Donald Tramp Benyamin Netanyahunun ABŞ-da olduğu müddətdə həbs edilməyəcəyini bildirib. Tramp İsrail Baş nazirinə qarşı hər hansı saxlanma tədbirinə icazə verilməyəcəyini açıqlayıb. Bu açıqlama Nyu-York meri Zohran Mamdaninin Netanyahu ilə bağlı mümkün həbs məsələsini araşdırdığını deməsindən sonra səslənib. Netanyahu sentyabrda BMT Baş Assambleyası üçün Nyu-Yorka səfər edə bilər. Onun Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi ilə bağlı hüquqi vəziyyəti beynəlxalq müzakirələrə səbəb olub. ABŞ-da bu məsələ siyasi və hüquqi debat yaradıb. Tramp isə Netanyahuya dəstəyini bir daha nümayiş etdirib.

Nyu-York meri Zohran Mamdani Benyamin Netanyahunu hərbi cinayətkar adlandırıb. O, İsrailin Baş nazirinin Haaqada məhkəmə qarşısında dayanmalı olduğunu bildirib. Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi Netanyahu barəsində 2024-cü ilin noyabrında həbs qərarı çıxarıb. Netanyahunun sentyabr ayında BMT Baş Assambleyası üçün Nyu-Yorka gələcəyi gözlənilir. Mamdani onun həbsinə göstəriş vermək səlahiyyətinin olub-olmadığını araşdırdığını deyib. Məsələ Nyu-York şəhərinin Hüquq İdarəsi ilə müzakirə olunur. ABŞ Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin üzvü deyil və həbs qərarını qəbul etmir. İsrail də Netanyahuya qarşı irəli sürülən ittihamları rədd edir.

Ceyms Devid Vensin açıqlamalarının İsrailin ABŞ-də təsir kampaniyası ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirdiyi bildirilir. Təhlildə İsrail hökumətinin ABŞ ictimai rəyinə təsir göstərməyə yönəlmiş genişmiqyaslı kampaniya apardığı iddia olunur. Kampaniyanın əvvəlcə İsrailə dəstəyin artırılmasına, daha sonra isə İranla bağlı siyasətin əsaslandırılmasına yönəldiyi qeyd edilir. Müəllifə görə, ABŞ–İran anlaşma memorandumundan sonra kampaniya razılaşmanı dəstəkləyən ABŞ rəsmilərini hədəf almağa başlayıb. Vitse-prezident Ceyms Devid Vensin bu prosesin əsas hədəflərindən biri olduğu iddia edilir. Təhlildə İsrail mətbuatının bunun Benyamin Netanyahu üçün siyasi problemlər yarada biləcəyini yazdığı vurğulanır. Bu qiymətləndirmələr müəllifin təhlilinə əsaslanır və rəsmi mövqeni əks etdirmir.

Ceyms Devid Vensin son açıqlamalarının Respublikaçılar Partiyası daxilində fikir ayrılıqlarını üzə çıxardığı bildirilir. Təhlilə görə, İsrailin İran siyasəti ABŞ-də həm Respublikaçılar, həm də Demokratlar arasında yeni müzakirələr yaradıb. Vensin İsraili gizli təsir kampaniyasında ittiham etməsi diqqətçəkən hadisə kimi qiymətləndirilir. Təhlildə Demokratlar Partiyasının 103 üzvünün İsrailə ayrılan yardımın dayandırılmasını dəstəkləməsi də siyasi dəyişikliklərin əlaməti kimi göstərilir. Həmçinin Donald Trampın Benyamin Netanyahu ilə telefon danışığında Livan və Suriyadan çıxmaq çağırışı etdiyi iddia olunur. İsrail tərəfinin sonrakı açıqlamaları isə bu mövzuda fikir ayrılıqlarının davam etdiyini göstərir. Ağ Evin növbəti addımlarının diqqətlə izlənəcəyi qeyd olunur. Bu qiymətləndirmələr təhlil xarakteri daşıyır.

