ABŞ Misirin “Banque Misr” bankının BƏƏ-dəki bölmələrinə qarşı İranla maliyyə əlaqələrinə görə tədbirlər görür. ABŞ-nin maliyyə naziri Skott Bessent qərarın İrana qarşı iqtisadi təzyiq siyasətinin tərkib hissəsi olduğunu bildirib. Vaşinqton bankın BƏƏ-dəki bölmələrinin İranla əlaqəli maliyyə əməliyyatlarında iştirak etdiyini iddia edir. ABŞ Maliyyə Nazirliyinə görə, 2024-cü ilin yanvarından 2026-cı ilin iyununa qədər təxminən 1,8 milyard dollarlıq şübhəli əməliyyat həyata keçirilib. Bu əməliyyatların 103 şirkətlə əlaqəli olduğu bildirilir. ABŞ həmin bölmələrin Amerika maliyyə qurumlarındakı müxbir bank xidmətlərinə çıxışını dayandırmağa çalışır. Bessent bankların İranla maliyyə əlaqələrini davam etdirməmələri barədə əvvəlcədən xəbərdar edildiyini bildirib. Vaşinqton İranın dünya maliyyə sisteminə çıxış imkanlarını daha da məhdudlaşdırmağı qarşıya məqsəd qoyub.
#Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri
İran müharibəsi Körfəz ölkələrini yeni təhlükəsizlik modelləri axtarmağa sövq edib. Mühənnəd Səllum ABŞ hərbi bazalarına əsaslanan mövcud təhlükəsizlik sisteminin müharibə şəraitində gözlənilən nəticəni vermədiyini bildirib. Bölgə dövlətləri bunun fonunda ikitərəfli və çoxtərəfli müdafiə əlaqələrini genişləndirməyə başlayıblar. Qətərin NATO və Türkiyə ilə, Küveytin isə Pakistanla əməkdaşlığı buna nümunə göstərilir. Səudiyyə Ərəbistanı, Türkiyə və Pakistan arasında üçtərəfli razılaşmanın olduğu da bildirilir. Bununla belə, yeni təhlükəsizlik modellərinin real böhran şəraitində səmərəliliyi hələ sınaqdan keçirilməyib. Müharibənin iqtisadi təsirləri Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Küveyt, Bəhreyn və Qətərdə daha çox hiss olunub. Son hadisələr Körfəz dövlətlərinin təhlükəsizlik və müdafiə siyasətlərini yenidən nəzərdən keçirməsini sürətləndirir.
Bölgə dövlətləri İran müharibəsinin dayandırılması üçün əsas çıxış yolunu danışıqlarda görürlər. Rəşid əl-Mühənnədi müharibənin Qətər və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri kimi ölkələrin iqtisadiyyatına təsir etdiyini bildirib. Bununla belə, Körfəz dövlətlərinin böhranlara qarşı əhəmiyyətli maliyyə ehtiyatlarına malik olduğu qeyd olunur. Qətərin Hörmüz boğazının bağlanması və hərbi hücumlar kimi mümkün vəziyyətlərə əvvəlcədən hazırlaşdığı bildirilir. Əl-Mühənnədi bölgə ölkələrinin əsas mövqeyinin tərəfləri danışıqlar masasına qaytarmaq olduğunu vurğulayıb. O, Hörmüz boğazının mümkün qədər tez açılmasının vacibliyini qeyd edib. Körfəzin dünya üzrə gübrə tədarükünün təxminən 20 faizini təmin etməsi müharibənin qlobal təsirlərini artırır. Mütəxəssis hesab edir ki, döyüş meydanı heç bir tərəfə üstünlük qazandırmadığından ən məqbul yol diplomatik danışıqlardır.
Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin (BƏƏ) daşınmaz əmlak sektoru 2026-cı ilin birinci yarısında güclü inkişaf dinamikasını qoruyub saxlayıb. Əbu-Dabidə əməliyyatların ümumi dəyərində 112 faizlik artım qeydə alındığı halda, Dubayda ümumi dəyəri 111 milyard BƏƏ dirhəmini (30.2 milyard dollar) ötən 104 layihə tamamlanıb. Şarja, Əcman və Ras əl-Xeymə əmirliklərində də altı ay ərzində yüksək bazar aktivliyi müşahidə olunub. Xarici investisiyalar və investor bazasının genişlənməsi ölkə üzrə əmlak bazarına olan tələbatı gücləndirib. Yerli və beynəlxalq tələbat, müxtəlif əmlak məhsulları və yeni layihələr sayəsində sektor 2026-cı ilin ikinci yarısına möhkəm zəmində daxil olub.
