#Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri

Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində sakinlərə göndərilən raket təhlükəsi xəbərdarlıqlarının texniki nasazlıqla bağlı olduğu açıqlanıb. Milli Fövqəladə Hallar, Böhran və Fəlakətlərin İdarə Olunması Qurumu bildirib ki, xəbərdarlıq sistemi üzrə yaranmış problem ixtisaslaşmış qruplar tərəfindən aradan qaldırılıb. Qurum baş verən narahatlığa görə sakinlərdən üzr istəyib. Hadisə regionda hərbi gərginliyin və təhlükəsizlik narahatlıqlarının yüksək olduğu bir dövrdə baş verib. Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri son vaxtlar raket xəbərdarlıqları və müdafiə sistemlərinin fəaliyyəti ilə bağlı ciddi təzyiq altında qalıb. Raket təhlükəsi ilə bağlı yanlış xəbərdarlıq əhali arasında təşvişə səbəb ola bilərdi. Rəsmi qurumlar vəziyyətin nəzarət altında olduğunu bildiriblər. Bu açıqlama ölkədə fövqəladə xəbərdarlıq sistemlərinin dəqiqliyinin vacibliyini yenidən gündəmə gətirib.

ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio Bəhreyn, Küveyt və BƏƏ-yə səfər edəcək. O, Körfəz Əməkdaşlıq Şurasının iclasında iştirak edəcək. Səfər zamanı ABŞ–İran anlaşması və Hörmüz boğazı müzakirə olunacaq. Regional təhlükəsizlik və enerji axınları əsas gündəmdir. ABŞ Körfəz ölkələri ilə koordinasiyanı gücləndirmək istəyir. Səfər diplomatik gərginlik fonunda baş tutur.

"Körfəz dövlətləri ABŞ-İran razılaşmasını necə görür?" sualı müasir Yaxın Şərq geosiyasətinin, regional təhlükəsizlik arxitekturasının və qlobal diplomatiyanın ən mərkəzi, ən həssas mövzularından biridir. Amerika Birləşmiş Ştatlarında Donald Tramp administrasiyasının yenidən hakimiyyətə gəlməsindən sonra, Vaşinqton və Tehran arasında diplomatik kanalların gözlənilmədən aktivləşməsi və İsveçrənin Cenevrə şəhərində rəsmiləşdirilməsi nəzərdə tutulan strateji saziş, regiondakı bütün daxili balansları kökündən dəyişdirmişdir. Körfəz Əməkdaşlıq Şurası (KƏŞ) üzvü olan dövlətlər - başda Səudiyyə Ərəbistanı Krallığı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Qətər Dövləti, Küveyt, Oman və Bəhreyn olmaqla - bu sürətli de-eskalasiya (gərginliyin azaldılması) prosesini sadəcə kənardan izləmir, həm də bu razılaşmanın öz milli təhlükəsizliklərinə, regional nüfuz dairələrinə və gələcək iqtisadi layihələrinə verəcəyi birbaşa və dolayı təsirləri ən xırda detallarına qədər analiz edirlər.

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Küveyt İran-ABŞ razılaşmasını alqışlayıb. Əmirliklər razılaşmanın bütün müddəalarına əməl olunmasının vacibliyini vurğulayıb. Rəsmi Əbu-Dabi diplomatik təşəbbüsləri müsbət qiymətləndirib. Küveyt isə münaqişələrin sülh yolu ilə həllinə dəstəyini bir daha ifadə edib. Bu ölkə bütün tərəfləri növbəti danışıqlarda konstruktiv mövqe sərgiləməyə çağırıb. Hər iki dövlət bölgədə sabitliyin qorunmasının vacibliyini qeyd edib. Onlar dialoqun və qarşılıqlı anlaşmanın əsas yol olduğunu bildiriblər. Körfəz ölkələri diplomatik həll yollarının regional təhlükəsizliyə töhfə verəcəyinə ümid edirlər.