Professor Sayrus Şayeq hesab edir ki, Ceyms Devid Vensin son açıqlamaları ABŞ rəhbərliyində İran siyasəti ilə bağlı ciddi fikir ayrılıqlarını üzə çıxarır. Onun fikrincə, Vaşinqtonda bir qrup İrana qarşı sərt xətti dəstəkləyir, digər qrup isə diplomatik həll yoluna üstünlük verir. Şayeq Vensin açıqlamalarını onun gələcək siyasi ambisiyaları ilə də əlaqələndirir. Ekspert Donald Trampın mövqeyinin də dəyişə biləcəyini istisna etmir. O bildirir ki, ABŞ ilə İsrail arasında əvvəllər mövcud olan sıx siyasi uyğunluq zəifləməyə başlayıb. Şayeqin sözlərinə görə, İrana qarşı siyasətin nəticələri Vaşinqton daxilində yeni müzakirələrə səbəb olur. O hesab edir ki, bu məsələdə etiraz edənlərin sayı getdikcə artır. Bu fikirlər ekspertin şəxsi təhlili kimi təqdim olunur.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu gələn həftə ABŞ-a planlaşdırdığı səfəri ləğv edib. Buna səbəb senator Lindsi Qrehemin anım mərasiminin təxirə salınması göstərilir. Netanyahu şənbə günü ABŞ-a yollanmalı və çərşənbə axşamınadək ölkədə qalmalı idi. Lindsi Qrehem ötən həftə qısa sürən qəfil xəstəlikdən sonra vəfat edib. Netanyahu onu yaxın dostu və ABŞ–İsrail münasibətlərinin güclü tərəfdarı kimi xarakterizə edib. Baş nazir senatorun İsrailin təhlükəsizliyinə verdiyi dəstəyi xüsusi vurğulayıb. Səfərin yeni tarixi barədə hələlik rəsmi açıqlama verilməyib. Hadisə ABŞ və İsrail arasında yüksək səviyyəli təmasların gündəmində dəyişiklik yaradıb.

Müəyyən şərtlər daxilində İsrail qoşunları Suriyadan çıxara bilər

İsrail Ali Məhkəməsi ultraortodoks yəhudilərin həbsini məhdudlaşdıran qanunun icrasını dayandırıb. Qanun hərbi xidmət yaşında olan dini təhsil müəssisələrinin tələbələrinin noyabrın 30-dək həbs olunmamasını nəzərdə tuturdu. Məhkəmə bu sənədin yalnız əhalinin müəyyən bir hissəsinə şamil edildiyini əsas gətirərək onun tətbiqini dayandırıb. Bildirilib ki, qanunla bağlı şikayətlərə qısa müddətdə baxılacaq. Ultraortodoks icmasının rəhbərləri uzun illərdir məcburi hərbi xidmətə qarşı çıxırlar. Onlar bunun dini təhsilə və icmanın həyat tərzinə zərər vurduğunu bildirirlər. Məsələ İsraildə siyasi və hüquqi müzakirələrin əsas mövzularından biri olaraq qalır. Qərarın seçkilər öncəsi siyasi proseslərə də təsir göstərə biləcəyi qeyd olunur.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ABŞ senatoru Lindsi Qrehemin anım mərasimində iştirak etmək üçün ABŞ-a səfər etməyə hazırlaşır. Məlumata görə, səfər şənbə gecəsi başlayacaq və çərşənbə axşamına qədər davam edəcək. Səfər çərçivəsində Donald Tramp ilə mümkün görüş də müzakirə olunur, lakin bu barədə hələ rəsmi təsdiq verilməyib. Netanyahu Aparatının Avstriya Kansleri Kristian Ştokerdən planlaşdırılmış İsrail səfərini təxirə salmasını istədiyi bildirilir. Ştokerin səfəri gələn həftəyə nəzərdə tutulmuşdu. Netanyahu Aparatının gün ərzində ABŞ səfərinin proqramını açıqlaması gözlənilir. Lindsi Qrehem Donald Trampın ən yaxın siyasi müttəfiqlərindən biri hesab olunurdu. Onun qəfil vəfatı ABŞ siyasi dairələrində geniş əks-səda doğurub.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ilə keçirdiyi telefon danışığında İsrail ordusunun Suriya və Livandakı hərbi mövcudluğunu azaltmasını və qoşunlarını geri çəkməsini istəyib. ABŞ və İsrail rəsmilərinin verdiyi məlumata görə, Tramp İsrail ordusunun Suriya ərazisində qalmasının regional gərginliyi artırdığını və daha genişmiqyaslı müharibəyə səbəb ola biləcəyini bildirib.

İsrail təhlükəsizlik kabineti İordan çayının qərb sahilində 34 yeni yaşayış məntəqəsinin yaradılması üçün 434 milyon dollar vəsait ayırıb. Maliyyə naziri Bezalel Smotriç qərarı tarixi adlandırıb. İsrail 1967-ci ildən bu ərazini işğal altında saxlayır. Hazırda bölgədə 500 mindən çox israilli məskunlaşanın yaşadığı bildirilir. BMT və bir çox ölkələr İsrail yaşayış məntəqələrini beynəlxalq hüquqa zidd hesab edir. Qərar bölgədə siyasi gərginliyin davam etdiyi bir dövrdə qəbul edilib.

İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahu İran rəhbərliyinə xəbərdarlıq edib. O bildirib ki, İran İsrailə hücum edərsə, ölkəsi güclü cavab verəcək. Netanyahu əvvəlki kimi hücumlara səssiz qalmayacaqlarını deyib. İsrail Baş nazirinin açıqlaması regionda artan gərginlik fonunda səslənib. Tərəflər arasında son dövrlərdə qarşılıqlı hərbi təhdidlər davam edir. İran və İsrail arasında mümkün yeni eskalasiya beynəlxalq diqqət mərkəzindədir.