Əlcəzair əsilli müğənni, bəstəkar və gitaraçı Suad Massi müasir etnik və alternativ musiqi dünyasında Şimali Afrikanın ən parlaq, unikal və eyni zamanda üsyankar qadın səslərindən biri hesab olunur. Onun yaradıcılığı sadəcə klassik Şərq musiqisi deyil. Bura folk, rok, flamenko, fado və Şərqin ənənəvi şabbi (chaabi) ritmlərinin heyranedici sintezidir. Gitara çalaraq mahnı ifa edən və bu xüsusiyyətinə görə tez-tez Amerikanın əfsanəvi sənətçisi Coan Baezlə müqayisə olunan Suad Massi, Şərq dünyasında qadın azadlığının və sülhün ən güclü simvollarından birinə çevrilmişdir.
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri İran ərazisindən ölkəyə doğru iki ballistik raketin buraxıldığını açıqlayıb. BƏƏ-nin hava hücumundan müdafiə sistemləri hər iki raketi aşkarlayıb. Raketlərdən biri ölkənin ərazi sularından kənara düşüb. İkinci raket isə BƏƏ-nin ərazi sularına düşüb. Hadisədən əvvəl sakinlərə mümkün raket təhlükəsi barədə xəbərdarlıq göndərilib. Əhali təhlükəsiz binalara sığınmağa çağırılıb. Müdafiə Nazirliyi ölkənin yüksək hazırlıq vəziyyətində olduğunu və istənilən təhlükəyə cavab verməyə hazır olduğunu bildirib. Sonradan rəsmilər ölkə daxilində vəziyyətin təhlükəsiz olduğunu açıqlayıblar.
Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin hava hücumundan müdafiə sistemləri raket təhlükəsi aşkarlayıb. Müdafiə Nazirliyi bununla bağlı rəsmi məlumat yayıb. Daxili İşlər Nazirliyi də sakinlərin telefonlarına mümkün raket təhlükəsi barədə xəbərdarlıq göndərib. Əhali dərhal ən yaxın təhlükəsiz binaya sığınmağa çağırılıb. Bu, ölkədə son bir neçə ay ərzində verilən ilk belə xəbərdarlıqdır. İyun ayında yanlış həyəcan siqnalı qeydə alınmışdı, bundan əvvəlki raket xəbərdarlığı isə may ayında edilmişdi. BƏƏ son aylarda dəfələrlə raket və pilotsuz uçuş aparatı təhlükələri ilə üzləşib. Son təhlükənin mənbəyi və mümkün hədəfi barədə hələlik ətraflı məlumat açıqlanmayıb.
Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Prezidenti Şeyx Məhəmməd bin Zayed Al Nəhyan ABŞ Prezidenti Donald Trampla telefon danışığı aparıb. Liderlər Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri ilə ABŞ arasındakı əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi məsələlərini müzakirə ediblər. Tərəflər əlaqələrin qarşılıqlı maraqlar əsasında daha da gücləndirilməsinin yollarını nəzərdən keçiriblər. Telefon danışığında Yaxın Şərqdə baş verən son hadisələr də müzakirə olunub. Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin rəsmi xəbər agentliyi müzakirə edilən regional məsələlərin təfərrüatlarını açıqlamayıb. Danışıq Hörmüz boğazı ətrafında gərginliyin davam etdiyi bir vaxta təsadüf edib. İran və Oman boğazda kommersiya gəmiçiliyinin bərpası üçün razılaşma üzərində işləyirlər. Tramp isə bir gün əvvəl Omanın bu istiqamətdəki fəaliyyətinə görə Maskata qarşı hərbi gücdən istifadə ilə hədələmişdi.