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri İranın Bəhreyn, Küveyt və İordaniyaya hücumlarını qınayıb. Hücumlar raket və pilotsuz uçuş aparatları vasitəsilə həyata keçirilib. Nazirlik bildirib ki, bu hərəkətlər üç qardaş ölkənin suverenliyini pozur. Təhlükəsizlik və sabitlik üçün ciddi təhdid yaranıb. Regionda gərginlik artıb. Beynəlxalq hüququn prinsiplərinə zidd hərəkətlərdir. BƏƏ beynəlxalq ictimaiyyəti birgə mövqe göstərməyə çağırıb. Diplomatik həll yollarının tapılması vacibdir.

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron Misir, Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri liderlərinin növbəti həftə Fransada keçiriləcək G7 sammitinə dəvət olunacağını bildirib. Sammitin əsas mövzusu İranla münaqişənin sona çatdırılması üzrə danışıqlar və Hörmüz boğazındakı gərgin vəziyyət olacaq. Prezident Makron vurğulayıb ki, Hörmüz boğazındakı pozuntular qlobal iqtisadiyyata ciddi təsir göstərir, xüsusilə yanacaq qiymətlərinin artmasına səbəb olub. Sammit çərçivəsində həmçinin regiondakı təhlükəsizlik və enerji sabitliyi məsələləri müzakirə ediləcək.

Yəmənin sahilində baş verən silahlı hücum nəticəsində gəminin təhlükəsizlik heyəti ilə atışma baş verib. Hadisə regionda dinamik qarşıdurmanın yenidən alovlana biləcəyinə dair narahatlıq doğurur. Hücum hazırda araşdırılır, vətəndaş və kommersiya gəmilərinin təhlükəsizliyi prioritet məsələyə çevrilib. Bəhreyn və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri İranın hərbi hərəkətlərini qətiyyətlə pisləyib. Analitiklər bildirir ki, bu vəziyyət Gulf ölkələrinin siyasi təzyiq vasitəsilə ABŞ və İranı danışıqlara yönəltməsini tələb edə bilər. Hadisə həmçinin regionda gərginliyin davam edə biləcəyinə dair siqnaldır və beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini cəlb edir.

Körfəz ölkələri arasında regional təhlükəsizlik və diplomatik proseslərlə bağlı yüksək səviyyəli təmaslar davam edir. Qətər rəsmiləri Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Səudiyyə Ərəbistanı nümayəndələri ilə keçirilən telefon danışığında ikitərəfli münasibətləri və ABŞ–İran arasında davam edən diplomatik təşəbbüsləri müzakirə ediblər. Görüşlər zamanı Pakistanın vasitəçiliyi ilə aparılan sülh səylərinə diqqət yetirilib və regionda gərginliyin yenidən artmasının qarşısını ala biləcək uzunmüddətli razılaşmanın əldə edilməsinin vacibliyi vurğulanıb.

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri ilə imzalanmış Hərtərəfli İqtisadi Tərəfdaşlıq Sazişi ölkələrimiz arasında iqtisadi işbirliyinin gücləndirilməsi, ticarətin liberallaşdırılması və asanlaşdırılmasını hədəfləyir. 9 iyul 2025-ci ildə Azərbaycan və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) arasında imzalanmış Hərtərəfli İqtisadi Tərəfdaşlıq Sazişi (CEPA) qüvvəyə minib.

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) Dövlət Başçısının diplomatiya müşaviri Ənvər Karkaş bildirib ki, İranın Hürmüz Boğazını nəzarət altına alma və ya BƏƏ-nin “dəniz suverenliyini pozma” cəhdləri yalnız xəyaldır. Karkaş sosial media hesabında yayımladığı açıqlamada bölgədəki gərginlik və təhlükəsizlik çatışmazlığını şərh edib.

Rusiya və digər BMT Təhlükəsizlik Şurası üzvləri BƏƏ-nin Əbu-Dabi şəhərində yerləşən Barakah nüvə stansiyasına dron hücumunu pisləyib. Hücumun İraqdakı İran dəstəkləyən qruplardan qaynaqlandığı bildirilib. BMT Təhlükəsizlik Şurası üzvləri, o cümlədən Çin və ABŞ, hücumları qəti şəkildə pisləyib. Hücum heç bir qrup tərəfindən iddia edilməyib.