa da, qarşıdan gələn seçkilərin onun siyasi gələcəyini dəyişə biləcəyi qeyd olunur. İsrail hazırda həm şimalda Livanla, həm də daha geniş regionda gərginliklə üz-üzədir. ABŞ-ın hərbi əməliyyatların dayandırılması ilə bağlı təzyiqləri vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirir. Eyni zamanda, 7 oktyabr 2023 hadisələri ilə bağlı hökumətin fəaliyyəti ictimai narazılıq doğurub. Korrupsiya ittihamları da Netanyahunun siyasi mövqeyini zəiflədir. Seçkilərin nəticəsinin İsrail siyasətində yeni mərhələ açacağı gözlənilir.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ABŞ, İsrail və Livan arasında əldə olunan çərçivə sazişini İran üçün ciddi zərbə kimi qiymətləndirib. O, televiziya ilə yayımlanan çıxışında razılaşmanın bölgədə yeni təhlükəsizlik reallığı yaratdığını bildirib. Netanyahu İsrail ordusunun Hizbullah tam silahsızlaşdırılana qədər Livanın cənubunda qalacağını da bəyan edib. Baş nazirin sözlərinə görə, bu mövqe İsrailin təhlükəsizlik maraqlarından irəli gəlir. Açıqlama Vaşinqtonda aparılan danışıqlar nəticəsində əldə olunan razılaşmadan sonra verilib. Hələlik Livan və digər tərəflər Netanyahuya cavab verməyiblər. Bəyanatın bölgədəki təhlükəsizlik vəziyyətinə və diplomatik proseslərə təsir göstərə biləcəyi ehtimal olunur. Yaxın günlərdə razılaşmanın icrası ilə bağlı əlavə açıqlamaların verilməsi gözlənilir.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu İranın nüvə silahı əldə etməsinin qarşısının alınacağını bildirib. O, İsrailin bu istiqamətdə əməliyyatlar apardığını və təhlükənin davam etdiyini deyib. Netanyahu həmçinin Livanın cənubunda təhlükəsizlik bufer zonası yaradıldığını qeyd edib. Onun sözlərinə görə, Livandakı hərbi məqsədlər hələ tamamlanmayıb.

Netanyahu hökumətinin həm ABŞ, həm də İsrail daxilində təzyiqlərlə üzləşdiyi bildirilir. İsrail ordusunun Livanda “müdafiə xarakterli” əməliyyatlar apardığı deyilir. ABŞ-ın hücumların genişlənməsinə qarşı olduğu qeyd olunur. Daxildə isə hökumətə siyasi təzyiqlər artır.

İranın BMT-dəki nümayəndəsi İsrailin Livandakı hücumlarını tənqid edib və bunun danışıqlara təsir edəcəyini bildirib. O, ABŞ-ın İsrail üzərində təsirini artırmalı olduğunu deyib. Netanyahu isə İsrail ordusunun Livanda əməliyyatlarını davam etdirəcəyini açıqlayıb.

Analitik Əli Əkbər Dərini ABŞ-ın İsrail üzərində ciddi təsir imkanına malik olduğunu bildirib. O, Vaşinqtonun Livan və İranla bağlı öhdəlik götürdüyünü iddia edib. Dərini İsrailin razılaşmaları pozduğunu söyləyib. O, Trampın Netanyahu üzərində “təsir gücünə” sahib olduğunu vurğulayıb. Lakin bu siyasi iradənin istifadə olunub-olunmayacağı sual altındadır.

Netanyahu İsrailin ABŞ-dan hərbi asılılığını azaltmalı olduğunu bildirib. O, ölkənin öz silah sistemlərini inkişaf etdirməsinin vacibliyini vurğulayıb. Açıqlama ABŞ-ın İsrailə Livandakı əməliyyatlarla bağlı təzyiqləri fonunda gəlib. Netanyahu qoşunların Livanda qalacağını da deyib.

İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahu Livanın cənubunda ordunun tam hərəkət azadlığına malik olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, İsrail hərbçiləri istənilən təhlükəyə qarşı sərbəst şəkildə əməliyyat keçirə bilər. Netanyahu “təhlükəsizlik zonası”nın lazım olan müddətə qədər saxlanılacağını deyib. Baş nazir əmrlərdə dəyişiklik olmadığını vurğulayıb. Qərarın İsrailin şimal bölgələrinin təhlükəsizliyinə yönəldiyi bildirilib. Regionda gərginlik davam edir.

Benyamin Netanyahu İsrail qoşunlarının Livanın cənubunda qalacağını bildirib. Onun sözlərinə görə, bu qərar İsrailin şimal sərhədlərinin təhlükəsizliyinin təmin olunması məqsədi daşıyır. Baş nazir ordunun bölgədə fəaliyyətini davam etdirəcəyini vurğulayıb. Netanyahu Hizbullahın mümkün hücumlarına sərt cavab verilməsi barədə göstəriş də verib. Eyni zamanda İsrail qüvvələrinə qarşı təhlükələrin aradan qaldırılması tapşırılıb. Açıqlama atəşkəs ətrafında mübahisələrin davam etdiyi dövrdə verilib. Livan və İsrail arasında gərginlik hələ də yüksək olaraq qalır. Bölgədəki vəziyyət diqqətlə izlənilir.

Ekspert Yossi Mekelberq ABŞ və İsrail arasında Livanla bağlı fikir ayrılıqlarının artdığını bildirib. Onun sözlərinə görə, Donald Tramp və Cey Di Vens Benyamin Netanyahunun hərəkətlərindən narazıdırlar. Analitik İsrailin qarşısında üç mümkün ssenarinin olduğunu qeyd edib. Birinci variant diplomatik həll yolunun seçilməsidir. İkinci variant hərbi əməliyyatların qısa müddət davam etdirilməsidir. Üçüncü və ən riskli ssenari isə ABŞ-nin mövqeyinə baxmayaraq müharibənin davam etdirilməsidir. Ekspert bunun həm İsrail, həm də Livan üçün ağır nəticələr doğura biləcəyini vurğulayıb. Livan məsələsi ətrafında müzakirələr davam edir.