Səudiyyə Ərəbistanının dövlət neft şirkəti Hörmüz boğazı daxilindən neft yükləmələrini bərpa edib. Şirkət ötən ay tanker donanmasına hücumlardan sonra bu istiqamətdə satışları bir neçə həftə dayandırmışdı. Avqustun 12-dən 16-dək üç nəhəng tanker Əl-Cüeymə və Ras Tənnurə limanlarından ümumilikdə altı milyon barel xam neft götürüb. Şirkət Asiyadakı neft emalı müəssisələrinə orta və ağır növlü Ərəbistan xam neftini də təklif edib. Bu yüklərin Füceyrə sahillərində tankerdən tankerə köçürülməsi nəzərdə tutulur. Mütəxəssislər ixracın bərpasının ağır xam neft çatışmazlığını azaltmağa kömək edə biləcəyini bildirirlər. Ağır xam neftdən gəmi yanacağı, benzin və dizel yanacağının istehsalında istifadə olunan məhsullar əldə edilir. Şirkət məsələ ilə bağlı əlavə açıqlama verməyib.
Səudiyyə Ərəbistanı Hörmüz boğazından keçən Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin dövlət neft şirkətinə məxsus iki tankerə hücumu pisləyib. Ər-Riyad hücumların İran tərəfindən həyata keçirildiyini bildirib. Səudiyyə Ərəbistanının Xarici İşlər Nazirliyi hadisəni dəniz nəqliyyatı və qlobal enerji təchizatı üçün birbaşa təhdid adlandırıb. Nazirlik baş verənlərin nəticələrinə görə İranı tam məsuliyyət daşıyan tərəf hesab etdiyini açıqlayıb. Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri də İrana qarşı etirazını bildirib. Əbu-Dabinin Milli Neft Şirkəti iki gəmisinin Hörmüz boğazından keçərkən hücuma məruz qaldığını təsdiqləyib. Şirkət hadisənin nəzarət altına alındığını açıqlayıb. Hücum Hörmüz boğazında dəniz nəqliyyatının təhlükəsizliyi və qlobal enerji təchizatı ilə bağlı narahatlıqları daha da artırıb.
Küveyt Xarici İşlər Nazirliyi Hörmüz boğazında Əbu-Dabinin Milli Neft Şirkətinə məxsus iki gəmiyə hücumu pisləyib. Nazirlik hadisənin dəniz nəqliyyatının təhlükəsizliyinə ciddi təhlükə yaratdığını bildirib. Küveyt həmçinin hücumun enerji təchizatının sabitliyinə və beynəlxalq ticarətə mənfi təsir göstərə biləcəyini vurğulayıb. Nazirlik bölgədə gərginliyi artıra biləcək bütün hərəkətlərin dayandırılmasını tələb edib. Küveyt beynəlxalq sularda gəmiçilik azadlığına və təhlükəsiz keçid hüququna hörmət edilməsinə çağırıb. Ölkənin Xarici İşlər Nazirliyi Hörmüz boğazının tam və qeyd-şərtsiz açılmasını vacib hesab edir. Küveytin açıqlaması boğazda yaranmış gərginliyin regional və beynəlxalq enerji təhlükəsizliyinə təsiri ilə bağlı narahatlığın artdığını göstərir.
İqtisadçı Frederik Şnayder Hörmüz boğazının bağlanmasının Körfəz ölkələrinə ciddi təsir göstərdiyini bildirib. Xüsusilə Küveyt, Bəhreyn və Qətərin alternativ marşrut imkanlarının məhdud olduğu qeyd olunub. Səudiyyə Ərəbistanı və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin alternativ yolları olsa da, bunların itkiləri tam kompensasiya edə bilmədiyi vurğulanıb. Yəməndə husilərin Qırmızı dənizdə yaratdığı məhdudiyyətlərin vəziyyəti ağırlaşdırdığı bildirilib. Körfəz ölkələrinin maliyyə ehtiyatları ilə vəziyyəti idarə etdiyi, lakin iqtisadi yükün artdığı qeyd olunub. Alternativ marşrutların Hörmüz boğazını tam əvəz edə bilməyəcəyi bildirilib. Neft qiymətlərinin artımının ehtiyatların istifadəsi və Rusiyanın ixracının artması ilə məhdudlaşdırıldığı qeyd edilib. Gələcəkdə gübrə qiymətlərinin yüksəlməsi kimi əlavə iqtisadi təsirlərin yarana biləcəyi vurğulanıb.